W numerze 20-21/2020

NAUKA

Ambitna uczelnia w globalnym świecie

Z prof. dr. hab. inż. Krzysztofem Zarembą, rektorem Politechniki Warszawskiej w nowej kadencji 2020–2024, rozmawia Irena Fober.


Nowa, trudna kadencja

Wypowiedź prof. dr. hab. inż. Arkadiusza Mężyka, rektora Politechniki Śląskiej, przewodniczącego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich


Rentgen - niechciana broń?

Od kilku miesięcy uczymy się żyć i walczyć z chorobą nazywaną COVID-19. Decyzje o noszeniu masek, o utrzymywaniu odstępów między ludźmi, liczne kwarantanny i wysyłanie ludzi do pracy zdalnej powodują zmęczenie i zniechęcenie, nie wspominając o ogromnych stratach dla gospodarki. 

prof. dr hab. Ludwik Dobrzyński, Narodowe Centrum Badań Jądrowych w Otwocku.


Sztuczna inteligencja – wsparcie czy zagrożenie

Sztuczna inteligencja wpływa na wiele aspektów naszego życia. Wspiera i pomaga ona ludziom w wielu dziedzinach. Niemniej jednak coraz częściej zaawansowana technologia zastępuje człowieka w codziennych, powtarzalnych czynnościach. Postęp technologiczny przyspiesza, a tempo zmian jest znacznie szybszy niż kiedykolwiek w historii ludzkości. Ponadto wśród społeczeństwa pojawiają się narastające obawy. Zwłaszcza jest to spowodowane zagrożeniem ze strony coraz bardziej zaawansowanej technologii, w tym sztucznej inteligencji. Warto zastanowić się, czy ludzkość ma powody czuć zagrożenie ze strony sztucznej inteligencji?

Ewelina Nowińska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu


Niebo nad Głową: jesień ze znakomitym planetarnym finałem


Using of UV lamps and UV robots for disinfection in the medical practice and in the hospital during the coronavirus epidemic

In this article are presented different types of bactericidal / viricidal UV lamps and UV Robots and their effectiveness in the inactivation of bacteria, viruses, fungi, protozoa and mites. In particular it describes vacuum UV-V lamps and robots that can generate ozone. Ozon has the possibility to reach all objects inaccessible to direct radiation and it also destroys these microorganisms. The next type of bactericidal ozone-free UV-C lamps and UV-C robots, which shorten the disinfection time. All topics presented in the article combined with the use of UV lamps and UV robots are based on the results of laboratory tests in various countries (Germany, USA, China, South Korea, Denmark) that were applied to destroy SARS-CoV-2 corona viruses.

Henrik Krisch - PrIMac UG / Germany, Katarzyna Lelinska - Alfapolmed / Poland , Yao Zhanghao - Youibot / Shenzhen-China


80-LECIE BITWY O ANGLIĘ

Ocalili Wielką Brytanię

- Nigdy w historii wojen tak wielu nie zawdzięczało tak wiele tak niewielu – to słynne zdanie padło z ust premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla 20 sierpnia 1940 r. Tak uhonorował lotników brytyjskiego RAF (Królewskich Sił Lotniczych), którzy odpierali zmasowany atak niemieckiej Luftwaffe na Wielką Brytanię. Atak ten przeszedł do historii jako Bitwa o Anglię.

Janusz M. Kowalski


Wystawa w Dęblinie

Z okazji 80-lecia tej Bitwy w Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, którego organizatorem jest Ministerstwo Obrony Narodowej (Muzeum powstało w 2011 r na bazie kolekcji lotniczej Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych, obecnie Lotniczej Akademii Wojskowej) odbył się uroczysty wernisaż wystawy pn. Niebo nad Brytanią.

Janusz M. Kowalski


„Piloci”

Sezon 2020/2021 w Teatrze Muzycznym ROMA zainaugurowały obszerne fragmenty musicalu „Piloci” w wersji koncertowej, z zachowaniem niektórych elementów inscenizacji i scenografii ze spektaklu.

boj.


INŻYNIER

Marsjańskie zawody hybrydowo

ERC Space and Robotics Event to organizowane od 2014 r. w Polsce największe w Europie międzynarodowe zawody robotyczno-kosmiczne z udziałem zespołów uniwersyteckich z całego świata, podczas których prezentują projekty swoich robotów mobilnych, rywalizując w konkurencjach analogicznych do zadań wykonywanych przez łaziki na powierzchniach Marsa i Księżyca podczas prawdziwych misji ESA i NASA.

boj.


Superkanał w symbiozie z Tamizą

Katastrofa techniczna syfonu ściekowego do oczyszczalni Czajka w Warszawie skłania do rzutu okiem, jak to się robi na świecie. Choćby w Wielkiej Brytanii, gdzie właśnie trwa budowa Thames Tideway Tunnel (TTT) – magistrali ściekowej Wielkiego Londynu. Jest to największa z inwestycji w historii brytyjskiej infrastruktury wodnej – 4,133 mld funtów.

jaz.


Z historii Towarzystw Technicznych (11): O znaczeniu i celu badania wody wiślanej

„Przegląd Techniczny” nr 17 z 1913 r., zamieścił relację z posiedzenia 11 kwietnia r.b. Stowarzyszenia Techników w Warszawie, podczas którego wygłoszono m.in. referat pt. „O znaczeniu i celu bakteryologicznego badania wody wiślanej na stacyi filtrów w Warszawie”. Pomomo upływu ponad wieku od tamtego wydarzenia – temat ciągle jest aktualny. Poniżej przytaczamy fragmenty z tamtej relacji, zachowując oryginalną pisownię.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


GOSPODARKA

Od OBR-u do Instytutu Rozwoju Motoryzacji

Ośrodek Badawczo- Rozwojowy Samochodów Małolitrażowych BOSMAL w Bielsku Białej powstał w 1973 r. w konkretnym celu i miał stanowić zaplecze badawczo-rozwojowe konkretnego zakładu produkcyjnego. Celem było naukowe wspieranie rozwoju krajowej motoryzacji w sztandarowym zakładzie tamtych lat jakim była Fabryka Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej.

Henryk Piekut


IFA 2020 w czasach zarazy

- Tegoroczne targi IFA to naprawdę edycja specjalna. Będąc wydarzeniem hybrydowym, służą jednemu z głównych celów: wsparciu ożywienia i odbiciu branży. Jesteśmy przekonani, że pomimo utrzymujących się ograniczeń, wysyłają światu potężny sygnał. Niech pandemia nie przeszkodzi nam w tworzeniu wspaniałych doświadczeń i rozwijaniu biznesu - powiedział dr Christian Göke, dyrektor generalny Messe Berlin.

Jerzy Bojanowicz


Skarby polskiej ziemi (3): Srebrowy potentat

Zestawiając skarby polskiej ziemi właściwie od tego należałoby zacząć: gdyby wypośrodkować wskaźnik między skalą zasobów mineralnych a ceną jednostkową, to niewątpliwie największym polskim bogactwem jest srebro. Ma bogatą i długą historię, lecz współczesna technika i medycyna otworzyła przed nim nowe perspektywy.

jaz.


Ginące zawody (7). Ludwisarstwo - zawód z królewskim patronatem

W XIX w. w związku z rozwojem przemysłu metalurgicznego ludwisarstwo praktycznie przestało istnieć – podaje Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1965 r. tom VI). A w encyklopediach późniejszych treść hasła ulega już tylko modyfikacji stylistycznej: Ludwisarstwo upadło w XIX w. w związku z rozwojem przemysłu metalurgicznego.

Marek Bielski


INNOWACJE

Napędowa nowość z Bolechowa

Polski producent autobusów Solaris jako pierwszy klient zdecydował się na montaż elektrycznego centralnego napędu CeTrax. System ten będzie napędzał nowy model Solarisa 15 LE electric.

Erwin Halentz/Jozef Trzionka

 


Gwiezdne wojny coraz bliżej

Następnym teatrem konfliktu prawdopodobnie będzie orbita Ziemi - co może mieć tragiczne konsekwencje dla nas wszystkich.

Maciej Kamyk


ZDROWIE

Pożar w mózgu

- Udar jest groźniejszy niż koronawirus, dlatego gdy wystąpią objawy udaru, nie zwlekajmy i dzwońmy na pogotowie. Szpital jest bezpiecznym miejscem dla pacjentów, a lekarze są gotowi nieść pomoc – apelują neurolodzy. Udar mózgu nie boli tak jak zawał serca. Ale w przeciwieństwie do zawału, którego tak się boimy, aż 10 razy częściej kończy się śmiercią.

if


Polowanie na lek

Być może skuteczne lekarstwo na koronawirusa znajduje się już na półce aptecznej, tylko jeszcze o tym nie wiemy. Politechnika Wrocławska podpisała porozumienie z japońską firmą Peptide Institute Inc. na dystrybucję związków chemicznych, które  będzie można wykorzystać do poszukiwania leków na COVID-19. Związki te powstały w laboratorium prof. Marcina Drąga z Katedry Chemii Biologicznej i Bioobrazowania.

oprac. if
na podst. Newsletter PWr


Zbuduj swoją odporność!

Dlaczego odporność  jest taka ważna – nie muszę nikogo przekonywać. Możemy sami bardzo dużo zrobić aby ja zbudować lub poprawić.


WSPOMNIENIE

Zbigniew Korab - geolog naftowy 1929-2018


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to inżynierze? Rozdano nagrody 54 Olimpiady Innowacji Technicznych i Wynalazczości


Giełda wynalazków i projektów. Przyjazna skóra naukowo


Filozofia pojęć technicznych (163). Panopticon


Wino dla inżyniera (243): Surfowanie po etykietach (1)


Parlament 434 milionów: Sprawiedliwa energia, Wirusowe standardy


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2020": Henrik Krisch, Krzysztof Wincencik


Wątpię więc jestem. Wkład rocznicowy


Efekty-defekty


Technika na co dzień


Niepotrzebne strachy

Wiosną tego roku napisałem komentarz redakcyjny będący w tzw. głównym nurcie. Trwał akurat w większości kraju okres bezdeszczowy, więc i ja będąc w roli nasłuchującego różnych prognoz prawie przewidziałem suszę. Niedługo po ukazaniu się tego tekstu mój przyjaciel z Częstochowy, obecnie biznesmen, ale wywodzący się ze wsi prawie mi naubliżał, bo znalazł się w miejscu nawiedzonym przez powódź. Nikt z nas nie przewidział jaka faktycznie będzie pogoda w tym trwającym jeszcze 2020 r. A okazało się, że była ona tak bardzo sprzyjająca rolnictwu, iż producenci zbóż wietrzą rekordowe plony i w przypadku niektórych gatunków wręcz „klęskę urodzaju”.

Niedawno odbyłem rozmowę z ekspertem który uczestniczył w naradzie krajowego gremium oceniającym tegoroczne plony i zbiory roślin uprawnych. Na każde moje pytanie słyszałem od niego prawie wyłącznie optymistyczne wiadomości. Zimy praktycznie nie było, więc uniknięto strat. Zboża miały znakomite warunki krzewienia mimo kwietniowej suszy i nawet jare (jęczmień i owies) miały dobre warunki wzrostu dzięki przelotnym deszczom. Jedynie ziemniaki plonują gorzej niż w latach minionych, bo akurat w okresie zawiązywania bulw było sucho. Buraków może być mniej, ale za to cukru w nich będzie więcej (upalne lato), a przecież o niego chodzi gospodarce mimo wprowadzania tzw. podatku od cukru.

Plony na poziomie ponad 4,5 t z ha pszenicy, 4 t pszenżyta i 3 t z ha żyta jakoś trudno mi znaleźć w statystykach z ubiegłych lat. Nie oznacza to jednak, że my, konsumenci będziemy mogli kupować pieczywo i mąkę po cenach niższych od ubiegłorocznych, bo młynarze i piekarze twierdzą, że muszą wreszcie zarobić -mimo dokonanych wcześniej podwyżek po wiosennej suszy.

Dobrze też rokuje kukurydza, która staje się coraz bardziej wiodącym zbożem w Polsce. Kukurydziane gaje wyglądają imponująco. Jest jednak kilka pytań: czy dobrze zawiąże ona kolby i ile jej przetrwa apetyt dzików, które mimo zorganizowanych odstrzałów buszują po kraju. Wiadomo jednak, że jej zbiory na kiszonkę dla bydła (łodygi wraz z kolbami) będą większe od ubiegłorocznych, więc obawy o spadek produkcji mleka się nie sprawdzą.

Poszkodowani natomiast są pszczelarze, bo dla pszczół pogody nie było. Zimne deszcze świetnie podtrzymujące wegetację przychodziły akurat w trakcie kwitnienia najbardziej miododajnych w Polsce roślin (rzepaku, akacji i lip). Ta produkcja rolna uchodzi jednak za marginalną i wspieraną głównie przez hobbystów, a do hobby się zazwyczaj dopłaca.

Ucierpią prawdopodobnie sadownicy, bo plony jabłek i owoców pestkowych mają być niższe od średnich, ale i tak eksport na Wschód przez Białoruś jest i będzie zablokowany, więc krajowe ceny są i będą wysokie. Tak jak były w przypadku coraz bardziej popularnych truskawek,

Dużo namieszać mogą jednak w polskim rolnictwie politycy, co ciekawe – popierani przez wieś, ale nie mający większego pojęcia o rolnictwie. Ustawowe blokowanie uboju rytualnego grozi utratą rynków zbytu dla producentów zdrowej polskiej wołowiny oraz utracenia pozycji lidera na światowych rynkach mięsa drobiowego. Tak więc mocne oprotestowanie tych decyzji przez ministra rolnictwa, któremu grozi utrata ministerialnego „stołka” było ze wszech miar słuszne.

Mocno potępiani w Sejmie hodowcy „futerkowych” mają swój niebezpieczny plan. Grożą otwarciem klatek z norkami, a to byłaby ogólna katastrofa dla mieszkańców zarówno miast jak i wsi. Na szczęście droga do przeforsowania tych szkodliwych dla rolnictwa ustaw jest jeszcze długa.

Henryk Piekut


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl