Czy standardy nas uratują?


14-05-2019 18:09:50

Tegoroczne obchody Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce, organizowane przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich, połączone są z uroczystościami 100-lecia SEP, których mocnym akcentem był kwietniowy III Kongres Elektryki Polskiej.

Zagadnienia elektryki zyskały na nim szeroki kontekst w postaci technologii cyfrowej, która łączy problemy sterowania i zarządzania sieciami elektrycznymi – zarówno tymi „silnoprądowymi", a więc energetyką, jak i niskoprądowymi sieciami łączności cyfrowej. Główny nurt obrad kwietniowego Kongresu poświęcony był energetyce i elektrotechnice, ale w podtekście były możliwości i konsekwencje wynikające z burzliwego rozwoju cyfryzacji.

Cyfrowy wyścig zbrojeń?

Wagę cyfrowych uwarunkowań rozwoju gospodarki i społeczeństwa zaznaczył już na wstępie Kongresu prof. Andrzej Zybertowicz w wystąpieniu „Polska w obliczu cyfrowego wyścigu zbrojeń". Nie chodzi tu o sferę ściśle militarną, lecz o rywalizację między państwami o wpływy globalne. Możliwe jest zbudowanie wielonarodowego imperium przez stosunkowo niewielkie państwo. Profesor posłużył się tu przykładem Wielkiej Brytanii, która w 1900 r. liczyła 40 mln mieszkańców, a panowała nad obszarem zamieszkałym przez 1,6 mld ludzi. Dziś narzędziem imperialnym może być sztuczna inteligencja (AI), gdyż przewagę uzyskuje ten podmiot lub kraj, w którym AI nadaje przyspieszenie wprowadzaniu kolejnych generacji innowacji (np. można się spodziewać przewagi, jaką by nadało firmie IBM wprowadzenie komputera kwantowego). Dzięki takiej „turboinnowacyjności" tak małe państwa, jak Singapur czy Izrael, mogą zajmować czołowe pozycje w wytyczaniu kierunków światowej gospodarce.

Pod władzą sztucznej inteligencji

W walce o światowy prymat decyduje wpływ na społeczeństwa, a technologia cyfrowa jest tego głównym narzędziem. Ludzkie zachowania są niejako automatyzowane, chociażby wskutek wszechwładzy dysponentów Facebooka łączącego już dziś ok. 1/4 ludzkości. W okresie zimnej wojny wyścig zbrojeń militarnych nie doprowadził do katastrofy, gdyż udało się utrzymać nad nim kontrolę państw. Obecnego „wyścigu zbrojeń" nie da się kontrolować bez światowego porozumienia – swego rodzaju traktatu cyfrowego, który nie dopuści do żywiołowego rozwoju imperializmu informacyjnego.

Dla Polski w tej sytuacji ważne jest tworzenie „pól suwerenności cyfrowej" i przyspieszenie kształcenia specjalistycznego w AI, inspirowanie think tanków wytyczających posunięcia strategiczne i kontrwywiadu technologicznego chroniącego przed wchodzeniem wrogich technologii w tkankę społeczną. W obliczu zagrożeń infrastruktury, np. sieci informacyjnej, czy energetycznej należy budować zdolności operacyjne państwa bez... prądu z sieci, która może być sparaliżowana wskutek cyberataku.

XX Konferencja Okrągłego Stołu

Nurt cyfrowy Kongresu doskonale koresponduje z tematyką tegorocznych obchodów ŚDTSI, które zostały włączone w przedsięwzięcia związane ze 100-leciem SEP.

Stowarzyszenie od prawie trzydziestu lat organizuje krajowe obchody, początkowo Światowego Dnia Telekomunikacji, a od 2006 r. Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego. Główną imprezą obchodów jest coroczna Konferencja Okrągłego Stołu (KOS) „Polska w drodze do Społeczeństwa Informacyjnego". Tegorocznym hasłem Dnia ustalonym przez Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny ITU na 2019 r. jest: „Bridging the standardization gap” czyli „Standaryzacja narzędziem budowy mostów wspomagających rozwój”.

W obradach znajdą się dwa panele tematyczne. Organizatorzy przewidują szerokie udostępnienie materiałów i wyników KOS, aby mogły one służyć wielu zainteresowanym środowiskom.

Niezbędna cyfrowa suwerenność

W panelu „Język polski w systemach Sztucznej Inteligencji" moderowanym przez dr. inż. Macieja Piaseckiego z Politechniki Wrocławskiej chodzi o sposoby nadrobienia zaległości: w światowych systemach AI jesteśmy dotąd upośledzeni, bo nie wprowadzono polskich znaków diakrytycznych do I tabeli kodowej. W efekcie np. wysłanie sms-a polskiego wymaga dwukrotnie większej liczby znaków. Łatwo sobie wyobrazić, jak znaczne i niepotrzebne koszty to generuje, jeśli wziąć pod uwagę powszechność i natężenie ruchu w internecie oraz komórkach.

Drugi panel „Systemy otwarte w administracji publicznej" moderowany przez prof. dr. hab. inż. Henryka Rybińskiego z Politechniki Warszawskiej będzie poświęcony następstwom stosowania w administracji oprogramowania otwartego opartego o programy Microsoftu, które trzeba stosować, jeśli się chce np. pobrać informacje ze strony rządowej. Uzależnienie od monopoli cyfrowych powoduje, że nowe oprogramowanie jest dwukrotnie droższe niż w państwach wysokorozwiniętych (jesteśmy w podobnej sytuacji jak np. Ameryka Łacińska).

Tytułowa standaryzacja tablic kodowych jest podstawą rozwoju internetu i przyjęcie standardu nie powinno oznaczać automatycznego podporządkowania wobec monopolu. Uzależnienie to jest wynikiem m.in faktu, że niektóre instytucje są sponsorowane przez firmy dostarczające oprogramowania. Uzależnienie administracji oraz sieci infrastruktury od technologii zagranicznych może być groźne dla bezpieczeństwa państwa. Przykładem jest powszechne stosowanie procesorów nowej generacji Intela i AMD, w których wykryto w 2018 r. błędy mogące oznaczać dla urzędów, banków i firm wielomilionowe straty. Standaryzacja - hasło tegorocznego ŚDTiSI powinna wpłynąć na uporządkowanie zarówno branży softwarowej, jak i sprzętowej, a to jest szczególnie ważne dla bezpieczeństwa i konkurencyjności takich państw jak Polska.

jaz.

 

Jubileuszowa 20. Konferencja Okrągłego Stołu odbędzie się 17 maja br. Tym razem współorganizatorami są SEP oraz Uniwersytet im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW), więc miejscem KOS będzie Aula im. Roberta Schumana UKSW . Uczestnicy będą mogli się zapoznać z rozwojem nowego Centrum Cyfrowej Nauki i Technologii UKSW.

 

16-17
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl