Nasza pani od kevlaru


12-11-2019 15:00:44

Dr Stephanie Kwolek urodziła się 31 lipca 1923 r. w Kensington w Pensylwanii w rodzinie polskich emigrantów. Jej rodzice – John Kwolek (nazwisko to zniekształcony „Chwałek”) i Nellie (Eleonora z domu Zajdel), mając lat kilkanaście wyemigrowali z Polski do Stanów Zjednoczonych.

Stephanie jako mała dziewczynka zwykła bawić się tkaninami, widząc się w wyobraźni sławną projektantką mody. Na pewno jednak nie wyobrażała sobie, że zostanie twórczynią najsłynniejszej kamizelki świata.

Szybko odkryła zamiłowanie do nauk ścisłych. Ukończyła studia w szkole dla dziewcząt, słynnej Carnegie Mellon w Pittsburgu (Pensylwania). Kłopoty materialne (John Kwolek zmarł, gdy Stephanie miała zaledwie10 lat) uniemożliwiły jej kontynuację wykształcenia w dziedzinie medycyny. Nie została lekarzem, rozpoczęła pracę jako chemik eksperymentalny w laboratoriach DuPont. Tutaj zlecono jej opracowanie materiału, który mógłby zastąpić w oponach stal – lżejszego, a zarazem bardziej wytrzymałego. Stephanie Kwolek w połowie lat 60. wynalazła roztwór ciekłych kryształów, który można było przetworzyć w nadzwyczaj wytrzymałe struktury. Tak powstał kevlar, którego produkcję rozpoczęto w 1975 r. Jako materiał podstawowy jest dzisiaj stosowany w kilkuset różnych produktach. Jego możliwości są wprost nieograniczone. Jest bardzo wytrzymały na rozciąganie (5 razy bardziej od stali), odporny na wysokie temperatury, praktycznie niepalny, odporny na korozję. Ma również mały ciężar właściwy w porównaniu do innych materiałów strukturalnych.

Wyjątkowe właściwości kevlaru sprawiły, że stał się podstawą konstrukcji kamizelek kuloodpornych, kombinezonów policyjnych, astronautycznych, lotniczych, dla straży pożarnej i służb chemicznych. Używany jest do produkcji wysokiej klasy opon samochodowych i lotniczych, w produkcji karoserii samochodów, elementów kadłubów samolotów, kijów golfowych, trampolin, desek na kółkach, sprzętu wodnego... Ponad milion kamizelek kuloodpornych z kevlaru uratowało życie tysiącom policjantów. Tylko w Stanach Zjednoczonych w ostatnich 11 latach odnotowano, że ok. 6000 policjantów zawdzięcza swoje życie temu wynalazkowi. Kamizelek i specjalnych ochron wykonanych z kevalru używają również żołnierze wielu jednostek specjalnych.

Dr Stephanie Kwolek była wybitnym inżynierem chemikiem, wynalazła nie tylko kevlar, ale też nylon, lycrę i spandex, bez których trudno sobie dzisiaj wyobrazić np. przemysł odzieżowy i świat mody. Była autorką 24 patentów w zakresie technologii polimerów. Osiągnięcia naukowe i wdrożeniowe zawdzięczała niebywałym cechom charakteru: wnikliwości, rzetelność w prowadzeniu badań, chęci podejmowania tematów trudnych, niepopularnych i bezgranicznemu oddaniu pracy.

W uznaniu sukcesów i zasług dla nauki oraz przemysłu została wyróżniona 300 nagrodami. Wśród najważniejszych jej naukowych trofeów jest Prezydencki Medal Technologii nadany przez prezydenta Billa Clintona w 1996 r. wraz z wysoką nagrodą pieniężną. Jej portret znajduje się w Galerii Zasłużonych Kobiet USA na pozycji 185. (ta prestiżowa Galeria powstała w 1920 r., kiedy to ratyfikowano 19. paragraf konstytucji, przyznający kobietom prawo do głosowania).

W 2010 r. została Honorową członkinią Stowarzyszenia „Polonia Technica”.

Dr. Stephanie Kwolek była postacią bardzo popularną. Napisano o niej kilka książek dla młodzieży. Praca i postawa życiowa wybitnej inżynier chemik niejednokrotnie stały się dla wielu młodych ludzi inspiracją do pracy naukowej. Zmarła 18 czerwca 2014 r. w Wilmington w stanie Delaware.

if

na podst. opracowania dr. inż. Janusza Romańskiego, który osobiście rozmawiał z dr Stephanie Kwolek w latach 2010-2011.

Dr Kwolek wyróżniono w National Inventors Hall of Fame (1995), National Medal of Technology (1966), Perkin Medal (1997), Lemelson-MIT Prize (1999), National Academy of Engineering (1999), Engineering and Science Hall of Fame, Dayton, Ohio, The American Innovator Award from the Patent & Trademark Office, Chemical Pioneer Award from the American Institute of Chemists.
Była doctorem honoris causa Worchester Polytechnic Institute i Clarkson University.

 

 

 

 

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl