W numerze 19-20/2019

EDUKACJA

Matematyka jak termometr?

Jak w ciągu trzech lat z niedouczonego maturzysty zrobić inżyniera ?Artykuł ten przygotowałem jako swoisty pendant do artykułu red. Marka Bielskiego pt. „Czas matematycznej prawdy?”Opisuje bardzo ciekawy eksperyment, jakim była tak zwana debata oksfordzka na temat tego, czy egzamin maturalny z matematyki powinien być obligatoryjny dla wszystkich, czy fakultatywny (tylko dla niektórych maturzystów).

Ryszard Tadeusiewicz


Szkoła cyfrowych innowacji

Pod koniec sierpnia Polski Fundusz Rozwoju otworzył Centralny Dom Technologii, którego siedzibą jest rozbudowany, znany warszawiakom od lat 50. XX budynek Centralnego Domu Towarowego CDT, młodszym kojarzy się bardziej jako siedziba sklepu sieci „Smyk”, reklamujących się hasłem „Cały dla małych”. Natomiast współczesny CDT jest i dla małych, i dla dużych.

Jerzy Bojanowicz


Sprawdzian z wiedzy o nukleonice

Dla celów edukacyjnych przygotowano test z wiedzy o atomistyce, który skierowany jest głównie do nauczycieli oraz osób piszących o wydarzeniach z tej dziedziny. W numerze są też odpowiedzi na 30 pytań.

dr. inż. Wojciech Jerzy Głuszewski, Instytut Chemii i Techniki Jądrowej


NAUKA

Kiedy przemysł wspiera naukę

Gdy ponad 175 lat temu niemiecki innowator Werner von Siemens zakładał swój warsztat elektrotechniczny, czyli – jak powiedzielibyśmy dzisiaj – start-up, udało mu się połączyć dwie rzeczy: eksperyment naukowy z przemysłowym zastosowaniem. Ten miks zapewnia firmie sukces do dzisiaj.

if


Genetyczny żołnierz

Jeśli ktoś chce zostać rosyjskim spadochroniarzem , dowódcą czołgu, albo pilotem musi mieć odpowiednie geny. Rosyjska armia przy wyznaczaniu żołnierzy na odpowiednie stanowiska będzie się kierować ich „paszportami genetycznymi”.

Maciej Kamyk


The issue of properties of building objects as a subject of construction processes.

The article is the third part of the planned series of articles devoted to the technical and legal problems of the operation of building objects. It presents basic information about technical properties and functional properties of construction objects being objects of construction processes.

Adam Baryłka, Doctor of Engineering, Architect, Centrum Rzeczoznawstwa Budowlanego Sp z o.o., Warsaw


Niebo nad Głową: Jesień nie tylko z Merkurym

Z meteorologicznego punktu widzenia, tegoroczne lato „wystartowało” niemal miesiąc przed astronomicznym, by po 3 miesiącach nierzadko tropikalnych upałów, nieco załamać się już w pierwszych dniach września. Astronomiczna jesień w tym roku rozpoczyna się 23 września o godz. 9.50, wraz z osiągnięciem przez Słońce punktu Wagi, czyli punktu jesiennej równonocy, w naszych czasach usytuowanego w zachodniej części konstelacji Panny. Od czerwcowego letniego przesilenia  ubywa dnia, najszybciej właśnie na przełomie lata i jesieni. To więcej okazji do podziwiania nie tylko gwiazd, ale również zjawisk związanych z bliższymi nam obiektami Słonecznej Rodziny. Najatrakcyjniejsze chyba tej jesieni, bardzo rzadkie zjawisko przejścia Merkurego na tle słonecznej tarczy, zobaczymy za dnia.

Jan Desselberger


INŻYNIER

Inżynier, jakiego chcą młodzi

Warto wrócić do IV Światowego Kongresu Inżynierów Polskich i XXVI Kongresu Techników, gdyż jedna z jego sesji pt. „Inżynier – propozycja młodych” może być przydatna ze względu na rozpoczynający się niebawem rok akademicki, w którym zapewne nie zabraknie polemik w sprawie nowoczesnego kształcenia technicznego.


Świat mosty poszerza

W mostownictwie od zawsze niepodzielnie królowała "długość". I zawsze dla projektantów i wykonawców obiektu mostowego stanowiła ambitne i trudne inżynierskie wyzwanie. Na pierwsze strony gazet trafiały wiadomości o kolejnych rekordach długości mostów, czy wiaduktów. Tylko informacja o szerokości przeprawy pozostawała w cieniu, nie znajdując się w centrum powszechnego zainteresowania..

Anna Bielska, Marek Bielski


Arka na XXI wiek

Bijący światowe rekordy popularności serial "Czarnobyl" zdobył, aż 17 nominacji do tegorocznych nagród Emmy. Ogłoszenie oficjalnego werdyktu jury zaplanowano na 22 września w Los Angeles. Musimy pogodzić się z faktem, iż w świecie masowej rozrywki o wiele trudniej przebijają się do opinii publicznej inne ważne wiadomości. Jak ta – też z lipca, i też dotycząca Czarnobyla – że pozostałości 4 reaktora jądrowego zostały zabezpieczone nowym systemem ochronnym.

Marek Bielski


Kosmiczne oko wystrzeliło

Kosmodrom Bajkonur w Kazachstanie, 22 sierpnia 2019 r., godzina 5:38:33 (CEST) - rakieta Soyuz 2.1a wynosi moduł Soyuz MS-14  w kierunku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (MSK). Wśród specjalistycznych urządzeń w na pokładzie znalazł się teleskop Mini-EUSO. Umożliwi on utworzenie ultrafioletowej mapy atmosfery ziemskiej oraz pozwoli zaobserwować jej zmienność w czasie.

Na podst. inf. NCBJ opr. Anna Bielska


Wielkie inwestycje II RP (14): Linie średnicowe i obwodowe

W poprzednich odcinkach przypomnieliśmy (z "PT” nr 42/1921) informacje dotyczące różnych obiektów towarzyszących przebudowie węzła kolejowego warszawskiego. Specjalna Komisja do spraw przebudowy w planowaniu wielkiej inwestycji, przewidywała m.in. przy zwiększeniu ruchu na linii średnicowej zachodnio-wschodniej możliwość ułożenia dodatkowo trzeciej pary torów oraz projekt poza miastem linii obwodowej zewnętrznej w celu ułatwienia w węźle ruchu towarowego przechodniego a także doprowadzania nowych linii kolejowych. Poniżej więcej szczegółów w kolejnych fragmentach  z tamtego artykułu, z zachowaniem oryginalnej pisowni.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


INFOTECHNOLOGIE

Cyfrowy świat

Tłumy na Targach IFA w Berlinie gęstnieją z roku na rok. Rośnie powierzchnia i standard wystawy. Wszyscy czekają w napięciu na kolejne sensacje, które generuje technologia cyfrowa.

Jerzy Bojanowicz


ZDROWIE

Alternatywni nałogowcy

Polscy palacze są awangardą w Europie pod względem nowoczesnego uzależniania się od nikotyny. Coraz modniejsze stają się u nas urządzenia reklamowane jako „innowacyjne", „zdrowsze” i ułatwiające zerwanie z nałogiem. Tymczasem lekarze i naukowcy alarmują: tego rodzaju gadżety wcale nie są nieszkodliwą dla zdrowia alternatywą dla tradycyjnych papierosów.

Irena Fober


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to, inżynierze? Pękła rura


Felieton. Pożytki z propagandy sukcesu


Filozofia pojęć technicznych (145): Piorunochron


Recenzja PT: Cała prawda o cyfrowych dziejach


Giełda wynalazków i projektów. Technika szacunku dla wód


Wino dla inżyniera (225): Vega Sicilia i Baczewski


Parlament 500 milionów. Wespół w zespół. Teka rolna? Co ty wiesz o Unii?


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2019": Tomasz Dębski, Arkadiusz Śmigielski


Wątpię więc jestem. Nie musisz być idiotą


Efekty - defekty


Kogo dotknęła susza?

Skutki tegorocznej suszy są coraz bardziej widoczne na półkach sklepowych. Produktów spożywczych wprawdzie nie brakuje, ale ich ceny są coraz wyższe, a w przypadku niektórych warzyw (np. pietruszka) nastąpił wręcz skokowy wzrost. Ekonomiści już alarmują, że wyższe ceny produktów rolnych przekładają się na przyspieszenie wzrostu inflacji, ale tego niekorzystnego wskaźnika dziwnie nie dostrzega Rada Polityki Pieniężnej.

Będąc nieformalnym mieszkańcem mazowieckiej wsi, chociaż meldunkowo mieszkam w stolicy, przez większość roku – od wiosny do późnej jesieni- żyję tym, co na tej wsi się dzieje. Wiosna wprawdzie była standardowa, bo tylko z niewielkimi przymrozkami, ale wystarczyło 10 dni tzw. zimnych deszczy z brakiem oblotów pszczół i kwiaty kilku gatunków (w tym pewne odmiany jabłoni) nie zostały zapylone. Tak więc zbiory jabłek są znacznie mniejsze od ubiegłorocznych. Niższe od ubiegłorocznych były też zbiory truskawek, a z nich utrzymują się rodziny w mojej rodzinnej wsi. Na szczęście ceny skupu tych popularnych owoców były na przyzwoitym poziomie, więc plantatorzy niewiele stracili, a i ukraińscy ich zbieracze też mogli zarobić.

Nie przewidują strat właściciele sadów jabłoniowych, bo wielu z nich dysponuje nowoczesnymi przechowalniami, w których oczekują na lepsze ceny owoce z roku 2018. A ceny jabłek deserowych są już wysokie, natomiast tych na soki podnieśli o 300%. Można więc powiedzieć , że na suszy zarobią.

Mniej optymistycznie wygląda sytuacja tzw. prawdziwych rolników zbierających plony zbóż i okopowych. Wprawdzie rzepak i zboża ozime zdążyły dojrzeć przed suszą, ale zboża jare i ziemniaki susza już dotknęła. Ich plony są w tym roku znacznie niższe, a spadek zbiorów buraków cukrowych może być drastyczny, chociaż to nie musi oznaczać braku cukru, bo słońce pozwoliło zawiązać go więcej niż w latach mokrych. Cukrownie płacą rolnikom za cukier, a nie za wodnistą masę.

W najtrudniejszej sytuacji są plantatorzy kukurydzy, którą obsiewa się ponad 10% gruntów ornych w Polsce. Pierwsze szacunki mówią o 30% spadku plonów zarówno zielonej masy jak i ziarna, a jedno i drugie stanowi podstawową karmę dla bydła. Producenci mleka i mięsa mogą więc mieć kłopot z zapewnieniem pasz w postaci kiszonki i mieszanek treściwych. To o właścicieli pól z przyschniętą kukurydza najbardziej chcą zadbać politycy przewidując rekompensaty związane z suszą, która objęła praktycznie cały kraj.

Tak więc rolnicy nie będą mieć powodów do narzekania. Gorzej mają przetwórcy żywności, którzy za wiele surowców już płacą rolnikom dużo i bardzo dużo. Ceny podniosą i to na nich skupi się niechęć konsumentów płacących drożej za żywność.

Politycy powinni jednak uświadomić sobie, że suche lata są już regularnie, więc warto inwestować tak, żeby złagodzić konsekwencje bezopadowych lat. Na tworzenie małych i dużych zbiorników wodnych (retencja) warto wydawać pieniądze. Warto przywrócić część bagien, które kiedyś osuszono, a i podejście do deszczowania niektórych plantacji wodą z zasobów podziemnych musi też być zdroworozsądkowe.  

Krążąca w Internecie mapa Polski z czewonymi od braku wody plamami nie nastraja optymistycznie. Miejmy nadzieję, że nadchodzące jesień i zima nadrobią statystyczne niedobory opadów i poprawią nasze humory.

Henryk Piekut 


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl