Giełda wynalazków i projektów. Wszystko dla prądochodów


03-08-2018 17:04:43

Przyglądając się wynalazkom i technologiom powstającym w Instytucie Elektrotechniki zawsze należy coś wybrać, bo trudno znaleźć specjalność elektrotechniczną, w ramach której Instytut nie miałby ciekawych rozwiązań. Potwierdzają to np. wyniki ostatniej XXIV Giełdy Wynalazków Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów.

Tu Instytut został uhonorowany trzema Dyplomami Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za „Hybrydowe Złącze Energetyczne”, którego cechą jest zasilanie bezprzewodowe, pożądane w pracy urządzeń kopalni oraz w układach szybkiego ładowania baterii pojazdów, opracowane przez zespół pod kierunkiem dr inż. Artura J. Moradewicza, „Rozkład temperatury plazmy w lampach wyładowczych dla różnych sposobów zasilania” (zespół dr. inż. Krzysztofa Tomczuka) oraz za „Wysokoprecyzyjne źródło prądu do specjalnych zastosowań o mocy 80 kW” (m.in. prof. dr hab. inż. Ryszard Strzelecki).

Może silnik w kole?

Trzeba jednak znów zauważyć, że szczególnie intensywnie Instytut w ostatnich latach zajmuje się wszystkim, co związane z elektromobilnością. Dowodzą tego choćby opatentowane silniki elektryczne do zamontowania na kołach pojazdów silnik ETMm 60/12 widoczny od strony zewnętrznej i wewnętrznej ). Jest to na razie mniej popularna, ale obiecująca forma zasilania bezpośredniego W r. 2009 w Zakładzie Maszyn Elektrycznych IEL wykonano program obliczeń oraz model silnika magnetoelektrycznego wzbudzanego magnesami trwałymi z komutatorem elektronicznym. Metoda dotyczy silników o strukturze walcowej z łupinowymi magnesami w wirniku oraz z dwuwarstwowym uzwojeniem trójpasmowym, skojarzonym w gwiazdę, umieszczonym w żłobkach twornika. Magnesy trwałe żelazo-neodymowo-borowe mają dużą gęstość energii magnetycznej. Zakres mocy znamionowej sięga ok. 20 kW, prędkość obrotowa - ok. 5000 obr/min. Oprogramowanie pozwala na kilka wariantów konstrukcji: z nieruchomym zewnętrznym twornikiem w stojanie oraz magnesami trwałymi w wewnętrznym wirniku; z twornikiem wewnętrznym nieruchomym i magnesami trwałymi w zewnętrznym wirniku. W Zakładzie powstały trzy typy takich silników o strukturze z nieruchomym wewnętrznym twornikiem oraz magnesami trwałymi. Są to silniki wolnoobrotowe, wymagające stałego napięcia 96 V.

Kilowaty z magazynu

Inna kategoria urządzeń to różne typy magazynów energii. Zasobniki stacjonarne superkondensatorowe były testowane na podstacjach trakcyjnych trakcji tramwajowej i trolejbusowej. Stabilizują napięcie zasilające pojazdy trakcyjne dzięki akumulowaniu nadwyżki energii pochodzącej z hamowania odzyskowego tramwajów lub trolejbusów oraz dostarczaniu jej w momencie rozruchu pojazdu. Dzięki takiemu rozwiązaniu można zmniejszyć zużycie energii elektrycznej oraz emisję CO2. Magazyn taki może działać wewnątrz podstacji lub na zewnątrz, na końcu trakcji, gdyż jest ulokowany w specjalnym kontenerze. Magazyn mobilny przeznaczony jest do zainstalowania na dachu tramwaju lub trolejbusa. W zależności od natężenia ruchu można odzyskać 10-20% energii. W Warszawie pojazdy wyposażone w taki system odzyskiwały 15% energii. Superkondensatorowy zasobnik zwiększył efektywność odzysku. Rocznie na jednym tramwaju warszawskim odzyskiwano 40 MWh.

Podjedź, a załadujesz

Na sukcesy rynkowe mogą liczyć zwłaszcza stacje i terminale szybkiego ładowania pojazdów. Tu IEL może się poszczycić całym wachlarzem nowatorskich rozwiązań. Opracowano np. terminale EV dla pojazdów osobowych z elementami sieci inteligentnych, umożliwiające ładowanie szybkie lub standardowe, bezkontaktowe, z opcją zwrotu energii do sieci oraz komunikacji z operatorem sieci dystrybucji. Równie ciekawa jest stacja dla dużych pojazdów, z wysięgnikiem oraz modułem ładowarki o mocy 200 kW, z szerokim zakresem napięcia 400-800 V DC, zwrotem energii do sieci i monitoringiem. Pierwsze 4 autobusy Solaris Urbino 12 electric, tak ładowane, jeżdżą już w fińskim Tampere. System ładowania IEL dostarczyła Ekoenergetyka Polska. Pantograf ładuje autobus w ciągu 4 minut. Rozpoczyna się budowa podobnych sieci w Polsce. Z pewnością pierwsze skrzypce w tym przedsięwzięciu będzie grał Instytut Elektrotechniki. jaz.

 

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl