W numerze 11/2020

ZAMÓW
ZDROWIE

Doktor Pepi u dentysty

Doktor Pepi (lub Pepita) jest pierwszym zwierzęciem-terapeutą w klinice dentystycznej w Berlinie. „Kawałek złota” (bo tak tłumaczy się jego imię) znaleziony został przez dzieci jako szczeniak na wysypisku śmieci w Hiszpanii w 2014 r. Dzięki organizacji chroniącej zwierzęta znalazł swój dom w Niemczech, u dentystki dr Birty Habedank.

Erwin Halentz/Józef Trzionka


Komórka i kleszcz

Nie tylko ludzie uzależniają się od telefonów komórkowych. Z badań polsko-słowackiego zespołu wynika, że promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwości 900 MHz wybitnie nęci kleszcze. Nie chcesz złapać kleszcza? Lepiej nie zabieraj telefonu do parku czy lasu!

oprac. if


RELAKS

Nie tylko Netflix

Pandemia zamroziła gospodarkę, natomiast odbywana przez nas przymusowa lub dobrowolna kwarantanna (akcja #zostańwdomu) sprawiła, że nie narzekają właściciele firm kurierskich i internetowych platform oferujących wideo na życzenie (VoD, video on demand).

Jerzy Bojanowicz


GOSPODARKA

Niedoceniana branża

Czasy, gdy najważniejszym przemysłem na ziemiach dawnego Królestwa Polskiego był przemysł odzieżowy minęły wraz z I wojną światową. Tradycje przemysłu odzieżowego kontynuowały do lat 90. ub. w. wielkie fabryki Łodzi, Żyrardowa, Pabianic i innych miast w okolicach Łodzi. Padły one wraz z dawnym ustrojem, ale fascynacja tą branżą w środowisku mieszkańców Łodzi i okolic okazała się być bardzo trwała.

Henryk Piekut


Nie utwierdzajcie globalnego ocieplenia (artykuł dyskusyjny)

Podobnie jak na poprzednim globalnym klimatycznym spotkaniu COP24 w Katowicach (o czym pisałem w PT 2-3/2019), na kolejnym COP w Madrycie pod koniec ubiegłego roku też było chyba dość zabawnie. Z powodu nieuniknionej różnicy zdań zapewne trudno było zredagować wspólny komunikat końcowy i dopiero konsolidacyjna ingerencja gospodarzy spotkania spowodować mogła pojednawcze uciszenie sporów.

Józef Szudrowicz


Kalendarium COVID-19


Strategia Europejskiego Zielonego Ładu dla Unii Europejskiej i jej mieszkańców zakłada, że Europa będzie pierwszym kontynentem, który w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto, a wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych.


Tajemnice łagiewników polskich

Buczyna na masło, osika na spirytus, modrzew na ocet, świerk na śledzie, ale oczywiście i tak najlepsza zawsze będzie... dębina.

Marek Bielski


NAUKA

dr hab. inż. Zbigniew Kierzkowski, em. profesor Politechniki Poznańskiej


EDUKACJA

Miś i lala nie chcą wirtuala

Galopująca cyfryzacja każe zadać pytanie, czy czas klasycznych zabawek już minął. Dzieci, niezależnie od wieku, wydają się ulegać niepohamowanej fascynacji światem gier, zabaw, przekazów wirtualnych. Znika potrzeba materialnego kontaktu z przedmiotem. A przecież jest on niezbędny do prawidłowego rozwoju.

Zygmunt Jazukiewicz


INFOTECHNOLOGIE

SI maszeruje na wojnę

Latający nad wietnamską dżunglą samolot US Navy zrzucał różne urządzenia: mikrofony nasłuchujące kroków partyzantów lub dźwięków ciężarówek, detektory sejsmiczne notujące nawet niewielkie wibracje ziemi, czujniki węchowe wyczuwające amoniak z ludzkiego moczu. Dziesiątki tysięcy elektronicznych urządzeń transmitowały dane do dronów i komputerów. Po kilku minutach bojowe samoloty dokonały bombardowań zaplanowanych przez komputerowy algorytm. Operacja Igloo White w 1970 r. zapowiadała przyszłość wojny.

Maciej Kamyk


INŻYNIER

Z historii Towarzystw Technicznych (5): Oczyszczanie wód ściekowych miejskich…

Z archiwalnego egzemplarza Przeglądu Technicznego 13/1913 przytaczamy, zachowując oryginalną pisownię, fragmenty odczytu „Oczyszczanie wód ściekowych miejskich i stawy rybne” zorganizowanego przez Krakowskie Towarzystwo Techniczne na posiedzeniu 19 listopada 1912 r.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to inżynierze? Młody Innowator 2019/2020


Felieton. Konfiskata prewencyjna?


Filozofia pojęć technicznych (158). Gitara


Giełda wynalazków i projektów. Medyczno-morski mariaż wynalazców


Wino dla inżyniera (238): Piątka z południa Włoch


Parlament 434 milionów: Dodatkowy fundusz, Awaryjny Plan dla beneficjentów


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2020": Paweł Mularczyk, Beata Pawlak


Efekty-defekty


Technika na codzień


WSPOMNIENIE

Andrzej Dębski 1953-2020


„Małżeństwo we frankach”


„Małżeństwo we frankach”


Budzimy „śpiące aktywa”

Koronawirus odsunął na dalszy plan wiele ważnych problemów. Takim jest m.in. energetyka. Od lat możemy zachwycać się mniej lub bardziej udanymi programami jej uzdrowienia i rozwoju. Istne perpetuum mobile legislacji i pisania programów sanacji. Każdy zwrot w postaci kolejnego programu energetycznego nie jest zrealizowany do końca, a mimo to przekłada się na spore wydatki, które niestety nie dają pożądanych efektów. Odbiorcy energii jeszcze nie protestuje przeciwko elektrowniom z kotłami opalanymi węglem. Jednakże zaprotestują przeciwko puszczaniu z dymem pieniędzy, bo to oni je wykładają!. A tak miało się stać w przypadku elektrowni Ostrołęka. Niewiele dni brakowało, abyśmy w Polsce stali się posiadaczami megakotła dostarczonego nam z chińskiej fabryki amerykańskiego koncernu General Electric zlokalizowanej w Wuhan.

Uważam, że z powodu rezygnacji z bloku energetycznego w Ostrołęce nikt płakać nie będzie. Od samego początku nie wróżono temu przedsięwzięciu powodzenia. Decyzję przeforsowano wbrew logice. Ostrołęcka „ostatnia elektrownia węglowa” w Polsce miała kosztować ok. 6 mld złotych brutto. Niestety ta irracjonalna decyzja już uszczupliła majątek podatników o miliard złotych. I jeszcze będzie nas kosztować. Strony muszą bowiem uzgodnić poniesione już wydatki. I ile tak naprawdę podatnicy zapłacą, najprawdopodobniej nie dowiemy się nigdy. Energa i Enea, a obecnie Orlen, który przejął rolę inwestora, i firmy wykonujące mogą powołać się na tajemnicę handlową związaną z realizacją kontraktu.

Najpierw decydenci liczyli na rentę zacofania (wypłacaną przez Komisję Europejską) z tytułu stosowania archaicznej metody palenia węglem w elektrowniach. Coś z tego tytułu na przestrzeni kilkunastu lat otrzymaliśmy, ale liczyliśmy na dużo więcej. Czy się nie przeliczymy? („Węgiel w matni ideologii", PT 25/2919). Teraz mamy rozbudzone apetyty na miliardy euro z tytułu wprowadzenia „Zielonego ładu”(O unijnych finansach", PT 2-3/2020).

A jak będzie wyglądała poddana sprawiedliwej transformacji energetyka polska za dwadzieścia parę lat? Wiceprezes Tauronu Jarosław Broda twierdzi, że „polityka energetyczna nie powinna określać, ile będzie wiatru, gazu, węgla czy fotowoltaiki, bowiem te projekcje będą się zmieniać w zależności od tempa spadku cen technologii. Musimy mieć kluczowe parametry: zapotrzebowanie na energię, bezpieczeństwo energetyczne, uregulowanie kwestii kosztów energii, w tym ubóstwa energetycznego, oraz dane o wpływie energetyki na środowisko i klimat. A miks energetyczny powinien być pochodną tego, co się dzieje na rynku i skuteczności zachęt inwestycyjnych”.

Paweł Skowroński, b. wiceprezes PGE, kierujący teraz m.in. programem NCBR „Elektrociepłownia Przyszłości”, zwraca uwagę, że w sprawiedliwej transformacji pozytywną rolę powinno odegrać ciepłownictwo. Podobnie uważa wiceprezes PGNiG Arkadiusz Sekściński, stwierdzając, że należy położyć mocny nacisk na małe bloki kogeneracyjne.

Jeśli ożywiamy „śpiące aktywa” w postaci ciepłownictwa kogeneracyjnego, to czy rzeczywiście przyspieszą one tempo pozbywania się „toksycznych aktywów”, za jakie uważa się węgiel? Aby tak się stało, nakłady na nowe technologie OZE w ciepłownictwie w najbliższej dekadzie nie powinny być mniejsze niż... 81,5 mld zł. To duża kwota. A do 2030 r. w ciepłownictwie systemowym i indywidualnym trzeba wycofać 84 GWt mocy instalacji opartych na węglu. Forum Energii wylicza, że osiągnięcie 40% udziału OZE w ciepłownictwie oznaczałoby roczny przyrost mocy OZE w latach 2021-2030 na poziomie nawet 4 GWt. Skoro węgiel i energetykę jądrową uznano w UE za „technologie przejściowe", faktycznie nie mamy dużego pola manewru i należy wreszcie od słów przejść do czynów i za każdą zmianą nie zaczynać wszystkiego od nowa!

Marek Bielski


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl