Jan Lech Lewandowski (1926–2019)


14-05-2019 19:42:26

Jan Lech Lewandowski

(1926–2019)

Z wielkim żalem i smutkiem informujemy, że 9 kwietnia 2019 r. odszedł od nas na zawsze Honorowy Prezes FSNT-NOT prof. zw. dr hab. inż. Jan Lech Lewandowski, Doktor Honoris Causa Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, wielce zasłużony dla Stowarzyszenia Technicznego Odlewników Polskich, w latach 1973-1987 prezes Zarządu Głównego, Członek Honorowy i Prezes Honorowy tego Stowarzyszenia, Prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT w latach 1990-1993.

Profesor Jan Lech Lewandowski urodził się na ziemi mazowieckiej 27 stycznia 1926 r., jednak całe dorosłe życie związał z Krakowem, do którego trafił za radą wybitnego polskiego matematyka profesora Hugo Steihausa. W 1946 r. rozpoczął studia na Wydziale Hutniczym AGH w Krakowie, pięć lat później ukończył je z wyróżnieniem, mając już za sobą dwuletni staż młodszego asystenta w Katedrze Odlewnictwa i dziesięciomiesięczną praktykę w II Odlewni Huty Zabrze.

Był wybitnym uczonym, jednym z filarów Wydziału Odlewnictwa. Pełnił funkcję kierownika Zakładu Materiałów Formierskich, a następnie (do przejścia na emeryturę w 1997 r.) kierownikiem Katedry Tworzyw Formierskich. W latach (1974-1978, 1981-1987, 1990-1993) pełnił funkcję dziekana Wydziału Odlewnictwa, a w latach (1974-1978, 1981-1987, 1990-1991) był dyrektorem Instytutu Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa. Członek Senatu AGH w latach 1974-1997. W kolejnych latach reprezentował Radę Seniorów AGH, której przewodniczył przez trzy kadencje.

Niezwykle bogata naukowa działalność prof. Jana Lecha Lewandowskiego obejmowała: metalurgię, odlewnictwo, tworzywa na formy odlewnicze, ochronę środowiska. Dotyczyła jednak przede wszystkim tworzyw na formy odlewnicze, ze szczególnym uwzględnieniem materiałów formierskich.

Do najważniejszych, często o charakterze pionierskim, znajdujących międzynarodowe uznanie, osiągnięć profesora należy zaliczyć:

  • opracowanie pierwszej w świecie próby technologicznej umożliwiającej pobór gazów i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) wydzielających się z masy formierskiej lub/i rdzeniowej po wlaniu do wnęki formy stopu odlewniczego;
  • ustalenie metod identyfikacji wydzielanych z masy formierskiej i/lub rdzeniowej toksycznych gazów oraz WWA i ustalenie wskaźników oceny stopnia toksyczności mas i materiałów formierskich;
  • zaproponowanie po raz pierwszy w świecie podziału mas i materiałów formierskich pod względem toksyczności;
  • ocena toksyczności mas wiązanych różnymi rodzajami żywic syntetycznych i dobór optymalnych rodzajów masy do danej technologii odlewów.

Prof. Jan Lech Lewandowski jest autorem oraz współautorem 4 książek, 4 rozdziałów w książkach, 17 monografii i szerszych opracowań naukowych, 31 skryptów i rozdziałów w skryptach, a także 205 artykułów i komunikatów w czasopismach naukowych, naukowo-technicznych i materiałach konferencyjnych krajowych i zagranicznych. Uzyskał 18 patentów i wzorów użytkowych. Część patentów Profesora i jego zespołu została wdrożona i przyniosła duże korzyści techniczne i ekonomiczne odlewnictwu i gospodarce krajowej.

W zakresie kształcenia i rozwoju kadry osiągnięcia profesora Jana Lecha Lewandowskiego są równie imponujące. Był dydaktykiem z zamiłowania, profesorem niezwykle popularnym i lubianym przez młodzież – bardzo wymagającym, lecz sprawiedliwym, potrafiącym budować trwające przez wiele lat przyjaźnie i więzy koleżeńskie. Poza dydaktyką realizowaną w Uczelni prowadził zajęcia na studiach podyplomowych, kursach i sympozjach organizowanych przez Uczelnie Wyższe oraz STOP. Przygotował wiele opinii i recenzji, ekspertyz, pomocy dydaktycznych (skryptów i podręczników) oraz opracowań dla przemysłu, z którym ściśle współpracował przez wiele lat.

Wypromował ponad 250 inżynierów i magistrów na studiach dziennych, wieczorowych i zaocznych, 7 doktorów nauk technicznych. Opracował 27 recenzji prac doktorskich obronionych w AGH, Instytucie Odlewnictwa w Krakowie oraz w Politechnikach: Szczecińskiej, Śląskiej, Warszawskiej i Wrocławskiej, przygotował 7 opinii przewodów habilitacyjnych oraz liczne opinie wniosków o nadanie tytułów: profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego, docenta i samodzielnego pracownika naukowo-badawczego.

Aktywna działalność Profesora w Stowarzyszeniu została uhonorowana zaszczytnym tytułem Prezesa Honorowego STOP oraz znalazła uznanie we władzach Naczelnej Organizacji Technicznej, w której od 1971 r. Profesor był członkiem Rady Głównej przez kilka kadencji, a w kadencji 1990–1993 pełnił z wyboru funkcję prezesa i otrzymał tytuł Prezesa Honorowego FSNT-NOT w Warszawie. Był członkiem założycielem Akademii Inżynierskiej w Polsce.

W okresie pełnienia funkcji prezesa NOT wprowadził tę inżynierską organizację do Europejskiej Federacji Narodowych Stowarzyszeń Inżynierskich FEANI, dzięki czemu polscy inżynierowie mogą otrzymywać tytuł Euroinżyniera!

Za swoją naukową i stowarzyszeniową działalność Profesor Jan Lech Lewandowski otrzymał m.in: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznakę Stowarzyszenia Technicznego Odlewników Polskich z rubinem, Medal Honorowy Stowarzyszenia Wynalazców i racjonalizatorów im. Tadeusza Sendzimira, Odznakę Zasłużony dla województwa piotrkowskiego, Złotą Odznakę Zasługi dla przemysłu maszynowego Eureka Certificate i wiele innych.

Odejście Profesora Jana Lecha Lewandowskiego jest wielką stratą dla środowiska technicznego. Jego ciepła i mądra postać pozostanie na zawsze w naszej wdzięcznej pamięci.

Pogrzeb Profesora odbył się w Krakowie 17 kwietnia 2019 r. na Cmentarzu Rakowickim, gdzie pożegnali go: dr inż. Wojciech Ratyński, Prezes Honorowy FSNT- NOT, prof. dr hab. inż. Rafał Dańko, dziekan Wydziału Odlewnictwa AGH, Tadeusz Franaszek, prezes Zarządu Głównego STOP.

Drogi Profesorze, Prezesie, Drogi Kolego Lechu! Wspomnienie Twej życzliwości, wiedzy i dokonań będzie nam w ruchu inżynierskim zawsze towarzyszyło.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl