W numerze 9-10/2020

GOSPODARKA

Jak ochronić gospodarkę

Rozszerzona Tarcza antykryzysowa została przyjęta przez Sejm. W nowych zapisach znajdziemy ulgę w składkach dla firm zatrudniających do 49 osób, większą dostępność pożyczek dla firm czy zasiłki dla rolników w związku z sytuacją wywołaną przez Covid-19. W sumie to dodatkowe 100 mld zł na ochronę miejsc pracy i przedsiębiorstw. Nadal jednak jest wiele do zrobienia.

Prezes Krajowej Izby Gospodarczej, Andrzej Arendarski, wystosował list do Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego. Zwraca w nim uwagę m.in. na zbyt dużą formalizację procedury wnioskowania o pomoc państwa, co jest znaczącym utrudnieniem w korzystaniu z niej. Liczne środowiska oczekują więc na Tarczę nr 3. Być może, kiedy ten numer PT się ukaże, będzie ona już inna.


A jednak produkcja

W okresie ustrojowych przemian ówcześni „spece” od gospodarki za podstawową przyczynę polskiego kryzysu gospodarczego uznawali nadmiar działów produkcyjnych w tworzeniu pkb. Stawiajmy na usługi, a będzie wszystkim dobrze – twierdzili – dodając, że jedni dla drugich będziemy rozwijali różne usługi i wzajemnie się na tym bogacili.

Henryk Piekut


Koniuktura mimo wszystko

Geotrans S.A, duży podmiot zajmujący się gospodarką odpadową, osiągnął w I kwartale 2020 r. najwyższe kwartalne wyniki finansowe w swojej kilkunastoletniej historii działalności.

jaz.


Nostalgiczna kraina druciarzy

Dzisiejsze podwórka kamienic są zazwyczaj schludne, lecz ciche. A jeszcze sto lat temu zamieniały się w pełen gwaru i magii teatr dell’arte za sprawą odwiedzających je ludzi różnych profesji.

Marek Bielski


ŚWIATOWY DZIEŃ SPOŁECZEŃSTWA INORMACYJNEGO 2020

O budowie świadomości cyfrowej

Wypowiedź Włodzimierza Marcińskiego, prezesa Polskiego Towarzystwa Informatycznego.


NAUKA

Zapanować nad koloidami

Z epidemią, która nas dopadła podjęliśmy walkę wszyscy - każdy na swój sposób. W pierwszym szeregu są oczywiście lekarze i służby medyczne. Ale w drugim, i to bardzo szerokim są uczeni - inżynierowie i producenci techniki medycznej. Człowiek nagle zmuszony do walki rozgląda się za potencjalnym orężem, który mógłby wykorzystać. Takim orężem może być  dorobek niektórych ośrodków badawczych.

Jednym z takich ośrodków jest Katedra Inżynierii Procesów Zintegrowanych na Wydziale Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej. Czy jej badania mogą pomóc? To pytanie o wdrożenia, które jak zwykle zależą już od zleceniodawców i inwestorów nauki.

Na pytania Przeglądu odpowiada prof. dr hab. inż. Arkadiusz Moskal, członek Katedry IPZ.


Nie tylko pandemia

W kwietniu 2020 r. uczeni technolodzy w dziedzinie medycyny i badań środowiskowych kontynuowali prace nad wieloma innymi projektami niż "koronwirusowe". Sprzyja temu otwarcie III edycji Funduszy Norweskich, które wspomogą zapewne już obiecujące prace.

oprac. jaz.


Uczelnie przeciw epidemii

Brama odkazi sama, Maski zabrali nurkom, Przyłbice od białostockich mechaników, Zabójca epidemii korono-kłamstwa, Wirusożerne rośliny?

oprac. jaz


Nagroda Copernicus 2020 dla kryptografów

Polsko-Niemiecka Nagroda Naukowa COPERNICUS przyznawana jest od 2006 r. co dwa lata przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej (FNP) i niezależną organizację naukową Niemiecka Wspólnota Badawcza (Deutsche Forschungsgemeinschaft, DFG).

W 2020 r. laureatami zostali wybitni naukowcy z Polski i Niemiec, prof. Sebastian Faust z Politechniki w Darmstadt i prof. Stefan Dziembowski z Uniwersytetu Warszawskiego.

boj.


Czy automaty wspomogą w tej walce?

Zanim jeszcze rozwinęła się pandemia koronawirusa, ośrodki analityczne już wysunęły prognozy o przełomowym znaczeniu zdarzeń roku 2020 dla gospodarki. Wygląda na to, że pandemia może dodatkowo przyspieszyć procesy dostrzegalne od kilku lat, tzn. cyfryzację, rozwój Internetu Rzeczy oraz sztucznej inteligencji.

jaz.


Kierunki przemian w społeczeństwie informacyjnym. Przegląd problemów zmagań z nowoczesnością

W opracowaniu rozważame są podstawy nauki o stanowieniu i rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Traktuje się je jako problemy badawcze i metodyczne, czyli dobrze (poprawnie) formułowane pytania, na które poszukuje się odpowiedzi w rozważaniach nad społeczeństwem informacyjnym. Problemy te przedstawia się w kontekście zmagań z nowoczesnością, tj. wyjaśniania wieloaspektowych kierunków przemian w społeczeństwie informacyjnym.

dr hab. inż. Zbigniew Kierzkowski, em. profesor Politechniki Poznańskiej


ZDROWIE

Oddech ostatniej szansy

Dla ludzi związanych z przemysłem, na co dzień zajmujących się automatyką i drukiem 3D, doniesienia mediów o braku respiratorów w krajach wysoko uprzemysłowionych, z dobrą opieką zdrowotną, są szokującą wiadomością. Kiedy inżynier słyszy takie informacje, postanawia działać.

Irena Fober


Testy na wagę złota

Polski test na obecność koronawirusa powstał w laboratoriach poznańskiego Instytutu Chemii Bioorganicznej (IChB) PAN. Poznańscy naukowcy planują stworzenie trzech generacji testu na koronawirusa.

oprac. if


Technika i medycyna

Wirus pod namiotem, Fizyk z przyłbicą, Sterylizuj i używaj, Twoja twarz jest gorąca.

oprac.if

oprac. if


Zaawansowany technologicznie despotyzm

Chociaż globalna epidemia koronawirusa pojawiła się niedawno na nagłówkach gazet na całym świecie, to niektórzy w Chinach wiedzieli o niej od początku grudnia. Dzięki zaawansowanej technologicznie dyktaturze prezydenta Chin Xi Jinpinga informacje te nie zostały upublicznione, a wirus mógł wystartować.

Maciej Kamyk


Kalendarium COVID-19


INNOWACJE

Mobilne miasto przyszłości - Berlin

Cyfryzacja i zrównoważony rozwój są dla transportu miejskiego wyzwaniem przyszłości. Przedsiębiorstwa poszukują inteligentnych rozwiązań dla mobilności, aby sprostać wyzwaniom jakie stawia przed nami przyszłość i popchnąć do przodu długofalowe zadania związane z transformacją.

Erwin Halentz/Jozef Trzionka


Polskie innowacje z globalnymi aspiracjami

Na początku marca poznaliśmy laureatów konkursu „Polski Produkt Przyszłości” organizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Do XXII edycji zgłoszono prawie 100 projektów z obszaru medycyny, chemii, elektroniki czy biotechnologii. Przedsiębiorcy, jednostki naukowe oraz ich konsorcja rywalizowały o trzy nagrody główne po 100 tys. zł oraz wyróżnienia i nagrody specjalne. wyróżnienia i nagrody specjalne.


RELAKS

Budownictwo sakralne dziś

Kościoły, kaplice i przydrożne kapliczki wpisały się w krajobraz Polski. Są  charakterystycznym elementem pejzażu. I składają się na szczególny portret Polski i Polaków. Architektura sakralna od stuleci zajmuje wyjątkowe miejsce kulturze polskiej. Dawne epoki kojarzą się z majestatycznymi świątyniami. Onieśmielają swoim ogromem. Zachwycają bogactwem wystroju. Stwarzają możliwość obcowania z cennymi dziełami sztuki.

Marek Bielski


INŻYNIER

List otwarty Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych


Z historii Towarzystw Technicznych (4). Nowe teorye i doświadczenia w żelazo-betonie

Korzystając z archiwalnego egzemplarza „Przeglądu Technicznego” nr 6 z 1913 roku, przytaczamy fragmenty odczytu pt. „Nowe teorye i doświadczenia w żelazo-betonie”, wygłoszonego przez inż. Czesława Kłosia na posiedzeniu Stowarzyszenia Techników w Warszawie 24 stycznia 1913 r., zachowując oryginalną pisownię.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to inżynierze? OWT bez laureatów


Felieton. Cyfryzacja kontra biurokracja


Filozofia pojęć technicznych (158). Triz


Recenzja PT: Rynek energetyczny – zapobieganie przestępczości


Giełda wynalazków i projektów. Lubelskie innowacyjne oszczędzanie


Wino dla inżyniera (237): Wino a koronawirus


Parlament 434 milionów. Politycy o pandemii, Wspólna walka, Pomoc na dziś


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2020": Łukasz Gierz, Mohamet Chazem Kalauji


Wątpię więc jestem. Pogoda dla śmiałej myśli


Efekty-defekty


Sygnały o technice


Technika na co dzień


„Tajemnicza” susza

Rok 2017 zapamiętali mieszkańcy okolic Borów Tucholskich z kataklizmu, który zniszczył ogromne połacie lasów i wiele budynków, a nawet pozbawił życia kilkoro ludzi. Natomiast dla mieszkańców większości polskich wsi był to rok wyjątkowo mokry. Roczna suma opadów miejscami o 100% przekraczała średnią wieloletnią. Leśnicy musieli utwardzać drogi, aby nadawały się do wywózki drewna po kataklizmie, a na polach z dorodną kukurydzą ugrzęzło jesienią wiele kombajnów.

Już jednak wiosną 2018 r. te kombajny mogły wyjechać, zebrały ubiegłoroczną kukurydzę (10% czekało wiosny), a lasom zaczęły zagrażać pożary. Praktycznie od wiosny 2018 r. rozpoczęła się susza, która wiosną tego roku stała się wręcz klęskową. Za maszynami rolniczymi unoszą się tumany kurzu, spłonęła część Biebrzańskiego Parku Narodowego, krowy nie mają po co wyjść na pastwiska bo trawa nie rośnie, siewy kukurydzy, buraków i zbóż jarych stały się ryzykowne, nie wiadomo czy ich ziarna doczekają deszczu. Na dodatek zasilanie pól wodą z rzek i strumyków jest bardzo problematyczne, bo tej wody w rzekach jest niewiele albo z nich zniknęła. Mało przydatną stała się nawet retencja organizowana m.in. przez Lasy Państwowe, bo brak zimowych opadów śniegu nie pozwolił zgromadzić wody w małych zbiornikach lub jej niewielka ilość odparowała do kwietnia. Jest tak mało wody, że zniknęła ona z wiejskich studni, a brakuje jej nawet na podniesienie lustra w stawach rybnych i zagraża masowe śnięcie hodowlanych karpi. Są małe szanse na letnie pływanie statkami po stołecznej Wiśle i tylko patrzeć jak odsłoni ona kolejne zatopione zabytki, które próbowali z Warszawy wywieźć Szwedzi w czasie Potopu.

Być może niedługo będzie potwierdzenie, że takiej suszy na terenie Środkowej Polski nie było od ponad 300 lat. Obecnie powtarzane są teorie o największej suszy od 60. lat. Jest to możliwe, bo pamiętam taki rok, że mój ojciec nie zebrał wystarczającej ilości żyta, aby wywiązać się z tzw. obowiązkowych dostaw (2 tony z 6 ha).

Obecnie rolnicy z mojej rodzinnej wioski żyją z uprawy truskawek. Zupełnie nieźle one wyglądają tylko dlatego, że prawie każdy ich plantator wywiercił sięgającą na 50-80 m w głąb ziemi studnię głębinową i stosuje deszczowanie. Obecnie martwią się o to czy będą czynne punkty skupu truskawek i czy przyjadą tradycyjnie do wsi Ukraińcy i Białorusini, żeby te truskawki zebrać. W to, że rosnąca fala polskich bezrobotnych ruszy na zbiory truskawek nikt tu nie wierzy. Woda w studniach głębinowych jeszcze jest, ale brakuje prądu we wsi i a z tego powodu co chwila muszę przerywać pisanie tekstu. Oby nie zabrakło wody w Wiśle, Odrze i innych rzekach do schładzania przegrzanych bloków elektrowni, gdy zostaną włączone klimatyzatory.

Na szczęście mogę słuchać jeszcze pracujących pszczół, które były bohaterkami obchodów tegorocznego Dnia Ziemi. To „jeszcze” wynika z faktu, że polskie pszczoły masowo giną na skutek bakteryjnej (nie wirusowej) ich choroby zwanej zgnilcem złośliwym albo amerykańskim.

Pozytywną wiadomość stanowią natomiast wyniki statystycznych analiz byłego mojego kolegi z ministerstwa rolnictwa, który wykazał, że lata suche są jednak dla produkcji rolnej mniej uciążliwe od lat bardzo mokrych.

Z tego powodu dziwię się, że Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej czyni z wszechobecnej suszy tajemnicę. Taką, że zajmująca się tymi zagadnieniami Pani Profesor nie może mi udzielić żadnej informacji bez zgody rzecznika prasowego, a ten nie reaguje na moje prośby mailowe od kilku dni. 

Henryk Piekut


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl