Sto lat we Francji


07-10-2017 17:47:03

Cofnijmy się o 100 lat i uprzytomnijmy sobie wydarzenia i atmosferę tamtych czasȯw: Legiony Polskie “Bajończykȯw” okryły się chwałą (bitwa pod La Targette 1915). W Polsce powstają Legiony Piłsudskiego, na wszystkich frontach I Wojny Światowej żołnierz polski walczy bohatersko zdobywając uznanie w oczach całego świata. Rok 1917- rewolucja w Rosji zwalnia mocarstwa zachodnie z wcześniejszych zobowiązań polityczno-dyplomatycznych. Zaczyna się rysować wizja Polski Niepodległej.

I oto w maju 1917 r., na dorocznej pielgrzymce w Montmorency, znany powieściopisarz, Wacław Gąsiorowski (redaktor tygodnika “Polonia” w Paryżu) płomienny propagator idei niepodległości Polski, ogłosił uzgodnioną decyzję utworzenia niezależnej Polskiej Armii pod egidą Francji. W tych warunkach, grupa inżynierȯw i technikȯw, obecnych w Montmorency, z inicjatywy Jȯzefa Lipkowskiego, postanowiła zrealizować już dawno kiełkującą myśl zgrupowania się w Stowarzyszenie. Chcieli, by nie brakło skoordynowanego wysiłku rozproszonych po świecie polskich technikȯw w twȯrczej pracy odrodzenia i odbudowy Polski.Tak powstało Stowarzyszenie Technikȯw Polskich we Francji, ktȯre w pȯzniejszych czasach przyjęło obecną nazwę Stowarzyszenie Inżynierȯw i Technikȯw Polskich we Francji.

Zmobilizować emigrantów

Bardzo szybko Stowarzyszenie ogłasza Odezwę do Polakȯw, żyjących we Francji, zapraszając wszystkich Technikȯw do wstępowania w jego szeregi. Pierwsza Odezwa naszych Kolegȯw, cudem uratowana z powodzi zniszczenia archiwȯw Stowarzyszenia przez okupanta niemieckiego, w takie między innymi ujmuje to słowa :

Wprawdzie nas tu stosunkowo niewielu, ale za to mamy szczęście stać często u źrȯdła nowoczesnej wiedzy, u źrȯdła nowych metod pracy i wreszcie u źrȯdła nowej szkoły energii i twȯrczości. Trzeba więc zmobilizować polskie siły techniczne na Zachodzie, zorganizować ich wspȯlną pracę, przygotować i ułatwić jednym powrȯt do Polski, a zespolić drugich w Polską techniczną placȯwkę we Francji.

Głȯwny inicjator, założyciel naszego Stowarzyszenia i jego pierwszy prezes był nie tylko wybitnym wynalazcą i autorem wielu dzieł technicznych, ale przede wszystkim wielkim patriotą i płomiennym działaczem społecznym. Już w 1919 r.opuszcza Francję i wraca do Ojczyzny, gdzie zostaje mianowany generałem Armii Polskiej.

Działalność Stowarzyszenia polegała na utrzymaniu ścisłego kontaktu między kolegami we Francji za pośrednictwem zebrań towarzyskich, odczytȯw technicznych i poznawania dobrych zakładȯw przemysłowych we Francji. Na wyrȯżnienie zasługuje zwiedzanie Office National des Recherches et des Inventions, gdzie członkȯw stowarzyszenia przyjął oficjalnie owczesny Minister Pracy p. Breton.

Ożywiony kontakt z Krajem

Stowarzyszenie było punktem oparcia dla wszelkich delegacji z Polski tak rządowych, jak i przemysłowych. Pomagało w studyjnych przyjadach technikȯw polskich do Francji. Osiągnięciem w działalności naszego Stowarzyszenia na rzecz kraju była organizacja praktyk dla studentów i młodych pracowników z Polski. W ostatnim roku przed wojną zorganizowano przeszlo 50 takich płatnych praktyk dla Polakȯw.

Stowarzyszenie w tym czasie objęło przewodnictwo ( na prośbę Ambasady Polskiej w Paryżu), delegacji polskich inżynierȯw i asystentȯw Politechnik Warszawskiej i Lwowskiej przybyłych do Paryża w lipcu 1939 r. na zaproszenie Francuskiego Komitetu wspȯłpracy technicznej francusko-słowianskiej, co pozowliło na podkreślenie udziału Polaków w dorobku technicznym świata. Wojna przerwała działalność Stowarzyszenia; niemieccy okupanci zniszczyli wszystkie nasze archiwa. Po zajęciu Francji przez Niemcȯw, członkowie Stowarzyszenia, znajdujący się w strefie nieokupowanej, zgrupowali się w Stowarzyszeniu Inżynierȯw i Technikȯw. Jego głȯwnym zadaniem była ewakuacja inżynierȯw i technikȯw polskich przebywających we Francji do Anglii i Ameryki, i pomoc w zatrudnieniu ich w przemyśle zbrojeniowym Aliantȯw. Inżynierowie i technicy przybyli do Anglii w krotkim czasie stworzyli tam Stowarzyszenie Technikȯw Polskich w Wielkiej Brytanii.

Za żelazną kurtyną

Po wojnie, SITPF bardzo szybko wznowiło działalność, zasilone szeregiem nowych członkȯw z wojennej emigracji. W 1946 r. Stowarzyszenie było gospodarzem pierwszego Zjazdu Stowarzyszeń Technikȯw Polskich w Europie, zwołanym z inicjatywy Stowarzyszenia Inżynierȯw Polskich we Włoszech I dotyczącym przyszłości inżynierȯw polskich nie mogących wrȯcić do kraju. W tym samym roku na drugim Zjeździe odbytym w Brukseli został powołany do życia Związek Stowarzyszeń Inżynierȯw i Technikȯw Polskich za Granicą z projektem utworzenia stałego sekretariatu w Brukseli.

We wrześniu 1946 r. odbył się w Paryżu pierwszy Międzynarodowy Kongres Techniczny, w ktȯrym bierze udział nasze Stowarzyszenie i Stowarzyszenia z Anglii, Belgii, Szwajcarii i Włoch. Delegacja tych Stowarzyszeń reprezentująca inżynierȯw i technikȯw polskich za granicą, występowała niezależnie od oficjalnej delegacji z Polski i uzyskała prawo zabierania głosu oraz udziału w pracach poszczegȯlnych komisji Zjazdu. Prezes SITPF był członkiem Komitetu Honorowego Zjazdu.

W październiku 1947 r. Stowarzyszenie wzięło oficjalny udział w Międzynarodowym Kongresie Techniczno-Samochodowym(FISITA). Do stałego Komitetu Zjazdȯw Międzynarodowych weszli z ramienia Stowarzyszenia inż.inż. Wrzecian i Gospodarowicz. W 1947 r. Stowarzyszenie liczyło 227 członkȯw.

Lata 1953-1955 charakteryzują się działalnością ustabilizowaną. Wydawano Biuletyn informacyjny,a spotkania comiesięczne były rȯżnorodne, ich tematyka nie zawsze była techniczna. Spotkania te cieszyły się dużym powodzeniem. I tak na przykład w 1955 r. udział w nich wzięło ok. 850 osȯb. W1947r. Stowarzyszenie uczestniczyło w zbiórce i wysyłce ubrań oraz środkȯw medycznych do Polski. Kilka lat pȯźniej bierze udział w tworzeniu Komitetu Pomocy dla Polski i repatriacji Polakȯw ze Związku Radzieckiego.

 

 

W 1953 r.Stowarzyszenie zorganizowało kursy zawodowe dla Polakȯw nie mających żadnego zawodu w celu ułatwienia im znalezienia pracy w przemyśle francuskim. Kursy te trwały 2 lata.Były wspierane przez rząd francuski.

 W 1955 r. Stowarzyszenie podejmuje inicjatywę utworzenia Domu dla Emerytȯw Polskich. Powstał on w Lailly en Val koło Orleanu. Stowarzyszenie zorganizowało zbiórkę pieniężną, ktȯra dała pierwszy kapitał niezbędny do funkcjonowania tego domu. Zebrano 20.000 frs ; subwencja miesięczna wynosiła 2.000 frs. Ważnym obszarem działania była pomoc dla Polakȯw przybywających z kraju. Między innymi znaleziono miejsce dla 21 stażystȯw w przemyśle francuskim.

Lata kryzysu

W latach 70. działalność Stowarzyszenia przeżywa kryzys. Wielu członków wraz z upływem czasu wycofuje się z aktywnego życia w Stowarzyszeniu, a nowych, młodych nie przybywa. Powodem tego oczywiście jest sytuacja geopolityczna w Europie i całkowity brak kontaktȯw z krajem. Do 1986 r.Stowarzyszenie działało w ramach organizacji całej Polonii francuskiej. Dopiero od tego roku nowe władze Stowarzyszenia pod przewodnictwem jego Prezesa inżyniera Lucjana Sobkowiaka, biorąc pod uwagę nową sytuację geopolityczną w Europie a szczegȯlnie w Polsce(działalność Solidarności i stan wojenny) zmieniło strukturę organizacyjną i opracowało nowy aktywny program działalności.

Co miesiąc są organizowane konferencje techniczno-ekonomiczne, jest kwartalnie wydawany biuletyn informacyjny (4 razy w roku). Konferencje cieszyły się bardzo dużym powodzeniem i coraz częściej uczestniczyli w nich nowi przybysze (imigracja z Polski, tzw. emigracja Solidarnościowa), inżynierowie i technicy chcący jak najszybciej zbliżyć się do życia we Francji licząc na pomoc naszego Stowarzyszenia. Członkowie Stowarzyszenia brali aktywny udział w audycjach radiostacji “SOLIDARNOŚĆ” w Paryżu.

Nowa fala

Dzięki temu do Stowarzyszenia wpisują się nowi młodzi inżynierowie i architekci zmuszeni do opuszczenia kraju. Są oni angażowani do prac we władzach Stowarzyszenia. Stanowią nową kadrę przyczyniając się do jego rozwoju Widząc tę aktywną działalność wrȯcili do Stowarzyszenia jego byli członkowie i byli Prezesi. Był to dla nowego zarządu wielki sukces. Nasze konferencje, ktȯre w tym czasie odbywały sie w domu kombatanta polskiego gromadziły liczne grono osób, a niektȯre tematy szczegȯlnie ekonomiczno-geopolityczne przyciągało dziesiątki uczestnikȯw. Po raz pierwszy też byliśmy zaszczyceni obecnością przedstawiciela Ambasady Polskiej w Paryżu z ktȯrą dotychczas Stowarzyszenie nasze nie miało żadnych kontaktȯw.

Rocznica 70-lecia istnienia Stowarzyszenia była obchodzona w czasie pierwszego Balu Noworocznego Inżynierȯw. Bale te miały wśrȯd naszych członkȯw I wśrȯd Polonii francuskiej duże powodzenie. Na jednym z nich mieliśmy zaszczyt po raz pierwszy gościć Ambasadora R.P w Paryżu. Był to początek wspȯłpracy Stowarzyszenia Inżynierȯw i Technikȯw Polskich we Francji z Ambasadą RP we Francji.

Obchody 75-lecia istnienia SITPF odbyły się w auli Biblioteki Polskiej w Paryżu. Uczestniczyła w nich małżonka ostatniego prezesa przed wybuchem II Wojny Światowej, Mme de Lipkowski (miała 90 lat) i jej syn Jean de Lipkowski, poseł do Parlamentu francuskiego, były minister rządu francuskiego z małżonką i cȯrką, który pełnił obowiązki Honorowego Prezesa tych obchodȯw. Ambasadora R.P. reprezentował konsul generalny R.P. W obchodach uczestniczyło 200 czlonkȯw Stowarzyszenia i ich rodziny, a także przedstawiciele organizacji polonijnych we Francji i organizacji francuskich. W czasie obchodȯw otwarta została Wystawa Historyczna S.I.T.P.F. oraz dorobku Inżynierȯw polskich we Francji.

Ponad granicami

Po obchodach 75-lecia nawiązaliśmy kontakt ze Stowarzyszeniem Technikȯw Polskich w Anglii. Odbyliśmy wizytę w Domu POSK i zaproponowaliśmy pokazanie tam naszej wystawy z obchodȯw 75-lecia w Paryżu. Spotkanie było sukcesem, który zaowocował współpracą i nawiązaniem koleżeńskich relacji między członkami obu stowarzyszeń. Stowarzyszenie kontynuowało działalność I rozwijało się dzięki pracy zarządȯw w skład których weszły młode osoby. pod przewodnictwem prezesȯw Moniki Obrębskiej i Janusza Ptaka. Nasze Stowarzyszenie zbliżyło się bardziej do organizacji technicznych w Polsce (NOT) oraz do Polskich Stowarzyszeń Technicznych w Europie (Anglia, Niemcy, Austria, Litwa ) i w Ameryce Pȯłnocnej. Obchody 80-lecia były tego świadectwem poprzez uczestnictwo po raz pierwszy wśrȯd nas ówczesnego Prezesa NOT-u z Polski..

Działalność stała się bardziej widoczna i atrakcyjna na zewnątrz, wśrȯd Polonii francuskiej i europejskiej. Stowarzyszenie ściśle wspȯłpracuje ze Stacją Naukową PAN w Paryżu w organizacji konferencji naukowo-technicznych, sympozjȯw i warsztatȯw francusko-polskich. Dysponując nowymi technologiami w dziedzinie komunikacji kontynuuje wydawanie FLASH-a oraz Biuletynu informacyjnego w nowej atrakcyjnej szacie.

Stowarzyszenie włączyło się w organizację nasze Europejskiej Federacji Polonijnych Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych i bardzo aktywnie uczestniczy w jego rozwoju, co potwierdza pełnienie przez naszego członka mgr.inż. Janusza Ptaka stanowiska Sekretarza Generalnego tej organizacji.

Jubileusz 90-cio lecia był poświęcony głȯwnie udziałowi inżynierȯw i technikȯw polskich w rozwoju przemysłu francuskiego. Uczestniczyli w nim liczni członkowie Stowarzyszeń należących do Europejskiej Federacji Polonijnych Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych,. Liczną grupę stanowili członkowie Stowarzyszeń technicznych w Ameryce Pȯłnocnej. NOT był reprezentowany przez Naczelną Redaktor Naczelną Przeglądu Technicznego Ewę Mańkiewicz-Cudny, wiceprezes ZG FSNT NOT oraz wiceprezesa Grzegorza Lipowskiego.

Razem w światowym wyścigu

W latach 2010, 2013, 2016 Stowarzyszenie bierze aktywny udział w Światowych Zjazdach Inżynierów Polskich i Polonijnych w Polsce, organizowanych przez FSNT NOT, Konferencję Rektorów Wyższych Uczelni Technicznych i Radę Inżynierów Polskich w Ameryce Północnej, EFP SNT.

W 2012 r. Stowarzyszenie nasze podpisuje umowę współpracy z Oddziałem NOT-u we Wrocławiu w sprawie organizacji w Paryżu dwudniowego Europejskiego Sympozjum poświęconego współczesnym metodom ochrony przeciwpowodziowej. Uczestniczyło w nim 80 naukowców i inżynierów z Francji, Polski, Rumunii i Republiki Czeskiej.

Stowarzyszenie kontynuuje swoją działalność organizując konferencje dotyczące nowoczesnej energetyki i informatyki. W 2015 r. we wspȯłpracy ze Stacją Naukową PAN w Paryżu i IRD(Institut de Recherches pour le Développement) w Bondy zorganizowaliśmy Warsztaty francusko-polskie poświęcone Inżynierii Rolniczej i Ochronie Środowiska. Uczestniczyli w nich naukowcy z Polski i Francji. Ambasador Polski w Paryżu Andrzej Byrt objął patronat honorowy nad tymi warsztatami uczestnicząc aktywnie w dyskusji.

Warsztaty te w ramach jubileuszowego roku 100-lecia SITPF są organizowane razem we wspȯłpracy ze Stacją Naukową PAN w Paryżu i IRD oraz Uniwersytetym Rolniczym w Krakowie. III WARSZTATY Polsko-Francuskie też poświęcono ochronie środowiska. Rok Jubileuszowy 100 lecia istnienia i działalności SITPF zakończony zostanie uroczystymi obchodami 13-15 październia 2017 r., na których porozmawiamy o przyszłości zarówno techniki I przemysłu jak i działalności Stowarzyszenia.

Lucjan Sobkowiak, prezes SITPF  

 

 

Komentuje Waldemar Rukść

16-17
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl