W numerze 5/2022

ŚWIATOWY DZIEŃ TELEKOMUNIKACJI I SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO 2022

Orędzie Sekretarza Generalnego Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego ITU na Światowy Dzień Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego 2022 r.


Technologie cyfrowe dla seniorów

Wypowiedź Wiesława Paluszyńskiego, prezesa Polskiego Towarzystwa Informatycznego


W realu i wirtualu

Światowy Dzień Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego (World Telecommunication and Information Society Day) Stowarzyszenie Elektryków Polskich obchodzi corocznie 17 maja od 1969 r., a od 2000 r. organizuje Konferencję Okrągłego Stołu (KOS) pod ogólnym tytułem: Polska w drodze do Społeczeństwa Informacyjnego.

boj.


EDUKACJA

Inżynier z zamiłowania

- Zawsze była mi bliska myśl, że technika i nowe technologie pomagają człowiekowi żyć, a społeczeństwu się rozwinąć. Mój udział i zasługi dla świata techniki polegają na stworzeniu infrastruktury: instytucji, w których pracują inżynierowie i zespoły zajmujące się nowymi technologiami – mówi ks. prof. dr hab. Stanisław Dziekoński, wykładowca i były rektor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (2012–2020), w rozmowie z Jerzym Bojanowiczem.


INFOTECHNOLOGIE

Starlink wyruszył na wojnę

Wkrótce po rozpoczęciu inwazji Rosji na Ukrainę stało sie jasne, że sprawna łączność będzie dla obrońców jednym z głównych narzędzi dowodzenia, gdyż w czasie tej wojny nie powstał (przed 7 kwietnia) jednolity front, na którym kontakt między poszczególnymi odcinkami jest łatwiejszy. Dlatego najeźdźcy niszczyli przede wszystkim sieć łączności.

jaz.


Polska mniej, niż bardziej cyfrowa?

Kiedy jedziesz pociągiem, autobusem, czy tramwajem i widzisz, że bez mała wszyscy współtowarzysze podróży nie podziwiają uroków wiosennej aury tylko jak zauroczeni
wpatrują się w ekran swojego smartfona myślisz: Polska potęgą cyfrową jest i basta!

Marek Bielski


INNOWACJE

Komputer kwantowy – zagadka przyszłości

Komputery kwantowe to temat ogromnie złożony, mimo że do dziś naukowcy, fizycy i inżynierowie debatują nad tak – zdawałoby się – prostą kwestią, czy na świecie znajduje się działający komputer kwantowy, bo do tej pory wciąż nie udało nam się w pełni opanować w stopniu zadowalającym możliwości bitów kwantowych.

Józef Trzionka/Erwin Halentz


W poszukiwaniu świętego Graala fizyki

Europejscy naukowcy ogłosili wyniki eksperymentu, który stanowi przełomowy krok do uzyskania nowego źródła energii – z fuzji termojądrowej. Wśród instytucji zaangażowanych w przeprowadzone doświadczenie wymienionych na tablicy informacyjnej podczas konferencji prasowej nie dało się nie zauważyć polskiego Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy.

Anna Bielska


Z ŻYCIA FSNT

Interdyscyplinarność NOT

Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelna Organizacja Techniczna reprezentująca praktycznie wszystkie dziedziny techniki, a także obszary wpływu twórczości technicznej na gospodarkę, życie społeczne, kulturę w swej działalności opracowuje opinie i postulaty dotyczące zarówno wąskich specjalności, jak i o charakterze interdyscyplinarnym. Dokonują tego Komitety N-T FSNT-NOT oraz komisje, a także powoływane zespoły zadaniowe. Obszar działalności komitetów i komisji oraz ich regulaminy zatwierdza Rada Krajowa FSNT-NOT.


Laury Innowacyjności rozdane

Tegoroczna gala finałowa Konkursu Laur Innowacyjności im. Stanisława Staszica odbyła się 28 kwietnia 2022 r. w Warszawskim Domu Technika. Podsumowano na nim Konkurs XI, którego rozstrzygnięcie, zgodnie z dorocznym kalendarzem powinno się odbyć jesienią 2021 r., ale z powodu pandemii zostało przesunięte.

opr.jaz

 


NAUKA

Systemy ekspertowe

Prezentowany tekst przedstawia zasadnicze elementy wykładu wygłoszonego w dniu 26.4.2022 podczas uroczystej sesji związanej z jubileuszem 30-lecia Akademii Inżynierskiej w Polsce.

prof. dr hab. inż. Ryszard Tadeusiewicz, AGH Akademia Górniczo Hutnicza w Krakowie


Badania nieniszczące w świetle Przemysłu 4.0

Badania nieniszczące są istotne w eksploatacji środków technicznych, takich jak środki transportu, elementy maszyn i infrastruktury krytycznej i wszędzie tam, gdzie wczesne wykrycie wady lub uszkodzenia zapobiegnie katastrofom oraz znacznym stratom ekonomicznym. Integracja procesu produkcji z technologiami komunikacyjnymi umożliwiła stworzenie inteligentnych fabryk, które nie mogą obejść się bez ewaluacji produktu oraz inspekcji eksploatacyjnych. Znaczącą rolę spełniają tu badania nieniszczące. Czwarta rewolucja przemysłowa, która jest obecna w niemal wszystkich dziedzinach techniki i przemysłu, wywiera wpływ na sektor badań nieniszczących oraz zarządzania wynikami tych badań.

dr hab. inż. Andrzej Katunin, prof. PŚ, członek Akademii Młodych Uczonych PAN


GOSPODARKA

Skarby polskiej ziemi (22): Brunatny problem

Węgiel brunatny jest w Polsce na cenzurowanym od lat. Nie zmienia to faktu, że mamy potężne zasoby tego surowca i z pewnością kiedyś będą wykorzystane. Czas przynosi nowe technologie i metody chronienia środowiska naturalnego.

jaz.


Ginące zawody (28): Pasamonicy vel szmuklerze i ich... persjarnie

Czym są borty, kwasty, chwosty, gimple, kantyle, kutasy, sutasze, szpalery, lacety, czy sznelki? Pośrednią podpowiedzią niech będzie przypomnienie, iż w Krakowie baszta połączona gankiem straży miejskiej z Bramą Floriańską, nosi nazwę ...pasamoników.

Marek Bielski


INŻYNIER

Państwowe Zakłady Inżynierii (ZM „Ursus”) – rozwój i zakończenie działalności

W PT 4/2022 przedstawione zostały początki działalności PZInż. „Ursus” do momentu ogłoszenia upadłości w 1930 r.

Upadłe zakłady przejął Bank Gospodarstwa Krajowego BGK. Następnie, na podstawie porozumienia między Ministerstwem Spraw Wojskowych, Ministerstwem Skarbu oraz BGK, Zakłady Mechaniczne „Ursus", w skład których wchodziła Fabryka Silników i Armatur w Warszawie przy ul. Skierniewickiej oraz nowe zakłady w Czechowicach (Fabryka Samochodów Ciężarowych „Ursus” i Odlewnia Żeliwa i Metali Nieżelaznych), zostały w 1930 r. przekazane powstałym w 1928 r. Państwowym Zakładom Inżynierii, które miały nowe logo.

Oprac. Bronisław Hynowski

 


ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Produkcja lokalna wraca do łask

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Przez wiele lat żyliśmy w przekonaniu, że cena jest głównym wyznacznikiem sukcesu. Im taniej kupisz tym pewniejsza jest przyszłość twojego biznesu, takim hasłem w dużym uproszczeniu można by było zdefiniować ostatnie lata przed epidemią covid.


Linde MH stawia na solidną odlewniczą wersję śrutownicy wirnikowej zawieszkowej z posuwem ciągłym

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Długoletni klient firmy Rösler połączył wymianę starej śrutownicy z dużymi oczekiwaniami wobec nowej. Zażądał nie tylko szybszego i bardziej elastycznego przepływu materiałów, ale również optymalnego wykorzystania dostępnej przestrzeni, lepszej dostępności do wszystkich krytycznych obszarów konserwacji i oczywiście znacznie wyższej ogólnej wydajności. Dzięki nowej śrutownicy wirnikowej zawieszkowej z ciągłym podawaniem Rösler RHBD 22/27-F, połączonej z systemem power&free do transportu elementów, dział transportu materiałów Linde zrealizował ten ambitny projekt w swojej odlewni w Weilbach w Niemczech.


Zabezpieczanie tablic rejestracyjnych przy wykorzystaniu lasera maskowego

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Polskie przedsiębiorstwo UTAL sp. z o.o., będące światowym liderem w produkcji tablic rejestracyjnych oraz maszyn i urządzeń do ich wytwarzania, opracowało wysokowydajną technologię zabezpieczania tablic rejestracyjnych przed nieautoryzowaną produkcją, znakami widocznymi pod określonymi kątami obserwacji, wykonanymi za pomocą lasera wyposażonego w synchronicznie zmienną (obrotową) maskę transmisyjną.


STAŁE POZYCJE

Felieton. Dylematy cyfryzacji


Filozofia pojęć technicznych (183). Internet Wszechrzeczy


Gielda wynalazków i projektów: Dużo nowości w powietrzu

Ostatnie lata to dobry okres dla Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych. Narasta bowiem konieczność szybkiego wzmacniania zdolności obronnych państwa, a lotnictwo i w ogóle obiekty powietrznego nadzoru są tu na pierwszym planie.

jaz.


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2022": Andrzej Niechwiej, Marek Prauziński


Wino dla inżyniera (263). Wino po turecku


Efekty-defekty


Technika na co dzień

Jerzy Bojanowicz


Wydarzenia


Wykluczenie ma wiele twarzy!

Niestety, film „Sukienka" (scenariusz i reżyseria Tadeusz Łysiak) nie zdobył Oscara w kategorii „najlepszy krótkometrażowy film aktorski”, a ponieważ organizująca widowisko i dbająca o oglądalność transmisji na żywo amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej – mimo krytyki części środowiska filmowego – usunęła z niej wręczanie Oscarów w 8.kategoriach, więc nie pokazano jego fragmentów! A przedstawia osobę, która – jak mówi Anna Dzieduszycka, odtwórczyni głównej roli -nie możenp. wyjąć pieniędzy z bankomatu, skontaktować się z „panienką z okienka”, użyć domofonu czy kontaktu! Bo jest niskorosła. Wiele zrobiono, by osoby poruszające się na wózkach czy pchające w nich swoje pociechy czuły się bardziej komfortowo (windy, pochylnie itp.). W przypadku osób niskorosłych (aktorka nie lubi tego nazewnictwa) wystarczyłoby m.in. „zdublować” pewne elementy infrastruktury.

A co mają robić osoby mające problemy z postępującą digitalizacją, np. jak kupić bilet w biletomacie, gdy coraz więcej kas biletowych na dworcach jest zamykanych, czy w supermarkecie zapłacić w kasie samoobsługowej?

Na szczęście zawsze znajdzie się życzliwa osoba, która im pomoże. A w domu? Podobno prawie 90% Polaków codziennie korzysta z Internetu. Coraz więcej czasu spędzamy przy komputerze/tablecie/notebooku lub smartfonie. Oprócz pracy i nauki (zwłaszcza w pandemii) wirtual dostarcza nam rozrywki i umożliwia robienie zakupów. Od dawna wielu młodych, w tym dzieci, nie można oderwać oczu od dużego lub małego ekranu, na którym zdarza im się oglądać intrygujące zdjęcia i filmiki!

Internet ułatwia nam życie, ale też, niestety, stwarza problemy. Jak Polki i Polacy (zawłaszcza starsi) mają odnaleźć się w „technosferze przyszłości”, gdy nie wiedzą co w danej chwili mają zrobić? Jak nie dać się oszukać, bo to sporo kosztuje?

Oczywiści najważniejsze jest chronienie haseł umożliwiających dostęp do naszej poczty elektronicznej czy konta bankowego. Niech przestrogą będą maile Michała Dworczyka, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, które od czerwca 2021 r. udostępniał w sieci kanał „Poufna rozmowa”, a następnie „Telegram”. Wkrótce będzie już rok epatowania nas informacjami wysyłanymi z prywatnego konta e-mail do ważnych osób w państwie, ale wciąż nie wiemy czy jego skrzynka została zhakowana (na pewno nie przez grupę Anonymous, bo adresat jest dla niej marginalny) czy hasło udostępnił ktoś z jego otoczenia!!!

Cyberprzestępcy od lat stosują phishing, vishing, spoofing, catfishing i skimming. Wykorzystują też… inżynierię społeczną: manipulują potencjalną ofiarą, by nakłonić ją np. do przekazania poufnych informacji. Trzeba uważać korzystając z platform do wideokonferencji, a przede wszystkim z mediów społecznościowych, które są jednym z najważniejszych kanałów komunikacji. Facebook, Instagram, Twitter, YouTube, Linkedin czy WhatsApp też są celami ataku. Należy też uważnie czytać maile, by odróżnić nadawców, np. mBank od Mbanku (od niego dostałem prośbę o zaktualizowanie numeru telefonu, oczywiście wcześniej się logując) oraz patrzeć na strony www, które niekiedy do złudzenia przypominają te, z których często korzystamy!

Tyle w skrócie o działaniach realnych przestępców w wirtualu (pomijam np. fake newsy i trolle, które miały wpływ na wyniki wyborów prezydenckich w krajach po obu stronach Atlantyku). Sądzę, że wiele o tym będzie się mówić w trakcie tegorocznych obchodów Światowego Dnia Społeczeństwa Informacyjnego (wcześniej był to Światowy Dzień Telekomunikacji). Zwłaszcza, że jego przesłaniem jest, opublikowanym przez Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU),: „Digital technologies for Older Persons and Healthy Ageing” („Technologie cyfrowe dla osób starszych i zdrowo się starzejących”).

Jerzy Bojanowicz

PS.

A jak nazwać osoby zatrudnione na państwowych etatach nadużywające oprogramowania szpiegującego. Wykorzystuje je Pegasus, zakupiony za 25 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości (!!!)przez CBA – „środek techniki specjalnej służącego do wykrywania i zapobiegania przestępczości", za pomocą którego już w 2019 r. podsłuchiwano Romana Giertycha?

Niestety, choć 10 lutego Paweł Kukiz złożył w Sejmie wniosek o powołanie komisji śledczej w sprawie inwigilowania Pegasusem (porozumienie w tej sprawie zawarły wszystkie opozycyjne kluby i koła), to dwa tygodnie później lider Kukiz'15 słusznie uznał, że agresja rosyjska na Ukrainę nie sprzyja powołaniu komisji.

Mam jednak nadzieję, że jak sytuacja wróci do normy, to komisja zacznie pracę!


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl