Elity przyszłości


14-06-2019 17:47:40

Prof. dr hab. inż. Jan Szmidt, rektor Politechniki Warszawskiej, przewodniczący KRASP.

Rozwój technologii cyfrowych, połączony ze zwiększeniem mocy obliczeniowych i pojemnością pamięci o całe rzędy wielkości oraz z niezwykłą szybkością przesyłania danych w inteligentnych sieciach kolejnych generacji 4G, 5G i zwiastunów 6G, w ciągu kilku lat wyzwoliły gigantyczny rozwój systemów Sztucznej Inteligencji (SI, Artificial Intelligence – AI), co ma bezpośrednie przełożenie na gospodarkę, a określamy to jako Przemysł 4.0 (Industry 4.0).

Oczywiście sztuczna inteligencja wkracza coraz szerzej w obszar Internetu Rzeczy (ang. Internet of Things – IoT), technologii inteligentnych (ang. smart) miast, osiedli domów i pojedynczych mieszkań, a także w obszary najbardziej „wrażliwe”, czyli zdrowie (e-medycyna), bezpieczeństwo społeczne i technologie militarne. Cyfryzacja opisu otaczającego nas świata i ogromne możliwości rozwojowe – tak wielkie, że nikt nie jest w stanie przewidzieć ich skutków, ograniczeń i kresu tego rozwoju – powodują z jednej strony realizację innowacyjnych, niezwykłych czy wręcz szalonych pomysłów, z drugiej strony człowiek wykształcony do ich kreowania i realizacji w bliższej czy dalszej przyszłości, a inżynier w szczególności, musi być do tego przygotowany.

„Brak innowacyjności można nazwać analfabetyzm XXI w.” (Markus Peschl z Uniwersytetu Wiedeńskiego), ale równocześnie „Naukowcy opisują rzeczywistość, a inżynierowie ją tworzą” (Theodore von Karman – pionier nowoczesnej aerodynamiki). Te sformułowania tylko częściowo odpowiadają obecnej rzeczywistości. Inżynier już dzisiaj musi rozumieć i potrafić podjąć dyskusję z tymi, którzy opisują otaczającą nas przyrodę, znając potrzeby naszej zbiorowej społeczności, ale także zindywidualizowane oczekiwania, zaś w najbliższej (5-10 lat) i dalszej przyszłości będzie to już zdecydowana konieczność.

Powinien określić i znaleźć możliwości realizacji osiągnięć nauki i innowacyjnych, często „szalonych” pomysłów i na tym tle generować oryginalne, nowatorskie metody ich realizacji przy wykorzystaniu obecnych oraz jeszcze nieokreślonych, przyszłych możliwości narzędzi cyfrowego świata. Trzeba podkreślić, że już dzisiaj ogromna liczba osób z wykształceniem inżynierskim i/lub ścisłym stanowi kadry menedżerskie tysięcy firm różnego rodzaju, łącznie z globalnymi korporacjami. Ale przecież system analizy, a następnie realizacji złożonych projektów z różnych obszarów życia człowieka i realizowanych dla jego dobra (co powinno być celem elit rządzących), to system, który wymaga sposobu myślenia o charakterze stricte inżynierskim. Posłużę się tutaj cytatem z artykułu „Stan irracjonalny zamiast racji stanu. Czy tak musi być?” autorstwa prof. Macieja Chorowskiego (za jego zgodą):

Bez oddania odpowiedzialności za stan spraw państwowych inżynierom, Polska będzie nadal odbijać się od ściany do ściany coraz bardziej egzotycznych i nierealnych pomysłów w energetyce, transporcie, obronności i innych kluczowych dziedzinach. Kolejne fale młodych, zdolnych do myślenia osób będą emigrowały już nie za chlebem, ale po prostu za zdrowym rozsądkiem i brakiem wszechogarniającej, zbiurokratyzowanej i miałkiej bezmyślności. Inżyniera można opisać jako osobę, która jest w pełni świadoma praw przyrody, dąży do założonego przez siebie celu z wykorzystaniem będących w jej dyspozycji zasobów i przyczynia się do rozwoju nauki, często dokonując przełomowych odkryć naukowych lub falsyfikując zastane paradygmaty.

To trudne pytanie i wielkie wyzwanie: jak wykształcić tego typu elity intelektualne? Nazwijmy je umownie inżynierami, bowiem swoim sposobem myślenia i systemem realizacji projektów na różnym poziomie są najbliższe dzisiejszym inżynierom. Kiedy i jakie kompetencje powinni posiąść? Jakie cechy osobowości i umiejętności pozwolą im realizować wyzwania za 5, 10 czy 20 lat? To trudne zagadnienia, a próba odpowiedzi na nie znalazła się w moim wystąpieniu na XXVI Kongresie Techników Polskich i IV Światowym Zjeździe Inżynierów Polskich.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl