W numerze 2-3/2017

ZAMÓW
NAUKA

Dobra nauka zawsze się przyda

Z prof. dr. hab. Maciejem Żyliczem, prezesem Zarządu obchodzącej w minionym roku 25-lecie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, rozmawia Jerzy Bojanowicz.


Kroki milowe polskiej doktryny energetycznej dla rozwoju branży węgla brunatnego w XXI wieku w Polsce (cz. II)

Węgiel brunatny jest ważnym surowcem energetycznym wykorzystywanym do produkcji energii elektrycznej i przyczyniającym się do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Polska jako jeden z nielicznych krajów na świecie ma wszystkie atuty do kontynuacji wydobycia węgla z możliwością znacznego jego zwiększenia za 20–30 lat.

prof. dr hab. inż. Zbigniew Kasztelewicz, Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie, kasztel@agh.edu.pl; dr inż. Miranda Ptak, Okręgowy Urząd Górniczy we Wrocławiu; mgr inż. Mateusz Sikora, Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowieektrycznej i przyczyniającym się do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Polska jako jeden z nielicznych krajów na świecie ma wszystkie atuty do kontynuacji wydobycia węgla z możliwością znacznego jego zwiększenia za 20–30 lat.


Toksykologia żywności

Żywność jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na jakość życia człowieka. Obecność występujących w niej składników odżywczych warunkuje prawidłowy rozwój i funkcjonowanie organizmu ludzkiego. Często zdarza się jednak, że zawarte w niej substancje są szkodliwe lub wręcz niebezpieczne dla zdrowia. Artykuł ten ma za zadanie przybliżenie Czytelnikom podstawowe zagadnienia związane z toksykologią żywności.

mgr inż. Agnieszka Stradecka, absolwentka ochrony środowiska w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz zdrowia publicznego na uniwersytecie w Cranfield. agnieszka.stradecka@gmail.com


Zastosowanie spektrometrii gamma w fizyce plazmy

Numeryczna charakterystyka detektora promieniowania g daje nieograniczone możliwości zastosowania wieloparametrycznych funkcji wydajności rejestracji fotonów. W fizyce plazmy technika aktywacyjna używa spektrometrii promieniowana g jako podstawowego narzędzia badawczego. Wykorzystując obie techniki, zbadano anizotropię i asymetrię radialną emisji neutronów z urządzenia PF-1000. Wykonano i zainstalowano nową diagnostykę neutronowa opartą na reakcji jądrowej wywoływanej przez neutrony w aktywowanej tarczy itrowej. W przypadku tokamaka do badania plazmy zastosowano próbki aktywacyjne o mieszanym składzie wieloatomowym.

dr Sławomir Jednoróg, Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie, slawomir.jednorog@ifpilm.pl


Zagadnienie obiektów budowlanych niezbędnych na cele bezpieczeństwa i obronności państwa w przepisach prawa budowlanego

W artykule omówiono przepisy prawa regulujące proces budowlany, w zakresie odnoszącym się do obiektów budowlanych niezbędnych na cele bezpieczeństwa i obronności państwa lokalizowanych na terenach zamkniętych (ustalonych zgodnie z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) oraz lokalizowanych poza tymi terenami. Przedstawione przepisy mają na celu ułatwienie procesu budowlanego na etapie działalności inwestycyjnej i eksploatacyjnej oraz ograniczenie dostępu do informacji związanych z ww. obiektami budowlanymi.

dr inż. Adam Baryłka, Centrum Rzeczoznawstwa Budowlanego, Warszawa


GOSPODARKA

Czy C-Gen wycieknie za granicę?

W Polsce ma miejsce pełzający kryzys energetyczny. Z wielu różnych przyczyn - ekonomicznych, technicznych czy ekologicznych grozi nam uzależnienie energetyczne od innych, a więc utrata podstawy bezpieczeństwa gospodarczego. Odpowiedzialny za to jest węgiel, a raczej wieloletnie zaniedbanie technologii jego wykorzystania. Istnieją jednak już koncepcje, które mogą odwrócić to zagrożenie. Jedną z najciekawszych jest C-GEN.

Zygmunt Jazukiewicz


Dyktat inwestorów i dziwne wymogi

Z mgr. inż. Józefem Zubelewiczem, członkiem Zarządu ERBUD SA, rozmawia Henryk Piekut


Konkurują z najlepszymi, wymagającym sprzedają

Systematycznie docierają do nas reklamy japońskich wytworów techniki, z których wynika, że ich produkty są najwyższej jakości, trwałe, ekonomiczne w eksploatacji i mają same zalety. Nic dziwnego, że gdy informuję jakiegoś inżyniera lub ekonomistę, że w Polsce, a konkretnie w Rawie Mazowieckiej funkcjonuje firma produkująca maszyny odnoszące sukcesy nawet w… Japonii, a niemieccy eksporterzy włączyli je do swoich zestawów, to rozmówca robi duże oczy. A to jednak prawda. Firmą taką jest spółka METALBUD założona przez Henryka Nowickiego.

Henryk Piekut


Wystawa nie z tej Ziemi

„Gateway to Space” to wystawa największych na świecie zbiorów radzieckich i amerykańskich eksponatów związanych z eksploracją Kosmosu.

Jerzy Bojanowicz


TIPO-wy Fiat

Firma Fiat, działająca obecnie w ramach włosko–amerykańskiego koncernu Fiat Crysler Automobiles, przyzwyczaiła nas w ostatnich latach do wypuszczania na rynek aut kompaktowych o stosunkowo małych gabarytach. Takie samochody w stylu „500” są produkowane w fabryce w Tychach oraz w Serbii.

Henryk Piekut


COP-owy plan Kwiatkowskiego

Gdy studiuję plan zrównoważonego rozwoju Polski wicepremiera Mateusza Morawieckiego, jako historyk gospodarczy porównuję go do planów realizowanych przez mojego mistrza, inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego, do jego doświadczeń. Mija właśnie 80 lat od rozpoczęcia budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego, przy którym rola Kwiatkowskiego była decydująca.

prof. dr hab. Marian Marek Drozdowski


ZDROWIE

Seniorzy w awangardzie

Seniorze, idziesz do lekarza i czekając na wizytę, spędzasz kilka godzin w przychodni, czy też wolisz zbadać się sam w domu? Włączasz tablet, wybierasz urządzenie, a o wynikach informowany jest twój lekarz rodzinny. Taki wybór mają od niedawna niektórzy łódzcy pacjenci.

oprac if na podst. materiałów Nauka w Polsce oraz Comarch


Białka na zamówienie

Znaczenie tego odkrycia dla medycyny można porównać do przełomu, jakie przyniosło odkrycie radu i wykorzystanie promieniotwórczości – tak światowi eksperci oceniają osiągnięcie naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego.

Orena Fober


INNOWACJE

Prądochody maszerują

Patrząc przez pryzmat światowych imprez motoryzacyjnych, prezentowanych tam nowości, w tym koncepcji nowych pojazdów, wydawałoby się, iż kwestią krótkiego czasu jest podbój dróg przez różnego rodzaju samochody ekologiczne. Nie jest to jednak prawda. Konieczna jest bowiem budowa ogromnej sieci infrastrukturalnej, potrzebnej do „tankowania” samochodów prądem. A to wymaga dłuższego czasu.

Józef Trzionka


INŻYNIER

Początki piśmiennictwa technicznego (1)

Korzystając z interesujących publikacji, zamieszczonych przed ponad wiekiem, w historycznych numerach 150-letniego „Przeglądu Technicznego” rozpoczynamy nowy cykl artykułów, poświęconych niemal nieznanym lub bardzo mało znanym początkom piśmiennictwa technicznego w Polsce.  


Inżynierowie powojenni. Janusz Jirowec (1921-2006)


STAŁE POZYCJE

Co pan na to, inżynierze? Złoty Kłos 2016


Felieton. Przyjazna administracja na telefon


Wydarzenia


Filozofia pojęć technicznych (101). Beczka


Giełda wynalazków i projektów. Informatyka po łódzku


Wino dla inżyniera (177). Dobre wina toskańskie


Parlament 500 milionów. Powietrze nad Europą. A na drogach…, Strategia LNG


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2017": Dariusz Wróblewski, Genowefa Zapotoczna-Sytek


Wątpię, więc jestem. Gdzie nos, gdzie tabakiera


Rok polskiego biznesu?

Z radością przyjąłem informację, że polski rząd chce ogłosić, a w zasadzie już – ustami Pani Premier – ogłosił rok 2017 rokiem polskiego biznesu. Postanowiłem więc posłuchać, jak z tego faktu cieszy się polski biznes. Wybrałem się na doroczną Galę Business Centre Club, która odbywała się w połowie stycznia w warszawskim Teatrze Wielkim. Wysłuchałem wystąpienia prezesa tej skupiającej ogromną masę prywatnych przedsiębiorców organizacji, Marka Goliszewskiego (w przeszłości dziennikarza), wysłuchałem przedstawiciela rządu reprezentującego Ministerstwo Rozwoju oraz bacznie przysłuchiwałem się kuluarowym rozmowom gości, reprezentujących zarówno polskie firmy, jak i przedstawicielstwa firm zagranicznych działających w Polsce.

Nie ulega wątpliwości, że zapowiedź specjalnego roku można przyjąć pozytywnie i tak ją przyjęto. Pojawiły się jednak pewne „ale”. Pierwsza uwaga brzmiała mniej więcej tak: jeżeli to hasło z polskim biznesem ma polegać głównie na polonizacji – czytaj przejmowaniu przez państwowe spółki – polskich banków i innych instytucji finansowych, to jednak zbyt mało. Akurat dzień przed Galą wysłuchałem słusznych żali polskiego biznesmena, na którym francuski bank, przy pomocy rodzimego syndyka wymusił upadłość firmy, to polonizacyjne decyzje zacząłem chwalić. Ale gdy na drugi dzień pracownica „spolonizowanego” banku, w którym spłacam kredyt, próbowała mi zamienić te spłaty na mniej oprocentowane, pod warunkiem, że zapłacę wysoką prowizję, to mina mi zrzedła. Zwłaszcza, że przed polonizacją miał polską nazwę, a po niej zagraniczną. Pomyślałem, ilu klientów nabrała.   

Druga uwaga padła w kontekście słynnego i ogólnie chwalebnego (ja też chwalę) programu 500 plus. Jak poinformował prezes Goliszewski, aż 144 tys. Polaków zwolniło miejsca pracy po wejściu tego programu w życie, bo skorzystało z zasiłków na dzieci. To nie wsparło raczej biznesu, chociaż utrzymało obroty handlowe.

Jeszcze gorszych skutków obawia się polski biznes, gdy doczeka się realizacji – a to ma nastąpić w czwartym kwartale br. – prezydencka ustawa skracająca wiek emerytalny do poziomu sprzed „tuskowej” reformy. Znowu będzie mniej rąk do pracy na rynku, chociaż teoretyczne bezrobocie, wprawdzie coraz mniejsze, jest i będzie. Ale tych faktycznie bezrobotnych, zwłaszcza doświadczonych fachowców, biznesowi znacznie ubędzie.

Ubędzie też płacących składki emerytalne, a przybędzie pobierających emerytury, na szczęście tylko przez kwartał. Nieprzypadkowo biznes boi się głównie następnego roku, bo „w drodze” jest zapowiadana niższa kwota wolna od podatku, wyższe zasiłki dla bezrobotnych i ewentualne wsparcie dla tzw. frankowiczów. Część tych wydatków pokryją wpływy z podwyższonej płacy minimalnej i minimalnej stawki godzinowej. Biznes obawia się jednak o „grzebanie w ich kieszeniach” w poszukiwaniu nowych podatków (na szczęście pomysł na jednolity podatek upadł) czy opłat.

Trochę optymizmu zaszczepił zebranym wiceminister rozwoju Jerzy Kwieciński. Poinformował, że niebawem do Polski zaczną wartkim strumieniem płynąć środki z Brukseli. Na realizację czeka aż 10 tys. podpisanych umów, dzięki którym do naszego kraju spłynie 120 mld zł unijnych środków. To może oznaczać, że gwałtowny spadek inwestycji publicznych (aż o 40%) nie tylko zostanie wyhamowany, ale będą one szybko rosły. Oby tylko nie rosła zbyt szybko inflacja, bo mała jest dobra, a PKB rosło w tempie ponad 3,5 %. 

Szkoda tylko, że o tym PKB i planach rozdysponowania środków budżetowych w 2017 r. tak mało było dyskusji. Przykrył ją sejmowy spór „dla sporu”. Na tego typu konflikty w 2017 r. polski biznes nie czeka.

Henryk Piekut


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl