Wynalazczyni w murach techniki


07-04-2018 19:23:09

Gala kończąca piąty już Konkurs „Wynalazczyni”, ogłoszony w roku obchodów 150-lecia urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, a zorganizowany przez Federację Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT, Stowarzyszenie Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów oraz naszą redakcję, odbyła się 22 marca w gościnnych murach Warszawskiego Domu Technika NOT.

Uroczystość towarzyszyła XXIV Giełdzie Wynalazków, podczas której nagrody wręczono autorom ponad 100 wynalazków, udanie promujących w minionym roku polską naukę na świecie. Jak zaznacza prezes SPWiR prof. dr hab. Michał Szota, bohaterami tegorocznej imprezy były jednak nie tyle przedmioty, co ludzie.

Kim zatem są nagrodzone twórczyni techniki?

W liście gratulacyjnym skierowanym do uczestniczek i organizatorów konkursu, odczytanym przez prof. Barbarę Fedyszak-Radziejowską, doradczynię  Prezydenta RP, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda napisał: „Wyobraźnia i kreatywność, pasja i zaangażowanie, cierpliwość i konsekwencja to cechy, które sprawiają, że talenty i zainteresowania naukowe kobiet na całym świecie przekładają się na coraz więcej odkryć i wynalazków. Cieszę się, że również w Polsce jest tak wiele Pań zgłaszających nowe patenty i że dotyczą one tak różnych i ważnych dziedzin. Wśród tegorocznych laureatek jest wynalazczyni technologii służącej pozyskiwaniu rzadkiego pierwiastka, jest autorka przełomowej metody produkcji folii generującej energię,  jest twórczyni włókien chroniących człowieka przed promieniowaniem, jest projektantka urządzeń hutniczych, jest specjalistka w zakresie uszlachetniania paliw. Wszystko to są odpowiedzi na palące problemy, z jakimi boryka się dziś – nie waham się użyć tego słowa – ludzkość”.

Prezydent obiecał, że będzie się starał, aby klimat sprzyjający wynalazczości był jak najlepszy. Mają temu służyć podpisane przez niego ustawy o innowacyjności, wspomagające badania i rozwój, premiujące rodzime nowatorskie przedsiębiorstwa i wspierające wdrożenia, jak również budowanie międzynarodowych relacji gospodarczych, które pozwalają na ekspansję polskich firm i promocję polskich wynalazków.

Takie deklaracje na pewno nie są obojętne naszej laureatce, dr hab. inż. Agnieszce Sobczak-Kupiec, profesor Politechniki Krakowskiej, która wraz z dr inż. Bożeną Tyliszczak, również kandydatką w konkursie, stworzyła startup Centrum Bionanotechnologii i Innowacyjnych Technik im. Richarda P. Feynmana Sp. z o. o.  Obie panie poznały się na  Politechnice Krakowskiej. Dzisiaj przyjaźnią się, wspierają, wspólnie opracowują różne przedsięwzięcia. Ich firma jest projektem pozwalającym tworzyć rozwiązania, które kiedyś będzie można zaimplementować z dużą korzyścią dla naszego zdrowia.

Panie inżynier ściśle współpracują ze światem medycznym, z którym mają bardzo dobre relacje. Lekarze mówią im, czego potrzebują, przedstawiają problem od strony klinicznej, a wynalazczynie próbują odpowiedzieć na te potrzeby od strony inżynierii materiałowej. Ściśle współpracują m.in. z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym, Instytutem Inżynierii Biomedycznej i Biocybernetyki w Warszawie oraz z łódzkimi ośrodkami medycznymi.

Ich najbardziej obiecujący wynalazek to kompozytowy nośnik leków. Ten nowatorski system  kontrolowanego dostarczania i uwalniania w określonym czasie leku do chorego miejsca, np. do komórek nowotworowych, znajduje się na razie na 7 poziomie TRL (poziom gotowości technologicznej). Wynalazczynie szukają więc teraz funduszy, które pomogą im przejść do najdroższego etapu badań – fazy badań klinicznych. Ponieważ rynek biomedyczny jest bardzo trudnym, zamkniętym rynkiem, na który prawo wstępu z nowymi produktami mają jedynie firmy o ugruntowanej pozycji, będą starały się pozyskać większego partnera przemysłowego. Bardzo chciałyby, żeby była to polska firma.

***

Pierwszy plebiscyt ogłoszono 20 lat temu, z okazji 130. rocznicy Marii Skłodowskiej-Curie, i tak się złożyło, że również Przegląd Techniczny obchodził wówczas jubileusz 130-lecia – zauważa redaktor naczelna, Ewa Mańkiewicz-Cudny. Od tego czasu, co 5 lat redakcja konsekwentnie promuje i wyróżnia panie, które przyczyniają się do rozwoju polskiej gospodarki, nauki i techniki. Do zobaczenia zatem za kolejne pięć lat!

Irena Fober

 

Kapituła konkursu powołana przez Zarząd Główny FSNT-NOT i Prezydium SPWiR ze współorganizatorami, na podstawie oceny przedstawionego dorobku kandydatek oraz sylwetek wynalazczyń prezentowanych na  naszych ramach, jak również wyników przeprowadzonego przez Redakcję plebiscytu, postanowiła, że zdobywczynią tytułu „Wynalazczyni 2017” zostaje dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec, profesor Politechniki Krakowskiej (Wydział Inżynierii i Technologii). Laureatka porusza się na pograniczu inżynierii materiałowej, technologii chemicznej i nanotechnologii. Zajmuje się otrzymywaniem nanometali, nanosrebra i nanozłota. Naśladując naturę, opracowuje biomimetyczne materiały wszczepienne, wzorowane na strukturach biologicznych. Stworzyła syntetyczny substytut kości o właściwościach antybakteryjnych.

W Konkursie przyznano również 5 wyróżnień. Otrzymały je:

dr inż. Katarzyna Leszczyńska-Sejda, kierowniczka Zakładu Hydrometalurgii w Instytucie Metali Nieżelaznych w Gliwicach. Dzięki opracowanej przez nią technologii odzysku renu w KGHM Polska Miedź S.A., Polska stała się trzecim producentem renu na świecie i jedynym w Europie, który wytwarza ren ze źródeł własnych. Poszukuje biotechnologicznych metod ekstrakcji metali z głębokich stref zmineralizowanych, co zgodnie z koncepcją nowego górnictwa może w przyszłości pozwolić eksploatować złoża bez konieczności budowy podziemnej infrastruktury.

dr Olga Malinkiewicz, współzałożycielka i dyrektorka ds. technologii firmy Sales Technologies. Dzisiaj jest to jedna z bardziej znanych na świecie specjalistek od perowskitów, materiału fotowoltaicznego, który charakteryzując się doskonałym, lepszym niż krzem czy arsenek galu pochłanianiem światła, może zrewolucjonizować energetykę. Opracowała prostą i efektywną metodę nanoszenia perowskitów w niskiej temperaturze, metodą druku atramentowego, na cienkie, giętkie folie.

dr hab. inż. Jadwiga Sójka-Ledakowicz, profesor i do ub.r. dyrektorka Instytutu Włókiennictwa w Łodzi. To specjalistka w zakresie chemii włókienniczej, technologii polimerów, biotechnologii włókienniczej, mikro- i nanotechnologii, inżynierii środowiska oraz ochrony środowiska. Opracowała m.in. nowej generacji tekstylia chroniące człowieka przed promieniowaniem UV oraz barierowe materiały skutecznie tłumiące pole elektromagnetyczne.

dr inż. Małgorzata Skalska z Centrum Badawczo-Rozwojowego Materiałów Ceramicznych w Zakładach Magnezytowych Ropczyce S.A. Specjalizuje się w dziedzinie materiałów ogniotrwałych i ceramiki, niezbędnej w nowoczesnym hutnictwie i innych gałęziach przemysłu, w których procesy technologiczne przebiegają w wysokich temperaturach. Projektuje i doskonali technologie produkcji wyłożeń ogniotrwałych urządzeń w przemyśle stalowym.

dr Grażyna Żak z Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego w Krakowie. Jest autorką technologii wytwarzania innowacyjnych dodatków uszlachetniających i pakietów dodatków do paliw węglowodorowych i biopaliw stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym oraz energetycznym, a także dodatków do biomasy wykorzystywanej w celach energetycznych.

***

Uroczystość jest elementem programu obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości i uzyskała prawo posługiwania się logo przyjętego przez Sejm Rzeczypospolitej Wieloletniego Programu NIEPODLEGŁA, któremu patronuje Prezydent RP Andrzej Duda.

Od lewej: dr Alicja Adamczak, prezes Urzędu Patentowego RP; laureatki: dr inż. Katarzyna Leszczyńska-Sejda, dr Grażyna Żak, dr hab. inż. Jadwiga Sójka-Ledakowicz, dr inż. Małgorzata Skalska, dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec; prezes FSNT-NOT, redaktor naczelna Przeglądu Technicznego Ewa Mańkiewicz-Cudny, prezes SPWiR prof. Michał Szota.

 

 

 

 

 

Wynalazczynie i wynalazców przywitał prof. dr hab. Michał Szota, prezes Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów.

Doradczyni  Prezydenta RP prof. Barbara Fedyszak-Radziejowska odczytała list wystosowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę.

dr hab. inż. Agnieszka Sobczak-Kupiec, profesor Politechniki Krakowskiej, uhonorowana tytułem „Wynalazczyni 2017”, udziela wywiadu dziennikarzowi Polskiego Radia.

Komentuje Waldemar Rukść

16-17
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl