W numerze 16-17/2019

ZAMÓW
XXVI KONGRES TECHNIKÓW POLSKICH *** IV ŚWIATOWY ZJAZD INŻYNIERÓW POLSKICH

Inżynier dla środowiska

Obserwując całość Kongresu Techników Polskich oraz Światowego Zjazdu Inżynierów Polonijnych w Krakowie można było dojść do wniosku, że szeroko pojęte problemy ochrony środowiska leżały w centrum dyskusji obu inżynierskich spotkań. Nic dziwnego, bo w czasie obrad za oknami był już skwar symbolizujący klimatyczne przemiany, a Kraków będący miastem obrad bywa regularnie pod ostrzałem ekologów, jako miasto wręcz trwałego smogu - jednego z największych w Europie. 

Henryk Piekut


Wyzwania infrastruktury 4.0

Infrastruktura i budownictwo były jednym z tematów sesji problemowych w trakcie XXVI Kongresu Techników Polskich w Krakowie. Wbrew oczekiwaniom nie mówiono o zagadnieniach strategii rozwoju infrastruktury i miejscu w tym programie inżynierów lecz głównie o przygotowaniu kadr do podjęcia wyzwań techniczno-organizacyjnych w tej dziedzinie.

Jaz.


GOSPODARKA

Potrzebna wizja gospodarowania wodą

Z dr. hab. inż. Piotrem Włodzimierzem Kowalczakiem, hydrologiem, byłym profesorem Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego, rozmawia Jerzy Bojanowicz.


Zatrzymać wodę w mieście

Mówiąc „retencja” mamy przeważnie na myśli duże i mniejsze zbiorniki zlokalizowane na rzekach i strumieniach. Działania zwiększające retencję polegają też na spowalnianiu spływu oraz zwiększaniu pojemności zbiorników naturalnych. Wszystkie te formy mają istotną wadę: zajmują powierzchnię ziemi, więc w dużych miastach są mało przydatne.

Zygmunt Jazukiewicz


INŻYNIER

Twierdza, Szwejk i piesek

- Lepiej raz zobaczyć, niż sto razy przeczytać: głosi porzekadło globtroterów. Ale na wędrówce "Szlakiem Cesarsko-Królewskiej Twierdzy Przemyśl" znajomość powieści "Przygody dobrego wojaka Szwejka" jest po prostu nieodzowna. ... Dopiero w Przemyślu, gdy wieczorem spędzono jeńców do jakiegoś rozbitego fortu strefy wewnętrznej, mógł Szwejk odpocząć w jednej ze stajen artylerii fortecznej ...

Anna Bielska, Marek Bielski


Wielkie inwestycje II RP (11): Pierwsza Komisja do spraw przebudowy węzła kolejowego

W poprzednim odcinku przypomnieliśmy historię powołania we wrześniu 1918 r. przez Ministra Przemysłu i Handlu specjalnej Komisji do spraw przebudowy węzła kolejowego warszawskiego. Poniżej zamieszczamy (z „PT” nr 40/1921) fragmenty dotyczące oryginalnych obliczeń i zarazem dalekosiężnych założeń tej Komisji w planowaniu wielkiej inwestycji, z zachowaniem oryginalnej pisowni.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


Wysoko jest coraz trudniej

Z mgr. inż. Leszkiem Cichym, himalaistą, jednym z dwójki ludzi którzy dokonali pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest, Honorowym „Złotym Inżynierem „Przeglądu Technicznego” o nowych materiałach i sprzęcie stosowanych przez zdobywców najwyższych szczytów, rozmawia Henryk Piekut.


EDUKACJA

Zatrzymać wodę w górach

W poprzednim numerze Przeglądu Technicznego, w naszym cyklu edukacyjnym powstałym przy współpracy z Lasami Państwowymi zaprezentowaliśmy działania realizowane w ramach kompleksowego projektu adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu dotyczącego małej retencji oraz przeciwdziałania erozji wodnej na terenach nizinnych.

Henryk Piekut

 


NAUKA

Czarnobyl telewizyjny i prawdziwy

Ostatnio często podnoszonym tematem była, mające miejsce przed 33 laty awaria jądrowa bloku nr 4 w elektrowni w Czarnobylu oraz jej późniejsze skutki.

Marek Bielski


Łukasz Modzelewski, Zuzanna Baranowska, Katarzyna Wołoszczuk, Paweł Krajewski - Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, Sławomir Jednoróg, Ewa Łaszyńska - Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy, Kamil Szewczak - Instytut Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk


13 czerwca 1919 r. na wniosek Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego, Minister Spraw Wojskowych, generał-porucznik Józef Leśniewski podpisał Rozkaz nr 2213 o utworzeniu Centralnej Biblioteki Wojskowej.

Marek Bielski


ZDROWIE

Czy pracujesz ponad 39 godzin tygodniowo? Twoja praca może cię zabić. Badania wykazały, że długie godziny pracy, stres i brak aktywności fizycznej są niekorzystne dla naszego samopoczucia - a jednak pracujemy ciężej niż kiedykolwiek. Łatwiej o tym pomyśleć w okresie wakacyjnym.

Maciej Kamyk


Chcesz uniknąć wielu poważnych chorób? Zadbaj o higienę jamy ustnej. Zdrowe dziąsła to wrota do zdrowego organizmu. Naukowcy mają coraz więcej dowodów na to, że choroby przyzębia wiążą się z zawałem serca i innymi schorzeniami kardiologicznymi, destabilizacją blaszek miażdżycowych, udarem mózgu, cukrzycą typu 2, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, przewlekłą chorobą nerek, reumatoidalnym zapaleniem stawów, a nawet z ryzykiem przedwczesnego porodu, chorobami neurodegeneracyjnymi czy rakiem trzustki.

Irena Fober


INNOWACJE

Pierwszy, całkowicie elektryczny samochód Volkswagena nosi nazwę ID.3. Koncern wystartował w całej Europie z akcją przedpłat na ten model. Zainteresowani mogą wpłacać przedpłatę w wysokości 1000 euro, w tym także on-line (www.volskwagen.com/id-preeboking). Samochody z edycji limitowanej mają specjalne wyposażenie dodatkowe: ich liczba została ograniczona do 30 000 sztuk.

Erwin Halentz, Johannes Hummel


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to, inżynierze. Program wielkiej retencji


Felieton. Nie ma ludzi do roboty


Filozofia pojęć technicznych (143): Tensometr


Nowa chemia od Długosza

Centra transferu innowacji funkcjonują już chyba na wszystkich uczelniach i nie tylko - do Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii należą 63 jednostki. Często dysponują spółkami komercyjnymi. Do takich należy nowa spółka celowa Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie. Ostatnio odnosi sukcesu na wystawach wynalazczych.

jaz.


Wino dla inżyniera (223): Bordoskie blendy spoza Bordeaux


Parlament 500 milionów. Pani komisarz. Młodzi i proeuropejscy


Recenzja PT: Rarytas nie tylko kolekcjonerów, Siła kompozytu


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2019": Marcin Kurek, Arkadiusz Wojciechowicz


Wątpię więc jestem. Sezon ogórkowy


Efekty-defekty


Sygnały o technice


Płatna kwadratura koła

Do jakiego miejsca pragnie najszybciej dotrzeć i równie szybko je opuścić kierowca samochodu? Oczywiście są nim bramki poboru opłat! Jadąc nad polskie morze stoimy pół godziny w jednym z takich miejsc. Oznaczone dużym złotym i niebieskim napisem AmberOne. Jest sobota po południu, 27 lipca 2019 r. Przed wjazdem na płatną autostradę A1 w Rusocinie tworzy się korek. Jego długość wynosi ok. 6 km. Płacisz i jeszcze dużo czasu tracisz! A urzędnicy najwyższego ministerialnego szczebla obiecywali, że w Polsce powstanie jeden z najnowocześniejszych w świecie systemów poboru opłat drogowych. Obecnie korzystamy z Systemu viaTOLL, opartego na technologii komunikacji bezprzewodowej krótkiego zasięgu.

 Nowy system poboru opłat ma wykrzystywać najnowsze inteligentne rozwiązania telematyki transportowej w tym oczywiście technologii satelitarnej. Ma być rozwiązaniem o modułowej i otwartej architekturze, wykorzystując technologię GNSS, transmisję danych w systemach komórkowych (LTE/5G) i Big Data. A na naszych dokonaniach mieli się uczyć m.in. Czesi, dotychczas zwolennicy hołdowania tradycyjnym rozwiązaniom w postaci najzwyklejszych ...winiet. - Nowy system ma być realizowany w kraju i w oparciu o krajowe kompetencje – zapowiadał dr inż. Jerzy Żurek, dyrektor Instytutu Łączności – PIB. Warto zapoznać się z wynikami powstałego w końcu lipca br. raportu Najwyższej Izby Kontroli dotyczącego: e-myta. Z ustaleń raportu wynika jednoznacznie, iż od 2011 r. do dziś nie udało się administracji rządowej opracować optymalnej koncepcji poboru opłaty elektronicznej od kierowców. Miał on w listopadzie 2018 r.zostać przejęty przez Skarb Państwa. Jednak opieszałość w podejmowaniu decyzji, brak wiedzy dotyczącej funkcjonowania nowoczesnych systemów poboru, błędy proceduralne, brak "zasobów ludzkich" o odpowiednich kompetencjach w zakresie IT, doprowadziły do ... niezapewnienia kontynuacji poboru opłat nawet przez 17 miesięcy.

W odniesieniu do raportu Ksenia Maćczak, rzecznik prasowy NIK stwierdza: Przez 7 lat rozważano kilka różnych koncepcji przejęcia systemu Viatoll przez administrację rządową. Jednak to nie wystarczyło i przez 7 lat nie powstał żaden konkretny plan na sprawną, efektywną kontynuację poboru opłat. Organy państwowe nie rozpoznały rynku informatycznego. Nie miały wiedzy pozwalającej na odtworzenie systemu Viatoll w przypadku ewentualnej awarii. Efekt tego urzędniczego chaosu jest taki że co prawda kontynuacja poboru jest zapewniona. Nie zlikwidowano jednak zależności skarbu państwa od podmiotów prywatnych, ani nie osiągnięto dodatkowego obniżenia kosztów funkcjonującego systemu poboru opłaty elektronicznej.

Ale jest i inna próba wytłumaczenia urzędniczej indolencji. Jan Krynicki, rzecznik Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) konstatuje, że: - Niedrożność autostrady zmusza do szukania trasy alternatywnej. Wówczas potoki ruchu przemieszczają się na drogi przebiegające przez zurbanizowany tereny, a więc powodują obniżenie poziomu bezpieczeństwa oraz szybsze zużycie nawierzchni. A skoro natężenie ruchu, jak i stres kierowców powodują wzrost ryzyka wypadków, zatem czasowe wstrzymanie poboru opłat może się okazać bardziej ekonomicznym rozwiązaniem dla państwa niż ich stałe pobieranie niezależnie od natężenia ruchu. (Sic!)

A jeśli tak, to po co mamy jeść tę żabę faszerowaną inteligentną elektroniką? Po co nam e-myto, skoro nie wszystkie państwa decydują się na takie rozwiązania? Problem tylko w tym, że faktycznie dzięki nowoczesnej technice można w wielu aspektach naszego życia realizować wszystko dużo szybciej, lepiej i taniej. I należy koniecznie wykorzystać wszystkie atuty telematyki transportu. Ale o tym, czy tak naprawdę się stanie zawsze decydują ludzie. Szkoda, że często nie są to specjaliści od nowoczesnej techniki.

Marek Bielski


eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl