W numerze 14-15/2018

GOSPODARKA

Jeszcze Odrę pokochamy

O co chodzi z Odrą? Ma wrócić na mapę transportową Polski. Ma być szersza, głębsza i do ...podziwiania! Napis na kubku porcelitowym – pamiątce po mojej wyprawie odrzańskim szlakiem brzmi: odbudowa zabudowy regulacyjnej rzeki Odry – przystosowanie do III klasy drogi wodnej. Później ma być IV klasa. Zadanie na miarę wieku.

Marek Bielski


Wiślane porty Warszawy

Początki śródlądowej żeglugi parowej na Wiśle przedstawia, zorganizowana przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków przed jego siedzibą, na dziedzińcu Pałacu Branickich, wystawa plenerowa „Wiślane porty Warszawy. Historia infrastruktury żeglugi śródlądowej stolicy”, wpisująca się w obchody Roku Rzeki Wisły.

Jerzy Bojanowicz


Z ŻYCIA FSNT

Innowacyjni olimpijczycy nagrodzeni

Olimpiada Innowacji Technicznych i Wynalazczości organizowana przez Polski Związek Stowarzyszeń Wynalazców i Racjonalizatorów dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych ma już wieloletnią tradycję. Właśnie, 7 maja 2018 r,  po raz 51 miała miejsce uroczystość wręczenia nagród i wyróżnień finalistom tej rywalizacji.

jaz.


XI Młody Innowator, czyli nie gubić talentów

Kolejna, 11 edycja dorocznego Konkursu FSNT NOT oraz Towarzystwa Kultury Technicznej Młody Innowator zakończyła się 12 czerwca uroczystą galą wręczenia nagród w salach Ministerstwa Edukacji Narodowej. Początki przed 11 laty, były skromne, dziś Młody Innowator to rywalizacja, do której przyłącza się coraz więcej szkół.

jaz.


70 LAT INFORMATYKI W POLSCE

Nie tylko maszyny, ludzie też

Informatyka potrzebowała wysokiej klasy specjalistów, a tych było niewielu. Na początku, gdy celem było budowanie maszyn, zajmowali się tym głównie matematycy i inżynierowie elektronicy. Potem włączyli się fizycy, astronomowie i reprezentanci najróżniejszych profesji, często od informatyki bardzo odległych.

Marek Hołyński


Początki informatyki w Polsce (10). Maszyny matematyczne w gospodarce narodowej (c.d.)


INŻYNIER

Dobry pomysł na twórcze życie

Przyznanie doktoratu honoris causa stanowi zawsze ważne wydarzenie nie tylko dla samego wyróżnionego, ale również uczelni przyznającej ów zaszczytny tytuł oraz całej społeczności akademickiej.

Marek Bielski


Polscy budowniczowie Petersburga

Dzieje naszego państwa i narodu od ok. połowy XVIII w. bardzo silnie związane są z Petersburgiem. Tam 24 października 1795 r.  podpisany został trzeci rozbiór Polski, tam w 1798 r. zmarł ostatni polski monarcha i tam w okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej mieszkało ok. 70 tys. Polaków.

Lech Królikowski

 


Sportowi recyklingowcy

Od ekologicznych boisk i recyklingowanej murawy po energię elektryczną i energooszczędne oświetlenie, nowa technologia przybliża futbol do celów zrównoważonego rozwoju.

Maciej Kamyk


Telewizor sterowany mózgiem

Dziś inteligentnym telewizorem (Smart TV) możemy sterować głosem. Ale czasami na ekranie możemy przeczytać: „nie udało mi się rozpoznać twojego polecenia”! Nie zyskały uznania potencjalnych odbiorców wcześniejsze próby wprowadzenia na rynek telewizorów sterowanych gestami ręki. Ale kolejni producenci nie ustają w ułatwianiu nam życia.

boj.


NAUKA

Wyrzutnie elektromagnetyczne – alternatywny rodzaj napędu

W pracy przedyskutowano alternatywny rodzaj napędów jakimi są wyrzutnie elektromagnetyczne. Rozpatrzono wyrzutnie obiektów typu działa szynowego, jak też z użyciem uzwojeń wytwarzających silne, impulsowe pole magnetyczne. Przedstawiono możliwości wykorzystania w nich materiałów nadprzewodnikowych i nowy rodzaj wyrzutni oparty na idealnym diamagnetyzmie nadprzewodników. Opisano zasadę działania wirkatora – przyrządu generującego silny impuls elektromagnetyczny. Omówiono zastosowania tych wyrzutni i ich zalety w porównaniu do urządzeń prochowych.

Prof. dr hab. Jacek Sosnowski, Instytut Elektrotechniki


Protezy narządu wzroku cz. II

Narząd wzroku jest jednym z najważniejszych zmysłów u człowieka warunkującym odbieranie ponad 90% bodźców zewnętrznych. Jego utrata lub uszkodzenie praktycznie eliminują człowieka ze społeczeństwa. Dotychczasowe próby naprawy czy też poprawy wzroku opierały się głównie na korekcji obrazu docierającego na siatkówkę.

W przypadku uszkodzenia tej tkanki odbieranie światła jest niemożliwe.

Najnowsze wyniki badań ukazują możliwości w zakresie wykonania protez tego narządu za pomocą układów fotoelektrycznych.

Roksana Winkler, Jerzy Peszke, Śląskie Międzyuczelniane Centrum Edukacji i Badań Interdyscyplinarnych


Dwie dekady polskiej nauki w Unii

20 lat temu, kiedy dopiero przymierzaliśmy się do otrzymania paszportu do zjednoczonej Europy, okazało się, że polska nauka jako pierwsza spełniła ambicje kilku pokoleń Polaków i oto jest już prawdziwą obywatelką Unii Europejskiej. Udział Polski w największym na świecie międzynarodowym programie współpracy naukowej, jakim był wówczas 5. Program Ramowy UE, to był pierwszy krok na drodze do pełnej integracji z Unią.

Irena Fober


ZDROWIE

Ile słońca pod słońcem?


Profilaktyka w telefonie


Najbliższy nauczycIel jogi


Doktor tatuaż


Gorączka (nie tylko) letniej nocy


100-LECIE ODRODZENIA POLSKI

Kalendarium 1952-53


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to, inżynierze? Teraz Polska


Niebo nad Głową. Lato z Marsem i Księżycem w rolach głównych


Recenzja PT. Ocalić od zapomnienia. Powojenna historia niektórych zakładów przemysłowych; Kościuszko uczy kreatywności


Filozofia pojęć technicznych (124). Studnia


Giełda wynalazków i projektów. Znów białostockie mobile


Wino dla inżyniera (203). Zrzędzenie malkontenta


Parlament 500 milionów. Hybryda jest groźna. Wybory przewidziane


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2018": Zbigniew S. Piasek. Grzegorz Soboń


Wątpię, więc jestem. Ławki niepodległości


efekty - defekty


Idą roboty, a co nam zostanie?

Planując tematykę letnich numerów Przeglądu Technicznego staramy się, aby w okresie wakacyjnym tj. w lipcu i sierpniu była ona nieco lżejsza, kojarząca się z urlopem i odpoczynkiem. Pierwsze skojarzenia to: woda, plaża, las, góry, coraz rzadziej natomiast kojarzymy ten czas z przyjacielskimi rozmowami, spotkaniami z bliskimi. Te ostanie wypiera niestety „klikanie”. W pociągu, autobusie, kawiarni, a nawet w czasie prowadzenia auta rozmawiamy „smsami”, czy „emailami”. Postęp techniczny niewątpliwie jest potrzebny i nie da się go zahamować. Czy jednak nie cofamy się w rozwoju społecznym, gdyż nie przygotowujemy się mentalnie do nowej rzeczywistości? Odpowiedź wcale nie jest łatwa. Wynalezienie maszyny parowej, silnika spalinowego, elektrycznego i innych środków napędu spowodowało, iż człowiek coraz mniej używał siły własnych mięśni, a coraz częściej z auta przesiadał się na krzesło przy biurku i przed monitor komputera. Automatyzacja pracy fizycznej wpłynęła na naszą kondycję zdrowotną. Początkowo widziano w tym wyzwolenie ludzi od ciężkiej pracy. Jednakże bardzo szybko okazało się, iż jest i ciemna strona tego procesu.

Brak wysiłku fizycznego zaczął sprzyjać rozwojowi chorób cywilizacyjnych, układu krążenia, układu kostnego i dotykającej coraz młodszego pokolenia cukrzycy. Lekarze biją na alarm, a na ulicach miast, w parkach i lasach są widoczni „chodziarze”, biegacze, cykliści, którzy w ten sposób rekompensują wysiłek fizyczny. Wyzwolony od pracy fizycznej człowiek musi gdzieś ćwiczyć swoje mięśnie, zmuszać do pracy serce, płuca itp. Dlatego przypominam o tym teraz na początku lata. Bo jest ono najlepszym czasem na podjęcie większych lub mniejszych zmagań fizycznych.

Ale, czy tylko nasze mięśnie wymagają ćwiczeń? A co z umysłem? Na razie jeszcze sztuczna inteligencja, stojąca u bram naszej cywilizacji nie zwolniła nas zupełnie od wysiłku intelektualnego. Chociaż są tacy, którzy ograniczają go do minimum. Nie ćwiczą pamięci, bo po co pamiętać, skoro wszystko podpowie nam wyszukiwarka w „googlach”. Nie czytają książek, szczególnie młode pokolenia (z małymi wyjątkami, znanymi mi osobiście) woli coś tam znaleźć w internecie, niż czytać opisy przyrody, zawiłe rozważania bohaterów lektur. Tracimy więc umiejętność rozmowy i mamy bardzo ubogie słownictwo. Jesteśmy niecierpliwi, gdy dojście do sedna sprawy wymaga czasu i przemyśleń.

Co będzie, gdy sztuczna inteligencja będzie za nas myśleć, uczyć się, może i doznawać uczuć wyższych, a sterowane przez nas roboty będą wszystko produkować, serwisować, sprzedawać, ugotują za nas obiad, posprzątają itp. Czy będziemy tak, jak w przypadku znacznego uwolnienia człowieka od wysiłku fizycznego zmuszeni do szukania zastępczych zajęć dla naszych umysłów?

Jakimi czynnościami trzeba będzie zastąpić wysiłek intelektualny mózgu, gdy ten sztuczny zrobi wszystko za nas? Nie jest to już dziś pytanie z powieści, czy filmu science-fiction.

Wprowadzając do miejsc pracy, codziennego życia i rozrywki roboty musimy przygotować dla nas zajęcia wymagające pracy mózgu. Czy systemy edukacyjne, i to nie tylko w Polsce, są na to przygotowane?

Dużą rolę ma tu do odegrania humanistyka i umiejętność analizy, syntezy,  abstrakcyjnego myślenia – wyprzedzania sztucznej inteligencji. Tego nie możemy się jako ludzkość pozbawić. Przed ludźmi techniki stoi dziś nie tylko wyzwanie – coraz doskonalszego produkowania przez stworzenie sprawnych i myślących robotów, ale również znalezienie zajęcia dla ludzkiego umysłu, aby nadal potrafił myśleć, działać i tworzyć, a przede wszystkim nadal być człowiekiem myślącym, czującym, dostrzegającym drugiego człowieka.

Pomyślmy i porozmawiajmy o tym z bliskimi i nieznajomymi też, podczas spacerów w otoczeniu pięknej przyrody (i to bez pośrednictwa elektroniki).

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl