Czwarta rewolucja trwa


14-06-2019 18:24:27

Prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, rektor Politechniki Śląskiej, wiceprezes Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego. Moderator sesji „Inżynier w świecie maszyn (Industry 4.0)”.

Problematyka Przemysłu 4.0 dotyczy zarówno zagadnień technologicznych i zmian w środowisku wytwórczości przemysłowej, jak i samego profilu inżyniera. Trudno ograniczać ją do „świata maszyn”, gdyż obejmuje także wszelkiego rodzaju następstwa społeczne i gospodarcze. Dlatego jako myśl przewodnią naszej dyskusji zaproponowałem: Inżynier w dobie czwartej rewolucji przemysłowej.

Rozważając ten temat, warto wyjść od kilku podstawowych ustaleń, tez, jakie powinniśmy uzgodnić. Czym jest koncepcja Przemysłu 4.0 i jak się zmienia podejście do procesów wytwórczych? Jaka powinna być edukacja techniczna i kompetencje pracownika w kontekście wymagań, które niesie z sobą czwarta rewolucja przemysłowa? Jaki jest obecnie stopień adaptacji rozwiązań zgodnych z koncepcją Przemysłu 4.0 w Stanach Zjednoczonych, we Francji oraz w Polsce? Jakie miejsce powinien zajmować inżynier w przyszłym środowisku pracy?

Widziałbym tu serię podstawowych zagadnień, które w dyskusji panelowej będzie można rozwinąć i naświetlić z rożnych stron, a dyskutanci z pewnością mają na ich temat zróżnicowane przemyślenia wynikające z różnych doświadczeń. Pierwsze z nich ma przybliżyć istotę obecnego podejścia do tego tematu w różnych państwach, a zwłaszcza stopień zaawansowania procesów technologicznych zbliżających nas do Przemysłu 4.0.

To europejski termin określający nową koncepcję systemów wytwórczych, która od kilku lat jest tematem wielu dyskusji w gronie specjalistów i wizjonerów rozwoju cywilizacyjnego. Czwarta rewolucja przemysłowa to efekt rozwoju i synergii systemów technicznych oraz doskonalenia koncepcji organizacji łańcucha wartości, które zmieniają środowisko pracy w rewolucyjny sposób. Jak te procesy rozwijają się w USA i Europie? Czy określenie Przemysł 4.0 nie jest unikiem przed nazwaniem nowej ery Erą Numeryzacji, Robotyzacji i Sztucznej Inteligencji?

Nie może zabraknąć tematu podmiotu tych przemian: mówiąc o czwartej rewolucji przemysłowej często wspomina się o aspekcie technologicznym, a niezwykle ważny jest także czynnik ludzki – m.in. pytanie, jakich kompetencji oczekuje się od inżynierów, by mogli sprostać wymaganiom stawianym przez rozwój cywilizacyjny?

Z tym wiąże się kolejne zagadnienie: jakie kierunki techniczne mają przyszłość oraz jakie uniwersalne umiejętności powinien mieć student opuszczający uczelnię? Jest to dodatkowy asumpt do ciągle trwającej dyskusji nad nowoczesną formułą kształcenia inżynierów.

Będzie oczekiwana opinia na temat współpracy między uczelniami, firmami i organizacjami studenckimi – jakie wyzwania widzą uczestnicy Kongresu w najbliższej przyszłości?

A co na to czynniki państwowe? 25 stycznia 2019 r. została w Polsce podpisana ustawa o utworzeniu Fundacji Platforma Przemysłu Przyszłości, której celem jest wzrost konkurencyjności polskich przedsiębiorstw poprzez wspieranie ich transformacji cyfrowej. Jaka jest polityka USA i państw europejskich w zakresie wspierania swoich przedsiębiorców we wdrażaniu cyfryzacji systemów wytwórczych?

Ciekawe, jak międzynarodowe gremium dyskutantów odniesie się do gorącego ostatnio, także w Polsce, tematu zagrożeń, które niesie nadmierne zaufanie maszynom i systemom cyfrowym. Technologie cyfrowe dają duże możliwości rozwoju przemysłu,  jednak związane są z pewnymi niebezpieczeństwami. Jakie zagrożenia niesie cyfryzacja i technologie przemysłu przyszłości? Jak te nowe zjawiska wpłyną na sposób wykonywania pracy i zarządzanie w przedsiębiorstwie?

Kolejne pytania zbliżają zagadnienie Przemysłu 4.0 do realiów działalności przedsiębiorstwa oraz konsekwencji dla rynku pracy.

Na jakie obszary działalności przedsiębiorstwa wpływa wdrożenie koncepcji Przemysłu 4.0? Robotyzacja i automatyzacja procesów produkcyjnych to naturalny element Przemysłu 4.0. Czy maszyny zastąpią ludzi? Czy powinniśmy obawiać się wyparcia z rynku pracy? Jakie zmiany w procesie i metodach edukacji są konieczne, by kształcić inżynierów z właściwymi kompetencjami dla przemysłu przyszłości?

Analizując otoczenie konkurencyjne w zaciętej rywalizacji rynkowej, konieczne jest nieustanne i planowane rozwijanie przedsiębiorstwa, w tym poprzez wdrażanie innowacyjnych, a tym samym często ryzykowanych rozwiązań. Jak zatem powinien wyglądać proces implementacji rozwiązań Przemysłu 4.0 w firmach?

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl