Energia w superbanku


05-12-2017 16:34:44

Prof. dr hab. Elżbieta Frąckowiak, Instytut Chemii i Elektrochemii Technicznej, Politechnika Poznańska, wiceprezes Polskiej Akademii Nauk

Parę zdań z CV

Absolwentka Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1972). Pracę naukową rozpoczęła w Akademii Górniczo-Hutniczej, a następnie kontynuowała ją na Politechnice Poznańskiej, na której obroniła doktorat (1988) i uzyskała habilitację (2000). W latach 1993-2001 współpracowała z francuskim ośrodkiem badawczym CNRS w Orleanie. Była stypendystką DAAD (Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej) na Uniwersytecie w Duisburgu (2001). Tytuł profesora otrzymała w 2007 r.

W latach 1999-2005 koordynowała program badawczy NATO Nauka dla Pokoju w dziedzinie materiałów węglowych stosowanych do elektrochemicznego magazynowania energii.

Wynalazki, patenty, wdrożenia

Prowadzi badania w dziedzinie elektrochemii technicznej. Należy do światowej czołówki elektrochemików zajmujących się nanomateriałami wykorzystywanymi do magazynowania i konwersji energii w kondensatorach elektrochemicznych, ogniwach litowo-jonowych oraz ogniwach paliwowych. Opracowane przez nią materiały węglowe – nanorurki węglowe i ich nanokompozyty z polimerami przewodzącymi i tlenkami, nanoteksturalne węgle, grafeny oraz kompozyty węglowe wzbogacane azotem, tlenem i jodem – są podstawowym komponentem kondensatorów elektrochemicznych. Takie urządzenia o dużej pojemności elektrycznej potrafią szybko pobierać i oddawać duże wartości mocy. Ładują się w kilka sekund, a zmagazynowaną energię mogą udostępniać w ciągu milisekund. Dzięki temu znajdują zastosowanie w samochodach hybrydowych i elektrycznych, elektrycznych autobusach, a także w zdobywających coraz większą popularność rowerach elektrycznych. Innym interesującym miejscem dla kondensatorów elektrochemicznych są... porty. W trakcie przeładowywania statków można magazynować energię uwalnianą podczas opuszczania ładunków, a następnie wykorzystać ją do podnoszenia kontenerów. Kolejne zastosowanie to komputery oraz układy zasilania rezerwowego stabilizującego pracę sieci energetycznych. Nadają się też do magazynowania i transferu energii ze źródeł odnawialnych, jak również do automatycznego regulowania pozycji łopat turbin wiatrowych w zależności od kierunku wiatru. Wyprodukowane w zakładzie prof. Elżbiety Frąckowiak kondensatory są obecnie testowane przez najlepszych amerykańskich specjalistów. W polskich warunkach problemem pozostaje jednak przejście od skali laboratoryjnej (na uczelni powstają modele o pojemności 50-70 F) do dużych, przemysłowych modeli (500-5000 F).

W grupie badawczej prof. Elżbiety Frąckowiak prowadzone są również intensywne badania nad wykorzystaniem środowiska wodnego, a szczególnie soli obojętnych, jako elektrolitu kondensatora. Celem tych badań jest zastąpienie organicznego elektrolitu (węglany, acetonitryl), który jest lotny, palny i toksyczny, może stwarzać zagrożenie podczas wypadków komunikacyjnych oraz powodować samozapalenie np. sprzętu komputerowego. Okazuje się, że parametry elektryczne nowego, ekologicznego układu są porównywalne do obecnie dostępnych na rynku rozwiązań, które bazują na organicznym rozpuszczalniku. Zainteresowanie wdrożeniem wodnego kondensatora elektrochemicznego, opracowanego przez prof. Frąckowiak, stopniowo wzrasta, chociaż – jak sama przyznaje – droga jest wciąż ciernista.

Na swoim koncie ma 15 patentów udzielonych w Polsce i za granicą oraz kilkadziesiąt zgłoszeń patentowych.

Nagrody

W 2011 r. prof. dr hab. Elżbieta Frąckowiak została laureatką „Polskiego Nobla” – najbardziej prestiżowej Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – za badania nad nowymi materiałami i kompozytami węglowymi oraz ich wykorzystanie do elektrochemicznego magazynowania i konwersji energii.

Publikacje, konferencje, aktywność naukowa

Jest członkiem korespondentem PAN od 2013 r. W latach 2012-2016 wchodziła w skład Rady Narodowego Centrum Nauki. W 2015 r. została wybrana na wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk. Od 2014 r. jest członkiem Fellow Royal Society of Chemistry. Zorganizowała kilka międzynarodowych konferencji i sympozjów naukowych.

Koordynowała wiele projektów europejskich – m.in. „Energy Caps” (7 Program Ramowy Marie Curie Action, 2011-2015), polsko-szwajcarski projekt INGEC (2012-2016), „Nanostruktury krzemowe do magazynowania energii” (7 PR NEST, 2012-2016).

W latach 2009-2014 przewodniczyła Sekcji 3 Electrochemical Energy Conversion and Storage Międzynarodowego Towarzystwa Elektrochemicznego (ISE). Od 2008 r. jest członkiem komitetu doradczego czasopisma Energy & Environmental Science, a od 2015 r. pełni funkcję Associate Editor w czasopiśmie Carbon (Elsevier).
Jest autorką ok. 200 publikacji, 30 rozdziałów, współredaktorką dwóch książek, autorką kilkudziesięciu referatów wygłoszonych na międzynarodowych konferencjach naukowych. Ma ponad 14,6 tys. cytowań, a jej wskaźnik Hirscha wynosi 51. Wypromowała 12 doktorów.

Prywatnie

Praca naukowa to wciąż moja ogromna pasja, dla nauki nie mam żadnych limitów czasowych. Szczególnie cieszy mnie fakt, że nasze małe odkrycia są zauważane w świecie, są przyczynkiem do rozwoju kondensatorów elektrochemicznych. Radują mnie też sukcesy wychowanków, chociażby Starting Grant dla dr. Krzysztofa Fica przyznany przez European Research Council.

Największa przyjemność to spędzanie czasu z wnukami, których ma już czworo. Lubi podróże, jazdę na nartach i wycieczki rowerowe oraz oczywiście kuchnię francuską (skoro mąż jest Francuzem...).

if

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl