XX Okrągły Stół czyli inżynier na Uniwersytecie


05-07-2019 19:28:33

Jubileuszowa, XX Konferencja Okrągłego Stołu Społeczeństwa Informacyjnego (17 maja br.) po raz pierwszy zagościła w murach Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, który w tym roku został współorganizatorem KOS wraz ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich.

Tym samym podkreślono wyraźnie przesłanie Konferencji, jakim jest konieczność humanizacji technik informacyjnych. Widać coraz wyraźniej, że cyfryzacja zaczyna kształtować nasze myślenie a nawet zachowania i obyczaje nie zawsze z dobrym skutkiem, a potencjalne korzyści z szybkiego rozwoju technik cyfrowych nie są w pełni wykorzystane.

SEP na Uniwersytecie

Tegorocznym hasłem Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego jest „Standaryzacja narzędziem budowy mostów wspomagających rozwój”. Standardy ITU pomagają uporządkować burzliwą sferę telekomunikacji i podporządkować ją wymogom współczesnego społeczeństwa. O tym właśnie mówiono przy Okrągłym Stole.

Na wstępie miała miejsce miła uroczystość podpisania między SEP-em a UKSW porozumienia o współpracy zainspirowanego przez dr. Andrzeja Wilka, który nawiązał kontakt z Rektorem UKSW, ks. prof. Stanisławem Dziekońskim po tym, jak ks. Rektor zadeklarował chęć nadania uczelni formuły e-uniwersytetu, a więc takiego, który w największym stopniu potrafi wykorzystać możliwości naukowe i dydaktyczne jakie daje cyfryzacja, ale jednocześnie potrafi uchronić humanistykę i samych absolwentów przed negatywnymi jej aspektami.

Prezes SEP, dr Piotr Szymczak, omówił zaangażowanie Stowarzyszenia w utworzenie koncepcji Okrągłego Stołu i jej 2-letnią drogę oraz tegoroczne, niezwykle bogate przedsięwzięcia z okazji 100-lecia SEP-u. „Technika musi mieć kotwicę w humanistyce” – stwierdził, wręczając Rektorowi Medal Mieczysława Pożaryskiego. Prof. Dziekoński zauważył: „ W rozmowach z SEP-em zetknąłem się z innym językiem i pomyślałem, że warto połączyć nasze środowiska. To SEP zainspirował nas do tego, by hasło „Polska na drodze do Społeczeństwa Informacyjnego” uczynić ważnym nurtem myślenia i działania uczelni. Chcemy uniwersytetu szerokoprofilowego”. Uniwersytet otrzymał z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju grant na utworzenie Centrum Informatycznego Nauk Humanistycznych i Społecznych w wysokości 65 mln zł.

Czy język polski zniknie?

Tematem pierwszego panelu KOS był „Język polski w systemach Sztucznej Inteligencji”. Moderator – dr hab. inż. Maciej Piasecki z Katedry Inteligencji Obliczeniowej Politechniki Wrocławskiej zauważył, że w ciągu ostatnich 10 lat zastosowanie języków naturalnych w systemach informatycznych wzrasta lawinowo wskutek rozwoju tłumaczenia maszynowego tekstów, systemów dialogowych, wyszukiwarek informacyjnych oraz rozwoju metod cyfrowych w badaniach w humanistyce i naukach społecznych. Konstruuje się systemy analizy języka naturalnego. Programy komputerowe stają się budulcem „technologii językowej”. Polska szybko weszła do czołówki państw rozwijających systemy cyfrowej analizy języka, ale ciągle na świecie decydujące są systemy analizy języka angielskiego oraz metajęzyka.

Prof. dr hab. Adam Pawłowski, członek Rady Języka Polskiego stwierdził wręcz, ze nie wyobraża sobie sztucznej inteligencji bez języków naturalnych, a pracujący nad sztuczną inteligencją muszą działać w zespołach interdyscyplinarnych z udziałem językoznawców. Tymczasem system szkolnictwa w Polsce jest „silosowy” i w naukach ścisłych nie ma miejsca na kompetencje „miękkie”. W język polski warto inwestować, gdyż stanowi on o tożsamości narodu, a więc powinna to być strategia rozwoju państwa.

Maszyny gadające jak ludzie

Prof. dr hab. Krzysztof Marasek z Katedry Multimediów, Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych: - Możliwe jest wykorzystanie sztucznej inteligencji do zastąpienia człowieka. E-systemy głosowe z 70 tysiącami dialogów używane są do komunikowania się z dziećmi. Ale jakie wartości maszyny mogą dzieciom przekazać? Czy powinniśmy być ostrzegani, że rozmawiamy z maszyną? Istotne jest, by w tego rodzaju tematyce nie zabrakło języka polskiego.

Dr Karolina Zioło-Pużuk z Katedry Współczesnego Języka Polskiego UKSW, kierownik Zakładu Szkoła Języka i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców;„- Na uniwersytecie Birmingham, z którym współpracujemy jest projekt analizy korpusu językowego ochotników uczestniczących w badaniach. Maszyna będzie mogła na tej podstawie „nauczyć się” języka i badać wypowiedź człowieka dla jakichś celów, np. telemedycyny. Czy maszyna jest w stanie na podstawie analizy języka postawić diagnozę? Zdaniem dr Małgorzaty Majewskiej z Katedry Współczesnego Języka Polskiego nie da się zestandaryzować języka np. Kochanowskiego i jego epoki. Mówimy tylko o analizie językowej na podstawie dostępnych tekstów. Analiza może dać maszynie tyle władzy, ile może my byśmy nie chcieli dać.

Może Katedra Przyszłości Języka?

Tu dr Maciej Ogrodniczuk, Kier. Zespołu Inżynierii Lingwistyki z Instytutu Podstaw Informatyki Polskiej Akademii Nauk zauważył, że rozpoznawanie mowy jest skuteczne, bo maszyna słucha setek tysięcy wypowiedzi (a więc w pewnym sensie uwzględnia preferencje językowe wielu osób).

Dyskutanci zgodzili się, że cyfryzacja jest szansą dla rozwoju języków naturalnych, ale jest też zagrożeniem; np. konteksty kulturowe języka nie interesują takich władców infosfery jak Google czy Amazon. Warto byłoby więc powołać Katedrę Przyszłości Języka Polskiego.

Drugi panel, prowadzony przez prof. dr hab. inż. Henryka Rybińskiego (Instytut informatyki, Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej) miał za temat "Systemy otwarte w administracji publicznej" i był tak odrębny tematycznie, że zasługuje na omówienie przy innej okazji.

Konferencję zakończyła prezentacja: „UKSW w świecie techniki cyfrowej” dotycząca strategii rozwoju UKSW ze szczególnym akcentem na Centrum Cyfrowej Nauki i Technologii jako jednego z etapów na drodze do Kolegium „Cyfrowego” UKSW.

jaz.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl