W numerze 14-15/2019

XXVI KONGRES TECHNIKÓW POLSKICH *** IV ŚWIATOWY ZJAZD INŻYNIERÓW POLSKICH

Nie zginąć w świecie 4.0

Jedną z sesji tematycznych na IV Światowym Zjeździe Inżynierów Polskich (oraz XXVI Kongresie Techników Polskich była sesja „Inżynier w świecie maszyn (Industry 4.0)". Jej przebieg wykazał, jak różne punkty widzenia mogą przyjąć reprezentanci różnych środowisk naukowych i przemysłowych w zależności od kraju, w jakim działają. Ale jest też oczywiście wspólny nurt widoczny we wszystkich rozwiniętych gospodarkach. Ta fala nadchodzi już do Polski. Czy będziemy umieli na niej się wznieść?

Zygmunt Jazukiewicz


Inżynier IT w erze postcyfrowej

W marcu 2019 r. sieć World Wide Web skończyła 30 lat, a w październiku przypada 50. rocznica pojawienia się Internetu. W 1990 r. powstała pierwsza strona internetowa (na serwerze w CERN – Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych), inicjując trwającą do dziś globalną rewolucję technologiczną.

prof. dr hab. inż. Bogusław Smólski, przewodniczący Komitetu Elektroniki i Telekomunikacji Polskiej Akademii Nauk, pierwszy dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, były rektor Wojskowej Akademii Technicznej


INFOTECHNOLOGIE

AI coraz bliżej

W wielu sektorach Azja doświadcza dziś unikatowej na skalę światową implementacji sztucznej inteligencji w życiu codziennym obywateli. Jak pokazują badania, w kolejnych latach stanie się to także udziałem innych regionów, w tym Europy i Polski.

boj.


INFRASTRUKTURA

Budowy Roku świecą przykładem

XXIX Konkurs „Budowa Roku" dobiegł końca. Organizator – Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa (PZITB) – zaplanował uroczyste wręczenie nagród niemal dokładnie w 85. rocznicę powstania Związku - 26 czerwca. Wyróżnione obiekty są chlubą polskiego budownictwa, w każdej z 9 kategorii reprezentują najwyższą klasę pod względem techniczno-użytkowym.

Zygmunt Jazukiewicz


Z ŻYCIA FSNT

VIII Dzień Mechanika nie tylko w Poznaniu

Centralne obchody VIII Dnia Mechanika odbyły się w trakcie Targów ITM Polska w Poznaniu. Jak zwykle były okazją do rzutu oka wstecz, na 93-letnią historię Stowarzyszenia Inżynierów Mechaników Polskich (SIMP), ale także na dzień dzisiejszy, problemy środowiska i dorobek innowacyjny polskich mechaników.

jaz.


NAUKA

Politechnika na medal

Politechnika Warszawska – według rankingów trzeci uniwersytet w kraju i po raz czternasty z rzędu najlepsza uczelnia techniczna – przyznała swoje najbardziej prestiżowe nagrody: Medal Politechniki Warszawskiej i Medal Młodego Uczonego.

Irena Fober


Ponowne spojrzenie na biogaz w Polsce

W artykule przedstawiono ponowne spojrzenie na możliwości wykorzystania biogazu w Polsce. Zwrócono uwagę na biogaz jako sposób zagospodarowania odpadów oraz ochrony powietrza atmosferycznego, wód i gleb. Podkreślono wagę biogazu jako źródła oraz sposobu magazynowania energii odnawialnej przydatnej do stabilizacji sieci elektroenergetycznej. Zwrócono uwagę na wyższość energii z biogazu nad energią atomową.

dr hab. inż. Jan Cebula, mgr inż. Izabela Konkol, Instytut Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku


Metrologia neutronów (cz. I)

Metrologia neutronów to dziedzina nauki, która zajmuje się wykonywaniem pomiarów natężenia pól neutronowych w zakresach energii obejmujących kilkanaście rzędów wielkości
i intensywnościach obejmujących do dwudziestu rzędów wielkości. W artykule przedstawiono przyrządy i opisano metody służące do pomiarów neutronów z podziałem na metody spektrometryczne oraz metody służące do pomiaru fluencji neutronów i metody pasywne.

Metrologia neutronów wykorzystywana jest w różnych dziedzinach: ochronie radiologicznej, dozymetrii stanów krytycznych, sterowaniu reaktorami jądrowymi oraz dostarczaniu danych wejściowych do projektowania. Jedną z najważniejszych innowacji w metrologii neutronów w ostatnich latach było wykorzystanie kodów transportu neutronów. Obliczenia transportu promieniowania mają długą historię i istotne znaczenie w zrozumieniu stanów obejmujących stosowanie wszystkich rodzajów promieniowania. Ostatnie najistotniejsze zmiany są związane z powszechną dostępnością kodów, łatwością w użyciu i swobodnym dostępem. Zazwyczaj są to kody oparte o metodę Monte Carlo, takie jak MCNP (ang.: Monte Carlo N-particles). Pojawiły się także trójwymiarowe, dyskretne kody deterministyczne jak Attila.

Łukasz Modzelewski, Zuzanna Baranowska, Katarzyna Wołoszczuk, Paweł Krajewski - Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej w Warszawie, Sławomir Jednoróg, Ewa Łaszyńska - Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie, Kamil Szewczak - Instytut Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk w Lublinie


ZDROWIE

Doktor X czy doktor Robot?

Polacy bardziej niż Niemcy czy Brytyjczycy ufają robotom medycznym. Problem w tym, że niewielu polskich pacjentów miało okazję poczuć „rękę” robota medycznego. Na świecie ponad 5000 robotów chirurgicznych da Vinci wykonuje niemal 1 mln operacji rocznie. W Niemczech operuje ponad 160 robotów chirurgicznych, we Włoszech 120, nawet za naszą południową granicą jest ich już 16. W polskich szpitalach pod koniec 2018 r. – zaledwie sześć.

if


Zgrillowani?

Znowu zadymiły się działki i ogródki. Jak wynika z sondaży, dwie trzecie Polaków rozpala grilla niemal w każdy słoneczny weekend. Wdychanie aromatycznego zapachu unoszącego się znad przypiekanej karkówki nie jest jednak bezpieczne dla zdrowia.

Irena Fober


Młodość w pigułce

Odwaga, wiedza i konsekwencja w działaniu – czasami tyle potrzeba, by zadbać o swoje zdrowie. Zbyt często za choroby obwiniamy geny, tymczasem – przekonują naukowcy – zdrowie w 75% procentach zależy od nas samych, genetyka natomiast wpływa na długość życia tylko w 15% , a stres i zanieczyszczenie środowiska w 10%. Warto o tym pomyśleć, zanim dopadnie nas udar, zawał czy choroba nowotworowa.

if


RELAKS

Dla wymagających turystów

Na największych na świecie targach turystycznych ITB w Berlinie każdy mógł znaleźć coś interesującego, by swój wakacyjny pobyt wykorzystać nie tylko na leżenie na plaży.

Erwin Halentz, Józef Trzionka


EDUKACJA

Duże prace dla małej retencji

W tym roku mieliśmy już powodzie na terenach Polski Południowej oraz suszę praktycznie na całym terytorium kraju.  Nie ulega wątpliwości, że zmiany klimatu są jednym z czynników stresogennych dla lasów. Istnieje wiele hipotez dotyczących przyczyn tego zjawiska.

Henryk Piekut


GOSPODARKA

Mąka z wody i powietrza

Żywność z wody i powietrza, produkowana z wykorzystaniem energii elektrycznej? Za dwa lata kupimy ją w supermarketach.

Maciej Kamyk


INŻYNIER

TECHNICUS 2019

Nauka od zawsze kojarzy się z książkami, coraz częściej jednak „elektronika” wypiera papier. Książka nie jest teraz jedynym medium, musi stawać w szranki z innymi rodzajami upowszechniania wiedzy. Dlatego tym ważniejszą rolę odgrywają różnego rodzaju akcje promujące książki i ich czytelnictwo.

Marek Bielski


Wielkie inwestycje II RP (10). Pierwsza Komisja do spraw przebudowy węzła kolejowego

W poprzednich odcinkach przypomnieliśmy historię przebudowy węzła kolejowego warszawskiego, ważnej inwestycji w rozwoju sieci połączeń kolejowych na ziemiach polskich po 123-letniej niewoli. Potwierdzeniem wagi tej wielkiej inwestycji było powołanie przez Ministra Przemysłu i Handlu specjalnej Komisji do spraw przebudowy węzła kolejowego warszawskiego. Poniżej zamieszczamy fragmenty dotyczące zadań tej Komisji oraz efektów jej działania, z zachowaniem oryginalnej pisowni (Przegląd Techniczny, nr 40/1921).

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


STAŁE POZYCJE

Co pan na to, inżynierze. Polonijni nawet z Australii


Felieton. Cisza po burzy


Filozofia pojęć technicznych (142): Tayloryzm


Giełda wynalazków i projektów. Teletransmisja na rzecz Przemysłu 4.0


Wino dla inżyniera (222): Szaptalizacja


Parlament 500 milionów. Prezydium w komplecie


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2019": Ewa Korzeniewska, Włodzimierz Serwiński


Wątpię więc jestem. Pochwała plusów ujemnych


Efekty-defekty


Sygnały o technice


Wydarzenia


Poza wyborczy horyzont

Otwierając pierwszy wakacyjny numer Przeglądu Technicznego, chciałoby się jego większą część poświęcić przede wszystkim technice w rozrywce, sporcie i turystyce, czyli tematom lekkim i przyjemnym. Niestety, od kilkunastu lat w mediach – i to nie tylko w Polsce – nie ma sezonu ogórkowego. Wszystko, co się wokół nas dzieje, skłania do zajęcia się sprawami znacznie poważniejszymi niż kanikuła. I wcale nie mam na myśli wyłącznie naszego polskiego podwórka. Tu bowiem z góry można przewidzieć, co powiedzą i zrobią obie strony tzw. debaty publicznej, którą mniej parlamentarnie można by nazwać „pyskówką”.

Pogoda w rozumieniu beztroskiej, towarzyskiej rozmowy w stylu angielskim, przestała być tematem błahym, służącym do podtrzymania miłej, acz niezobowiązującej konwersacji. Stała się natomiast jednym z najważniejszych zagadnień w skali globu. Czerwcowe upały w Polsce i Europie i powiązane z nimi zjawiska klimatyczne, takie jak susze i powodzie, każą nam wszystkim oderwać się od myślenia w kategorii zwycięstwa (lub przegranej) wyborczej.

Obserwując działania polityków, i to zarówno w kraju, jak i w świecie, trudno oprzeć się wrażeniu, iż ich myślenie sprowadza się w większości do stwierdzenia „po nas choćby potop”. Dobrze, że w ten letarg nie wpadli ludzie młodzi, a nawet dzieci. Do ich świadomości dotarło bowiem, że rzecz idzie o ich przyszłość. I wcale nie dotyczy to zarobków czy wysokości odległej emerytury, ale samej istoty życia na Ziemi. Mam nadzieję, że swoją młodością, energią, odwagą, zdolnością do nieszablonowego rozwiązywania problemów i – co najważniejsze – determinacją potrafią „obudzić” zapatrzonych w swoje kariery polityków.

Bo choć wielu nie chce słyszeć o zmianach klimatycznych i globalnym ociepleniu, to ich skutki dopadną nas wszystkich w niedalekiej przyszłości. Młodzi je dostrzegają i zaczynają domagać się od rządzących konkretnych działań, a od nas wszystkich refleksji i samoograniczenia w dobie rozbuchanego konsumpcjonizmu, który bardziej wspierają dziś populiści niż liberałowie. Ci pierwsi bowiem starają się zaspokajać rosnące oczekiwania konsumpcyjne, co nie sprzyja racjonalnej gospodarce zasobami globu.

Problemy ekologiczne dostrzega dziś wiele środowisk, w tym środowisko techniczne, zarówno działające w biznesie, jak i w nauce. Wyraźnie temat ten został zaznaczony w agendzie organizowanego co cztery lata Światowego Kongresu Inżynierów WEC (Melbourn 20-22.11.2019), który w tym roku odbędzie się pod hasłem „Inżynieria Zrównoważonego Świata: następne 100 lat”. Wzorem poprzednich zjazdów oczekuje się przybycia ok. 3000 twórców techniki ze wszystkich kontynentów. Planowana jest dyskusja na następujące tematy: 1. Nowe technologie i innowacje oraz ich wpływ na zawód inżyniera, 2. Inżynieria dla ludzkości, 3. Wspieranie różnorodności i integracji, 4. Przygotowanie nowej generacji inżynierów, 5. Inżynierskie przywództwo, zarządzanie i wpływy, 6. Nasz zmieniający się klimat.

FSNT-NOT organizuje udział w WEC 2019 dużej delegacji z Polski. Zagadnienia, które będą   przedmiotem dyskusji w międzynarodowym gronie, zostały wielokrotnie omówione i przedyskutowane w Polsce. Ostatnio zajmowali się nimi uczestnicy debaty plenarnej oraz sesji tematycznych „Inżynier a środowisko” i „Inżynier a infrastruktura” na XXVI Kongresie Techników Polskich i IV Światowym Zjeździe Inżynierów Polskich (Kraków 13-15.06.2019).

Szkoda, że stanowisko specjalistów z różnych dziedzin nauki, techniki oraz przemysłu z takim trudem dociera do decydentów. W większości konferencji, forów i spotkań środowisk technicznych, w których ostatnio brałam udział, nie uczestniczyli, mimo zaproszenia, ani rządzący, ani delegowani przez nich reprezentanci centralnych urzędów i instytucji państwowych. Trudno to zrozumieć szczególnie, że politycy często deklarują dialog z elektoratem i szerokie konsultacje społeczne, ale w praktyce odbywają się one tylko z tymi przedstawicielami społeczeństwa, którzy się z nimi zgadzają.

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl