Nowa potencja 90-latki


02-02-2018 19:42:15

Zapada wieczór, proszę pani,

A potem noc, nadciąga za nim.

Jak liście szepcą zakochani pod dworcem EKD.

Fragment „Piosenki o dworcu EKD” Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego z 1949 r.

Stara, dobra kolejka rośnie. Budowa drugiego toru na całej długości szlaku pomiędzy Podkową Leśną i Grodziskiem Mazowieckim o długości  ok. 7 km jest najbardziej ambitnym zadaniem, jakie spółka WKD chciałaby zrealizować w perspektywie finansowej 2014-2020.

– W sierpniu 2017 r. złożyliśmy wniosek o wydanie decyzji środowiskowej. Na przełomie I i II kwartału 2018 r. zostanie opracowany Raport o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko, co będzie jednym z największych wyzwań w całości projektu – uważa Michał Panfil, prezes Zarządu Warszawskiej Kolei Dojazdowej (WKD) Sp. z o.o. – Całkowity, oszacowany w ramach studium wykonalności, koszt realizacji inwestycji w rekomendowanym wariancie wynosi ok. 103 mln zł brutto. Zamierzamy ją zrealizować ze środków własnych, współfinansując środkami pomocy bezzwrotnej, w ramach zabezpieczeń przewidzianych w umowie ramowej zawartej z Samorządem Województwa Mazowieckiego. Budowa powinna zostać zrealizowana w latach 2020–2021.

O inwestycji tej mówi się od… 1927 r., kiedy to 11 grudnia z początkowego przystanku na ul. Nowogrodzkiej w Warszawie odjechał do Grodziska Mazowieckiego pierwszy 3-wagonowy pociąg pasażerski, a właściwie tramwaj, Elektrycznej Kolei Dojazdowej – pierwszej w Polsce normalnotorowej kolei elektrycznej. Trasę długości  32 km pokonywał w 66 min. Ciekawostką jest fakt, iż już pierwszego dnia pociąg potrącił na terenie Warszawy samochód osobowy.

„Siła i światło”

5 grudnia 1918 r. inż. Tadeusz Sułowski i Antoni Stamirowski uzyskali notarialny akt założycielski Zgrupowania Elektryfikacyjnego „Siła i Światło” SA – pierwszą spółkę utworzył hr. Maurycy Zamojski (1900), a inicjatorem drugiej był m.in. książę Maciej Radziwiłł (1914). Była to pierwsza spółka akcyjna w niepodległej Polsce, z dominującym kapitałem angielskim. Jej celem był m.in. przesył energii elektrycznej i zasilanie nowopowstających linii kolejowych (kupiła Elektrownie Wola i w Pruszkowie). W 1922 r. wraz z Bankiem Związku Spółek Zarobkowych założyła spółkę akcyjną Elektryczne Koleje Dojazdowe (EKD), która miała wybudować w Polsce pierwszą normalnotorową kolej elektryczną przez dobra podkowiańskie. Prezesem został inż. Tadeusz Sułowski, wiceprezesem – inż. Alfons Kuhn (w latach 1928–1932 dyrektor Tramwajów Miejskich w Warszawie i Minister Komunikacji), a dyrektorem – inż. Tadeusz Baniewicz.

W 1924 r. Prezydent RP przyznał spółce koncesję na budowę i eksploatację kolei elektrycznej użytku publicznego z Warszawy do Grodziska Maz, a w 1925 r. rozpoczęto w Komorowie budowę linii, jednocześnie w obu kierunkach: do Warszawy i Grodziska Mazowieckiego, odsuniętej od torów drogi żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej przynajmniej o 2 km w kierunku południowym. Przy budowie wykorzystano najnowocześniejsze wówczas rozwiązania techniczne, jak np. system prowadzenia pociągów oparty na automatycznej sygnalizacji świetlnej sprowadzonej ze Szwecji czy angielskie wagony silnikowe i doczepne, osiągające zawrotną wówczas prędkość… 70 km/h, wyposażone w hamulce powietrzne Westinghouse’a. Na rzece Utrata pod Pruszkowem wybudowano pierwszy w Polsce most o konstrukcji ramowej.

Pociągi te kursowały do 1972 r. Otwierane ręcznie drzwi pozwalały pasażerom ma wysiadanie w biegu, na zakręcie, kiedy kolejka zwalniała!

Uruchomienie linii EKD zapoczątkowało w położonych wzdłuż niej miejscowościach boom inwestycyjny, których właściciele parcelowali swoje włości, tworząc miasta-ogrody: Podkowę Leśną, która należała do Stanisława Lilpopa, udziałowca „Siły i Światło” i Komorów, którego właścicielem był Józef Markowicz. Rozbudowywały się miasta (Pruszków, Grodzisk Mazowiecki), osady (Milanówek, Tworki – dziś dzielnica Pruszkowa) i wsie (m.in. Michałowice i Otrębusy).

Powstało odgałęzienie do Włoch, przedłużono jej przebieg w Grodzisku Maz. (1932) i odgałęzienie do Milanówka (1936). EKD dojeżdżała do tamtejszych dworców PKP. Przedłużenie linii do Żyrardowa i Mszczonowa uniemożliwił wybuch wojny.

Podczas wojny kierownictwo EKD pozostało w polskich rękach, co umożliwiło m.in. zatrudnianie ponad 3 razy więcej osób niż potrzebowano, w tym wielu ukrywających się (m.in. Kazimierz Brusikiewicz), bo mundur kolejarza chronił przed zatrzymaniami i wywózką na roboty przymusowe

Leciwe pociągi odchodzą

W 1946 r. EKD uruchomiły własną komunikację samochodową. Pod koniec 1947 r. autobusy pokonywały ponad 300 km (przewiozły ponad 5 mln pasażerów), ale w połowie 1948 r. przejęła ją PKS. Wcześniej upaństwowiono linie kolejowe, w tym EKD Warszawa – Grodzisk Maz., którą włączono do utworzonego Zarządu Warszawskich Kolei Dojazdowych. Choć nazwa linii uległa zmianie: z EKD na WKD, to korzystający z niej jeszcze przez lata mówili EKD.

Na początku lat 60. ub. wieku PKP postanowiły wymienić tabor WKD. Dokumentację techniczną oraz prototyp dwuwagonowego, dwukierunkowego zespołu trakcyjnego opracował i wykonał „Pafawag” Wrocław, a wygląd zewnętrzny i wnętrze - Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie (Zakład Śródków Transportu).

Próbne jazdy elektrycznego zespołu trakcyjnego serii EN94, zabierającego 260 pasażerów, rozpoczęto w 1969 r. Do końca 1972 r. dostarczono 40 pojazdów, które eksploatowano do 2016 r.!

W 2004 r. zaczął jeździć – zakupiony ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego – elektryczny zespół trakcyjny serii EN95, produkcji Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA, a później 14 zespołów serii EN97 tej samej firmy i 6 serii EN100, wyprodukowanych przez NEWAG SA z Nowego Sącza – ostatni (EN100-06) dostarczono w sierpniu 2016 r. O ile bydgoskie pojazdy były przystosowane do napięcia 600 V i 3000 V prądu stałego, to nowosądecki tylko do 3000 V, jakim od 2016 r. zasilana jest sieć trakcyjna. Zakup pojazdów EN97 dofinansował kwotą 93,22 mln zł Samorząd Województwa Mazowieckiego, a serii EN100 – Szwajcarsko-Polski Program Współpracy (76 mln zł), w ramach którego stworzono m.in. systemy dynamicznej informacji pasażerskiej i monitoringu, poprawiono bezpieczeństwo w obrębie 16 przejazdów kolejowo-drogowych oraz zmodernizowano 25 km torowiska pomiędzy Warszawą, Komorowem, Podkową Leśną i Milanówkiem.

Nowy tabor to pojazdy niskopodłogowe, przystosowane do przewozu podróżnych na wózkach inwalidzkich, rowerów wyposażone w klimatyzację przestrzeni pasażerskiej, systemy monitoringu oraz nowoczesne systemy informacji dla podróżnych, a część została również wyposażona w systemy zliczania podróżnych oraz instalację łączności bezprzewodowej Wi-Fi.

Własność samorządów

W 2000 r. Warszawska Kolej Dojazdowa została pierwszym sprywatyzowanym przewoźnikiem, w której 100% udziałów miały PKP SA. W 2007 r. przejęło ją Konsorcjum utworzone przez samorządy obszarów, przez które przebiega jej linia: Województwa Mazowieckiego (97,78%), Pruszkowa, Podkowy Leśnej, Grodziska Maz., Brwinowa, Milanówka i Michałowic.

– Rok 2017 był stosunkowo dobry - zarówno w zakresie planowanych i zrealizowanych inwestycji, jak i pod względem założonych wskaźników w ramach działalności przewozowej – ocenia prezes Michał Panfil. - Podtrzymaliśmy dobre tempo inwestycji, zarówno tych zaplanowanych do zrealizowania w całości w ciągu minionego roku – od przetargu po odbiór końcowy, jak też rozpoczętych w latach ubiegłych. Niezmiernie istotnym jest fakt, iż udało nam się zakończyć wszystkie kluczowe przedsięwzięcia w zakresie modernizacji zarządzanej infrastruktury kolejowej.

Współpracując ściśle z Samorządem Województwa Mazowieckiego będziemy dążyć do wzrostu własnej konkurencyjności poprzez kształtowanie jak najbogatszej oferty przewozowej: tak w odniesieniu do sukcesywnie zwiększanej oferty przewozowej w wymiarze ilościowym i jakościowym, jak i sprostaniu rosnącym wymaganiom pasażerów.

Przyciągnąć pasażerów

Tegoroczne założenia obejmują m.in. wzrost podaży miejsc w ofercie przewozowej poprzez uruchomienie dodatkowych połączeń w ramach rozkładu jazdy, co jednak wymaga zwiększenia zatrudnienia (obecnie 260 osób).W dalszej kolejności planowane jest uzupełnienie oferty o nowe aplikacje służące potrzebom dynamicznej informacji pasażerskiej oraz rozwijanie możliwości bezgotówkowego wnoszenia opłat za przejazdy. Do 2022 r. na wszystkich 45 peronach zostaną zainstalowane nowe wiaty przystankowe, oświetlenie i wygrodzenia.

W 2017 r. przewiozła 7,75 mln  pasażerów (w 2016 r. – 6,9 mln). – Dobry rezultat działalności przewozowej to efekt wprowadzonej z końcem 2016 r. kompleksowej przebudowy dotychczasowej konstrukcji rozkładu jazdy i rozpoczętego zwiększania oferty przewozowej, która będzie sukcesywnie rozwijana w kolejnych latach. Uruchomienie dodatkowych kursów wraz z uporządkowaniem struktury dotychczas istniejących, jak również skrócenie czasu przejazdu na poszczególnych odcinkach wpłynęło na dynamikę zmian w przewozach pasażerskich w ciągu 2017 r. – tłumaczy wzrost liczby pasażerów prezes Michał Panfil.

5 lat temu Adam Struzik, marszałek Województwa Mazowieckiego, za wybitne zasługi oraz całokształt działalności na rzecz Województwa Mazowieckiego przyznał Spółce WKD Medal Pamiątkowy „Pro Masovia”.

Jerzy Bojanowicz

Warszawska Kolej Dojazdowa zarządza liniami: Warszawa Śródmieście WKD – Grodzisk Mazowiecki Radońska (nr 47): 2-torowy odcinek Warszawa Śródmieście WKD – Podkowa Leśna Główna (25,1 km) i jednotorowy odcinek Podkowa Leśna Główna – Grodzisk Mazowiecki Radońska (7,5 km), Podkowa Leśna Główna – Milanówek Grudów (nr 48): jednotorowy odcinek (2,9 km) i Pruszków – Komorów (nr 512): jednotorowa łącznica technologiczna linii WKD z siecią kolejową zarządzaną przez PKP PLK SA (3,4 km). Od 2016 r. jeździ nimi 178 pociągów w dni robocze oraz 112 w soboty, niedziele i święta, zatrzymując się na 28 stacjach i przystankach pasażerskich.

W Warszawie kolejka WKD jechała ulicami: Drawską, Opaczewską, Szczęśliwicką, Niemcewicza, Tarczyńską do skrzyżowania Nowogrodzkiej z Marszałkowską. W 1957 r. stację końcową odsunięto od ul. Marszałkowskiej, a w grudniu 1963 r. linię od skrzyżowania Szczęśliwickiej i Niemcewicza poprowadzono ok. 2-kilometrowym odcinkiem do wykopu linii średnicowej, po południowej stronie podmiejskiej pary torów PKP. Zbudowano przystanek „Warszawa Ochota” i stację końcową „Warszawa Śródmieście WKD”, z przejściem na „Dworzec Warszawa Centralna”. Wcześniej, bo w 1962 r. skrócono przebieg linii WKD we Włochach (ostatecznie zlikwidowano ją w 1971 r.); w 1966 r. kolejkę wycofano z centrum Grodziska Maz., a w 1972 r. z centrum Milanówka. 31 grudnia 1974 r. pociągi definitywnie wycofano z ulic Warszawy: za przystankiem „Warszawa Raków” jeżdżą po wybudowanym wiadukcie łukowym nad torami linii radomskiej PKP, a następnie pod wiaduktem Alej Jerozolimskich. Powstały przystanki: Warszawa Al. Jerozolimskie, W-wa Reduta Ordona i W-wa Zachodnia WKD. 33 km trasy Warszawa Śródmieście – Grodzisk Maz. pociąg WKD pokonuje w 55 min.

Komentuje Waldemar Rukść: ASF

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl