Młodość w pigułce


20-07-2019 15:32:54

Odwaga, wiedza i konsekwencja w działaniu – czasami tyle potrzeba, by zadbać o swoje zdrowie. Zbyt często za choroby obwiniamy geny, tymczasem – przekonują naukowcy – zdrowie w 75% procentach zależy od nas samych, genetyka natomiast wpływa na długość życia tylko w 15% , a stres i zanieczyszczenie środowiska w 10%. Warto o tym pomyśleć, zanim dopadnie nas udar, zawał czy choroba nowotworowa.

Większość Polaków w kwestii swojego zdrowia wykazuje naprawdę duży optymizm. Jak wynika z przygotowanego na zlecenie Pharmena S.A. raportu, 14% badanych zdecydowanie dobrze ocenia swoją kondycję zdrowotną, a 60% jako raczej dobrą. Zaledwie 2% uznaje ją jako zdecydowanie słabą. Jednak zdaniem prof. dr. hab. n. med. Artura Mamcarza, kardiologa i internisty, cechuje nas niekonsekwencja, bo z jednej strony sądzimy, że dużo wiemy własnym zdrowiu i uważamy się za zdrowych, a z drugiej – chcielibyśmy być jeszcze zdrowsi, silniejsi i bardziej witalni, tylko że w praktyce ani właściwe odżywianie, ani ruch wcale nie są tymi najważniejszymi działaniami, które staramy się realizować, aby podnieść swoją witalność.

Jak się ruszasz i co jesz?

I tak na pytanie: jakie działania podejmujesz, by polepszyć zdrowie?, aż 6% badanych odpowiada, że wypoczywa, a dla 61% najczęstszym sposobem na poprawę kondycji życiowej jest wysypianie się. Aktywność fizyczna pojawia się dopiero na 3. miejscu (59%), jeszcze rzadziej decydujemy się na przejście na zdrową dietę (44%).

- A przecież głównym lekiem na życie w zdrowiu jest aktywność fizyczna i zdrowa dieta – przekonuje prof. Mamcarz, który zauważa, że nadal nie traktujemy na serio takich zagrożeń, jak palenie tytoniu, nadmiar kalorii czy otyłość jako elementów sprzyjających pogarszaniu się zdrowia i skróceniu oczekiwanego czasu życia. Nie ograniczamy  spożywania czerwonego mięsa, które jest jednym z głównych żywieniowych czynników w onkogenezie, oraz zbyt dużej ilości soli, która wg ostatnich badań publikowanych w czasopiśmie Lancet, stała się już zabójcą nr 1 ludzkości.

- Z drugiej strony przecenia się zmęczenie pracą, która według wielu ekspertów jest w istocie czynnikiem ochronnym dla dobrego samopoczucia i długowieczności. Oczywiście pod warunkiem, że się ją lubi i wiążą się z nią godne zarobki – dopowiada profesor.

Ostatnio pojawiło się wiele analiz, w których podkreśla się pozytywne korzyści dla zdrowia wynikające z picia kawy i czarnej herbaty. Kawa może zapewnić ochronę przed nowotworami, cukrzycą typu 2, zawałem, udarem czy chorobą Parkinsona. Czarna herbata również pomaga utrzymać prawidłowy poziom cukru oraz chroni układ sercowo-naczyniowy.

Jak podkreśla prof. Mamcarz, warto rozszerzać uważaną przez Polaków za najzdrowszą dietę śródziemnomorską o elementy innych korzystnych dla zdrowia diet i filozofii jedzenia. To na przykład dieta japońska, której podstawą poza umiarem (dzienna porcja kalorii na Okinawie, gdzie żyje najwięcej stulatków, którzy kierują się zasadą hara hachi bu, czyli brzuch pełen w 80%, nierzadko oscyluje w granicach 800-900 kcal) są ryby, ryż, zielona herbata czy algi. Zielona herbata staje się coraz bardziej popularna (21% badanych deklaruje, że pije ją codziennie, a 27% kilka razy w tygodniu), ale już wodorosty wakame czy kombu, które są podstawą kuchni japońskiej, przynajmniej raz w tygodniu spożywa zaledwie kilka procent Polaków.

Zarówno glony wakame, jak i liście zielonej herbaty zawierają szczególnie cenny składnik, pochodną witaminy B3 (inaczej witamina PP), a mianowicie 1-MNA. Jej dobroczynne działanie coraz bardziej zaskakuje.

Niezwykła cząsteczka

Przez wiele lat naukowcy nie zwracali specjalnej uwagi na cząsteczkę, która jest obecna głównie w wątrobie, a w mniejszych ilościach także w nerkach, płucach, sercu i mózgu. Tymczasem, co potwierdziły badania prowadzone w wielu ośrodkach na świecie, 1-metylonikotymnamid, uznawany dotąd za nieaktywny biologicznie marker, bezpośrednio wpływa na pracę śródbłonka naczyniowego i stymuluje go do produkcji prostacykliny, która obniża poziom cholesterolu we krwi, przeciwdziała tworzeniu zakrzepów, miażdżycy naczyń i zawałowi serca. Wraz z wiekiem spada jednak nasza zdolność do przekształcania witamy B3 w 1-MNA. To nie jest dobra wiadomość, gdyż jak mówią dzisiaj naukowcy – jesteśmy tak starzy, jak stary jest nasz śródbłonek.

Śródbłonek to inaczej warstwa komórek, które wyściełają wewnętrzne ściany naczyń. Przez lata uważano, że stanowi on tylko barierę pomiędzy krwią i mięśniami gładkimi naczyń. Dopiero niedawno okazało się, że w rzeczywistości jest największy gruczoł wydzielania wewnętrznego. Nabłonek wpływa na napięcie ścian naczyń krwionośnych oraz reguluje ich aktywność zapalną. Zaburzenie funkcji śródbłonka prowadzi do rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego: miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, przewlekłej niewydolności serca, dyslipidemii. Mało tego – ma też związek z cukrzycą, chorobami przewodu pokarmowego, wątroby i nerek. Na funkcjonowanie komórek śródbłonka i zaburzenia w syntezie śródbłonkowej prostacykliny wpływa palenie papierosów, zła dieta, stres, brak aktywności fizycznej.

Polscy naukowcy opatentowali cząsteczkę 1-MNA, która zwiększając biodostępność tlenku azotu, reguluje pracę nabłonka, przyczynia się do obniżenia cytokin prozapalnych, pobudza produkcję prostacykliny. Badania przeprowadzone w laboratoriach Swiss Federal Institute of Technology w Zurychu oraz w Harvard Medical School, potwierdzają nadzieję, że1-MNA może stać się podstawą „pigułki młodości". Potwierdzenie jej potencjału w walce z procesami starzenia się organizmu uzyskano, mierząc długość życia Caenorhabditis elegans, nicienia będącego biologicznym modelem starzenia się ludzi. Bezpieczeństwo stosowania 1-MNA pozytywnie ocenił Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności.

if

Aby dostarczyć do naszego organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych, w ciągu tygodnia powinniśmy zjeść ok. 60 różnych produktów spożywczych ujętych w Piramidzie Zdrowego Odżywiania – zauważa dietetyk Agnieszka Piskała. Niestety, tygodniowa dieta przeciętnego Polaka składa się z co najwyżej 12-15 produktów.

16-17
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl