Kalendarium 1939-1942


07-04-2018 19:55:06

Rok 1939

9 stycznia rząd opracował 3-letni plan inwestycyjny, na którego realizację przewidziano 3,5 mld zł.

10 lutego rozpoczyna służbę okręt podwody ORP Orzeł.

30 marca uruchomiono produkcję w firmie oponiarskiej „Dębica”.

28 kwietnia Niemcy wypowiedziały podpisaną 26 stycznia 1934 r. deklarację polsko-niemiecką o niestosowaniu przemocy.

3 maja uruchomiono elektrownię „Stalowa Wola”.                                                

25 lipca polscy kryptolodzy przekazali aliantom klucz do rozszyfrowania Enigmy – niemieckiej maszyny cyfrowej szyfrującej depesze wojskowe.

27 lipca w Gdyni uroczyście poświęcono transatlantyk MS „Chrobry”, który dwa dni później wypłynął w pierwszy rejs do Ameryki Południowej. Na jego pokładzie opuścił na zawsze Polskę Witold Gombrowicz.

25 sierpnia podpisano  angielsko-polski układ o wzajemnej pomocy militarnej w razie ataku ze strony Niemiec. Pod pretekstem kurtuazyjnej wizyty do portu w Gdańsku wpływa okręt niemiecki Schleswig-Holstein.

26 sierpnia z udziałem Mieczysława Fogga odbył się publiczny pokaz próbnej transmisji telewizyjnej.

28 sierpnia dywersanci niemieccy wysadzili w powietrze dworzec kolejowy w Tarnowie.

30 sierpnia dekretem prezydenta RP zarządzono powszechną mobilizację.

31 sierpnia nastąpiła prowokacja niemiecka w Gliwicach – zajęcie przez przebranych w polskie mundury SS-manów budynku radiostacji.

1 września o godz. 4.45 nastąpił atak wojsk niemieckich na Polskę.

7 września nastąpiła ewakuacja rządu i większości urzędów z Warszawy.

17 września oddziały Armii Czerwonej przekroczyły wschodnią granicę Polski, terytorium kraju opuścił prezydent i rząd RP.

18 września granicę polsko-rumuńską przekroczył marszałek Rydz-Śmigły z oficerami wyższego dowództwa.

28 września skapitulowała Warszawa, dzień później twierdza Modlin.

2 października zakończyły się  walki na Helu, a 4 października skapitulowała Grupa Operacyjna „Polesie” gen. J.Kleeberga.

Rok 1940

 

Terror niemiecki w Polsce narasta. Okupanci dokonują eksterminacji. Aresztowania i egzekucje mają na celu zastraszenie mieszkańców zarówno na terenie Generalnego Gubernatorstwa, jak i terenach wcielonych do Rzeszy.

6 lutego okupant przedstawił plan urbanistyczny, przewidujący 10-krotne zmniejszenie i przebudowę Warszawy.

8 lutego utworzono getto w Łodzi, w następnych miesiącach getta są organizowane na terenie innych miast okupowanej Polski.

10 lutego Sowieci rozpoczęli masową deportację ludności polskiej z terenów zajętych przez Armię Czerwoną.

17 lutego Niemcy zniszczyli pomnik Tadeusza Kościuszki na Wawelu.

30 marca zwycięstwo oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego dowodzonego przez mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” w starciu z Niemcami pod Huciskiem.

3 kwietnia zamordowano pierwszych polskich jeńców w Katyniu, później także w Piatichatkach i Miednoje.

27 kwietnia Reichsführer SS Heinrich Himmler wydał rozkaz założenia w Oświęcimiu obozu koncentracyjnego.

27 maja Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich rozpoczęła natarcie na Narwik, osłaniając ewakuację wojsk alianckich.

20-21 czerwca  miała miejsce największa i najgłośniejsza ze wszystkich egzekucji w Warszawie. W Palmirach rozstrzelano 358 więźniów Pawiaka, w tym wielu przedstawicieli polskiej elity politycznej, intelektualnej, sportowej i kulturalnej.

2 sierpnia sformowano Dywizjon 303 w angielskiej bazie RAF-u w Northolt, 5 sierpnia podczas bitwy o Anglię polski pilot Antoni Głowacki zestrzelił w ciągu jednego dnia 5 niemieckich samolotów. W bitwach powietrznych w obronie Wielkiej Brytanii wzięło udział 151 Polaków, zginęło 33 polskich pilotów. Polskie dywizjony lotnicze zestrzeliły 203 samoloty wroga, co było bardzo wysokim wynikiem.

15 sierpnia do obozu Auschwitz przywieziono pierwszy transport więźniów z Warszawy.

16 października Niemcy oficjalnie utworzyli warszawskie getto, a 16 listopada – zamknęli jego granice.

Opr. mb

c.d. w następnym numerze

 

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl