W numerze 1/2022

PLEBISCYT O TYTUŁ "ZŁOTEGO INŻYNIERA"

organizowany przez redakcję „Przeglądu Technicznego” cieszy się nie słabnącą popularnością już od 28 lat.
Wśród kandydatów do tytułu „Złoty Inżynier 2021” znaleźli się wybitni twórcy techniki zarówno naukowcy, jak i praktycy – menedżerowie, nauczyciele i działacze ruchu stowarzyszeniowego. Wywodzą się z tradycyjnych oraz najnowszych dziedzin techniki, ale wszyscy zgodnie pracują na rzecz ich rozwoju, a co szczególnie ważne obecnie – z poszanowaniem środowiska naturalnego. Wśród tegorocznych kandydatów są osoby zajmujące się nowymi technologami, robotyką i automatyką oraz zrównoważonym rozwojem.
Tradycyjnie przypominany także sylwetki kandydatów z lat ubiegłych, którzy od czasu pierwszej nominacji odnieśli kolejne sukcesy zawodowe i dołożyli swoją cegiełkę w rozwój i promocję techniki.
Zapraszamy Państwa do głosowania w 28. Plebiscycie „Złoty Inżynier”, które trwa do 20 lutego 2022 r.

Liczymy na Państwa głosy oraz na spotkanie podczas tradycyjnej gali „Złotego Inżyniera” na przełomie marca i kwietnia (jeśli tylko sytuacja epidemiczna na to pozwoli).

 

Głosuję

https://plebiscyt.przeglad-techniczny.pl/


INNOWACJE

Pociąg przyszłości

Wszystkie rodzaje transportu poszukują drogi rozwoju w przyszłości: w tym wyścigu bierze też udział kolej niemiecka (Deutsche Bahn). Zaprezentowała ona model pociągu dla szybkiej kolei miejskiej i połączeń regionalnych. Transport kolejowy, w obszarach metropolitarnych, musi zostać zorganizowany na nowo. Korzystając z „pociągu pomysłów” Ideenzug City podróż ma być bardziej komfortowa, wygodna i bardziej elastyczna dla pasażerów kolei regionalnych i miejskich, korzystających z biletów długoterminowych oraz turystów.

Erwin Halentz/Jozef Trzionka


GOSPODARKA

Ciepło i energia odzyskiwane z odpadów komunalnych

- Ze śmieci komunalnych spalanych w nowoczesnych instalacjach wytwarza się ciepło i prąd. Z takiego rozwiązania korzysta wiele krajów UE, w których działa około pół tysiąca spalarni. W Polsce jest ich 9, a kolejne cztery są w realizacji. To zdecydowanie za mało, żeby efektywnie wykorzystać potencjał energetyczny odpadów komunalnych, których nie można już zagospodarować w żaden inny sposób. Miliard złotych na dofinansowanie przedsięwzięć z Funduszu Modernizacyjnego, obsługiwanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, ma być bodźcem dobudowy nowych instalacji termicznej obróbki odpadów komunalnych – zapewnia Dominik Bąk, zastępca prezesa NFOŚiGW, w rozmowie z Jolantą Czudak.


Banki wspierają zielone projekty

Aktywny udział w finansowaniu zielonej transformacji deklaruje Bank Pekao, który od lat wspiera projekty, przyczyniające się do ochrony środowiska i zwiększające komfort.


Cyfrowy bliźniak w praktyce

Wikpol jest firmą zajmującą się produkcją zrobotyzowanych linii paletyzacji, depaletyzacji i pakowania zbiorczego. Zastosowanie cyfrowego bliźniaka, czyli wirtualnego środowiska, w którym możliwe jest testowanie różnych scenariuszy pracy maszyn, przyczyniło się do usprawnienia procesów projektowania oraz do doskonalenia tworzonych rozwiązań. Metodę tę wykorzystano między innymi do opracowania projektu i przeprowadzenia symulacji działania elementów inteligentnego systemu transportu na linii produkcyjnej makaronu.


Las czuły jak chronometr – czy leśnictwo wymaga zegarmistrzowskiej precyzji?

Podobnie jak w rolnictwie, zakres pojęcia „leśnictwo precyzyjne” dotyczy stosowania nowoczesnych technik i technologii w wykonywaniu określonych operacji leśnych oraz gromadzenia prawdziwych i otrzymywanych w rzeczywistym czasie informacji wspomagających procesy decyzyjne.

Marek Ksepko, Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, Politechnika Warszawska, Wydział Geodezji i Kartografii


Podmorskie (nie)wiadome głębinowej eksploatacji

Tajemnice sezamu Neptuna zawsze kusiły śmiałków w różnych stronach świata. Wyruszali oni – i czynią tak nadal – na poszukiwania złotych florenów czy dukatów z zatopionych pirackich karawel. Dla polityków i biznesmenów romantyka morskich wypraw doprawdy nie ma żadnego znaczenia. Jednak umacnia się wśród nich przekonanie, że pozyskanie niezbędnych dla gospodarki pierwiastków ze złóż zalegających pod dnem może stać się – wcześniej niż później – koniecznością.

Marek Bielski


Ginące zawody (24): Między leżakiem a biegunem...

Rozdrabnianie ziarna dla łatwiejszego spożycia jest czynnością znaną od czasów neolitu. I na pewno będzie nam towarzyszyć do końca naszego bytowania na Ziemi. Młynarstwo tradycyjne zostało jednak wpisane na listę „zawodów niszowych” i tak też jest traktowane przez autorów programów edukacyjnych realizowanych w muzeach. Stąd oficjalna nazwa lekcji „Młynarstwo – rzemiosło zapomniane”. Wszak rzemiosło młynarskie dawna już przekształciło się w przemysł młynarski.

Marek Bielski


Skarby polskiej ziemi (18): Niepodobny do ołowiu

Do metali rzadkich, które są istotne dla nowych technologii należy molibden. Nazwa pochodzi od greckiego „podobny do ołowiu". W Polsce jego rudy występują często w towarzystwie rud miedzi i wolframu, więc dają się pozyskać niejako „przy okazji". Oczywiście wymaga to rozwinięcia odpowiednich metod przetwórstwa tej rudy.

jaz.


INŻYNIER

Transczłowiek – geniusz czy burzyciel?

Coraz popularniejszy staje się termin „transhumanizm”. W tym miejscu powinien się więc znaleźć wywiad z reprezentantem Stowarzyszenia Inżynierii Transhumanistycznej, a więc – „transinżynierem”. Na szczęście takiego stowarzyszenia nie ma. Niestety - to tylko kwestia czasu, kiedy powstanie. Czym jest ten osławiony transhumanizm? To – według najprostszej definicji – ruch intelektualny, kulturowy oraz polityczny postulujący możliwość i potrzebę wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej.. Zyskał już swoje logo >H albo +H oraz godło.

Zygmunt Jazukiewicz


Z historii Towarzystw Technicznych (26): Kiedy pojawili się technicy w Polsce? (5)

W poprzednich numerach PT pisaliśmy o początkach pojawiania się techników w Polsce. Tym razem, na podstawie historycznego numeru 44 z 1913 r., przypominamy co działo się w XIX w., zachowując oryginalną pisownię.

Wybór i oprac.: Bronisław Hynowski


NAUKA

30 lat wspierania nauki

Z prof. Maciejem Żyliczem, prezesem Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, rozmawia Jerzy Bojanowicz.


Lżejsze od wody

Gazary to lekkie i wytrzymałe materiały które pozwalają zwiększać wytrzymałość elementów przy jednoczesnej redukcji masy.


Mamy wodór i co dalej?

Atom wodoru jest najprostszą konstrukcją atomową. Patrząc na abundancję pierwiastków – wodór jest pierwiastkiem występującym we Wszechświecie w największej ilości. Na jego strukturalną budowę składa się jeden proton i obłok cząstek materii, które otaczają jego centrum. Takie to proste… Wodór na Ziemi jest uwięziony w postaci wody H2O, amoniaku NH3 oraz węglowodorów.

Dużo go w postaci metanu CH4 , a szczególnie w hydratach metanu2 [25]. Bo to bardzo ciekawe źródło wodoru, tylko czy się nam uda? Czy ludzkość – nowa Skłodowska-Curie czy nowy Maxwell3 – odkrywający kolejne „oczywistości” wskażą nam nowe horyzonty? Grafenowa4 rewolucja zaszyła się w zaciszach laboratoriów. Grupa Azoty postanowiła dalej samodzielnie rozwijać ideę wytwarzania i rozpowszechniania tego niezwykłego materiału. Czy na pewno znamy i wykorzystujemy w pełni potencjał tego materiału? A jeśli tak, w jaki sposób może nam pomóc?

Andrzej P. Sikora, Kinga Klima, Mateusz Sikora Instytut Studiów Energetycznych w Warszawie


Sztuczna inteligencja zadba o bezpieczeństwo

Naukowcy z Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej pracują nad narzędziem do wykrywania zachowań niepożądanych wśród osób przebywających w aresztach śledczych i zakładach karnych. Rozwiązanie ma bazować na specjalnie zaprojektowanych algorytmach automatycznej detekcji i predykcji zdarzeń.


INFOTECHNOLOGIE

Jesień sztucznej inteligencji

PWC, globalna sieć przedsiębiorstw świadczących usługi księgowe, audytorskie i doradcze, przewiduje, że sztuczna inteligencja (AI) doda do 2030 r. do światowej gospodarki 16 bln USD. A cała jej aktywność – od banków i biotechnologii po sklepy i budownictwo – gospodarce USA wyniosła w 2018 r. zaledwie 13 bln USD.

Maciej Kamyk

 


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Felieton: Kapitał społeczny


Filozofia pojęć technicznych (179). Koło Wrońskiego


Wino dla inżyniera (259): Wspomnienia o kangurach (1)


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2022": Mariusz Gajda, Arkadiusz Kanigowski


Recenzja „PT”: Na ratunek najcenniejszych podziemi...


Efekty-defekty


Sygnały o technice

Kolumnę opracował: Zygmunt Jazukiewicz


Zmiana i kontynuacja

Początek roku jest tym momentem, kiedy trzeba zaplanować działania na cały rok, a przynajmniej na najbliższe miesiące. Jest to szczególne zadanie w sytuacji, gdy trzeba zmierzyć się z nowym wyzwaniem. A tak jest w moim przypadku. Od 1 stycznia br. mam bowiem zaszczyt pełnić funkcję redaktora naczelnego „Przeglądu Technicznego”. Jest to szczególne wyzwanie, bo prowadzenie tytułu o tak długiej i bogatej historii wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Niełatwo też będzie dorównać dotychczasowej Redaktor Naczelnej – Ewie Mańkiewicz-Cudny – która 35 lata swojego życia zawodowego poświęciła „Przeglądowi Technicznemu”. Mam nadzieję, że dobra i owocna współpraca z Panią Prezes FSNT-NOT, jako przewodniczącą Rady Konsultacyjno-Programowej będzie przyczyniała się do dalszego rozwoju czasopisma.

„Przegląd Techniczny” zawsze służył szeroko rozumianemu środowisku inżynierskiemu, poruszając aktualne i ważne dla tego środowiska tematy. Tak będzie nadal. Będziemy przedstawiać rozwój nowych technologii i ich wpływ na środowisko i społeczeństwo, a także związane z tym zagadnienia gospodarcze. Na naszych łamach będziemy się starali się pokazywać znaczenie zawodu inżyniera we współczesnym świecie, a także przybliżać możliwe ścieżki rozwoju zawodowego. Z pewnością nie zabraknie też tematów związanych z historią techniki i ruchu inżynierskiego. Stali czytelnicy znajdą swoje ulubione pozycje: felietony i krótkie informacje dotyczące bieżących wydarzeń.

Niezmiennie wiele uwagi redakcja będzie poświęcała sztandarowej inicjatywie PT, jaką jest plebiscyt o tytuł Złotego Inżyniera, jak również chcielibyśmy wznowić konkurs DŹWIGNIA, adresowany do wyróżniających się firm z obszaru MŚP.

„Przegląd Techniczny”, tak jak dotychczas, powinien być miejscem, w którym innowacyjne polskie firmy z branży technologicznej mogą zaprezentować swoje osiągnięcia i drogę do sukcesu. Jest to o tyle ważne i warte pokazania, że w naszej polskiej rzeczywistości prowadzenie działalności gospodarczej, a szczególnie wdrażanie innowacji nie jest łatwe. Początek 2022 roku też nie napawa przesadnym optymizmem. Do niepewności związanej z ciągle trwającą pandemią, dołączyła rosnąca inflacja, a także wątpliwości związane z tzw. Polskim Ładem. Ale są też pozytywne aspekty tej sytuacji. Po dwóch latach zmian wymuszonych pandemią, digitalizacja biznesu oraz społeczeństwa wciąż przyspiesza. W najbliższych miesiącach i latach będzie rosło znaczenie technologii, takich jak sztuczna inteligencja oraz wysoce wydajne sieci 5G. Wykorzystanie sztucznej inteligencji będzie miało niebagatelny wpływ na  postęp w wielu dziedzinach, m.in. energetyce, telekomunikacji, branży informatycznej, transporcie, rolnictwie, finansach, w obszarze bezpieczeństwa i obronności kraju, ale także w medycynie czy edukacji.

Należy również spodziewać się dalszego rozwoju innych technologii cyfrowych i coraz większego ich wpływu na nasze codzienne życie.

Rok 2022 będzie też rokiem dalszych prac nad wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, w tym technologii wodorowych w energetyce, przemyśle i transporcie. Potencjalnie wzrośnie też znaczenie czystych technologii.

Prognozy mają to do siebie, że jedne się sprawdzają, a inne nie. W 1923 roku, w numerze z 9 lutego „Ilustrowany Kurier Codzienny” zamieścił tekst pt. „Jak będzie wyglądał świat w 2022 roku”. W artykule zamieszczono odpowiedzi na tytułowe pytanie, które różnym „ekspertom” zadał amerykański dziennik. Jedna z odpowiedzi brzmiała „Za sto lat książki i gazety nie będą się już drukować. Ukazywać się one będą na ekranie kinematograficznym. Edukacya odbywać się będzie przy pomocy ekranu. Istnieć będą wówczas szkoły-kina i kina-biblioteki”. Chociaż nie sposób odmówić autorowi tej wypowiedzi daru przewidywania, to jednak trzeba zaznaczyć, że „Przegląd Techniczny” nadal ma wersję drukowaną, chociaż rewolucja cyfrowa go nie omija i z pewnością będzie wymuszała dalsze zmiany we wszystkich aspektach działalności redakcyjnej i wydawniczej. Jestem przekonana, że i tym razem PT dostosuje się do nowych technik, zmian kulturowych i społecznych i wciąż będzie służył społeczności inżynierskiej w nadchodzącym cyfrowym świecie. Z tą nadzieją, na początku 2022 roku, życzę abyśmy z optymizmem mogli spojrzeć w przyszłość, nie bojąc się wyzwań, jakie stawia przed nami zmieniający się świat, wytrwałości w dążeniu do celu i radości z osiąganych sukcesów. Natomiast „Przeglądowi Technicznemu”, wchodzącemu w kolejny rok swojego istnienia, życzę aby z nowym redaktorem naczelnym znalazł właściwą drogę dalszego rozwoju w tych niełatwych czasach.

Martyna Jachimowicz


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl