Wydarzenia roku


11-01-2020 18:02:21

POLSKA

Wielkie koreańskie Polimery i Baterie

Dwie największe inwestycje 2019 r to Polimery Police za 1,5 mld euro oraz fabryka baterii w Kobierzycach, gdzie  LG Chem zainwestuje łącznie 3 mld dolarów, a w ciągu pięciu lat będzie zatrudniał ok. 6 tys. osób. Spółka PDH Polska (obecnie  Grupa Azoty Polyolefins S.A.) której akcjonariuszami są Grupa Azoty i Grupa Azoty Police, podpisała umowę na realizację z koreańskim Hyundai Engineering, zaś fabryka baterii do samochodów koreańskiego LG Chem, po zakończeniu rozbudowy, będzie największa na świecie. Jaz.

Porty reaktywacja

W wyniku umowy w lipcu 2019 r. między zarządami portów w Szczecinie i Świnoujściu  a PKP PLK porty zyskają nową sieć kolejową  za 1,5 mld zł. Celem jest podwojenie przeładunków w porcie w Szczecinie i zmierzanie w kierunku zbudowania rozwiązania dla zespołu portów Szczecin-Świnoujście jako portu który będzie obsługiwał cały region Polski Zachodniej. Wcześniej podpisano podobne umowy z portami Gdańska i Gdyni na niemal 3 mld zł.  W porcie gdańskim do 2020 r. włącznie ma być zainwestowanych 8 mld zł. Około 1 mld zł z tej sumy może wyłożyć Zarząd Morskiego Portu Gdańsk, pozostałą część  zainwestują spółki prowadzące działalność w porcie. Jaz.

Metro się rozrasta

15 września 2019 r. oddano do użytku kolejny, wschodni odcinek II linii metra na prawobrzeżnej Warszawie. Budowa o długości 3,12 km od Dworca Wileńskiego, wraz z trzema stacjami: Szwedzka, Targówek Mieszkaniowy i Trocka, trwała 38 miesięcy. Prace realizowała włoska firma Astaldi za 1 mld 66,7 mln zł brutto. Inwestycję dofinansowała  Unia Europejska z Funduszu Spójności w ramach POIŚ 2014-2020. Obecnie turecka firma Gulermak kończy 3,4 km odcinek na Woli. Cała druga linia ma być gotowa przed 2023 r. Ostatni, 4-kilometrowy odcinek drugiej linii metra na Bemowie, w 48 miesięcy od dnia podpisania umowy wykona konsorcjum firm Gulermak i Astaldi. Firmy te zostały także zwycięzcami w przetargu na budowę kolejnego odcinka na Targówku. Tam ma powstać 4 km tuneli oraz stacje Zacisze, Kondratowicza i Bródno. Jaz.

Nobel i rankingi

Olga Tokarczuk, którą Komitet Noblowski docenił za „narracyjną wyobraźnię, która z encyklopedyczną pasją ujawnia przekraczanie granic jako formę życia”, ubogaciła kolekcję polskich Nobli: Marii Skłodowskiej-Curie (1903, 1911), Henryka Sienkiewicza (1905), Władysława Reymonta (1924), Czesława Miłosza (1980), Lecha Wałęsy (1983), Józefa Rotblata (1995) i Wisławy Szymborskiej (1996).

Pisarka jest absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Psychologii), nie podniesie jednak pozycji uczelni w światowych rankingach, gdyż w rankingu szanghajskim liczą się tylko Noble z fizyki, chemii, fizjologii/medycyny, ekonomii oraz nagroda Fieldsa. UW ma na razie jednego takiego absolwenta – Leonida Hurwicza (ekonomia 2008). if

W sieci Łukasiewicza

1 kwietnia 37 instytutów badawczych w 11 miastach oraz wrocławski PORT (wcześniej EIT+) połączono w Sieć Badawczą Łukasiewicz, która ma prowadzić ważne dla państwa badania aplikacyjne i prace rozwojowe. Prezesem Sieci jest Piotr Dardziński, wcześniej sekretarz stanu w MNiSW. Zatrudniając 8 tys. pracowników, jest trzecią co do wielkości siecią badawczą w Europie. Instytuty w Sieci zaczynają się integrować: Instytut Optyki Stosowanej połączył się z Instytutem Tele- i Radio Technicznym, a Instytut Badawczy Opakowań z Instytutem Biopolimerów i Włókien Chemicznych. W kwietniu nastąpi fuzja Instytutu Farmaceutycznego i Instytutu Biotechnologii i Antybiotyków z Instytutem Chemii Przemysłowej. if

ŚWIAT

Człowiek rakieta

4 sierpnia powodzeniem zakończyła się druga próba powietrznej przeprawy Franky’a Zapaty nad kanałem La Manche. 40-letni Francuz na skonstruowanym przez siebie Flyboardzie Air (latająca platforma do akrobacji z czterema silnikami turbinowymi o łącznej mocy 750 kW) przeleciał 35 km z Calais do Dover. Oprogramowanie „deski” pozwala zachować stałą wysokość lotu, a sterowanie odbywa się za pomocą naturalnego balansowania. W 3/4 trwającego 22 min lotu konieczne było uzupełnienie przewożonego w plecaku paliwa – tankowanie nafty odbyło się na pływającej platformie. Sportowiec i wynalazca jest pierwszym w historii człowiekiem, który przeleciał nad kanałem innym środkiem transportu niż samolot. Obecnie Zapata pracuje nad latającym samochodem... if

Chińska strona Księżyca

2 stycznia 2019 r. chińska sonda kosmiczna Chang’e 4 wylądowała na ciemnej stronie Księżyca. 7 grudnia sonda została wystrzelona, pięć dni później już krążyła na orbicie księżycowej. Do tej pory kilka sond lądowało na niewidocznej z Ziemi stronie, jednak za każdym razem się rozbijały. Dopiero chiński Cheng'e-4 jako pierwszy miękko usiadł w tym miejscu. Sonda została wyniesiona przez rakietę Długi Marsz 3B. Bada strukturę i skład mineralny powierzchni oraz przeprowadza badania radioastronomiczne. Jaz.

Katedra w ogniu

15 kwietnia podczas prac remontowych wybuchł pożar katedry Notre Dame. Przyczyna pożaru, w którym ogień strawił dach i iglicę, do dzisiaj nie została oficjalnie ustalona – najprawdopodobniej był to wypadek. Odbudowa ma się zakończyć przed letnimi igrzyskami olimpijskimi w Paryżu. Zapowiedziano, że pierwsza msza w zrekonstruowanej świątyni odbędzie się 15 kwietnia 2024 r. Nadal nie uzgodniono, czy iglica zostanie odbudowana w XIX-wiecznym stylu, czy też będzie to „nowoczesne rozwiązanie odpowiadające współczesności”. Katastrofa poruszyła społeczność całego świata – było to najczęściej komentowane wydarzenie 2019 r. na Twitterze. Zajmujące się odbudową fundacje otrzymały 922 mln euro darowizn lub obietnic darowizny od 50 tys. osób ze 109 krajów. if

Słoneczne randez vous

Parker Solar Probe to najszybsza sonda kosmiczna w historii i pierwsze skonstruowane przez człowieka urządzenie, które „dotknęło Słońca”. Amerykańska sonda kosmiczna przeleciała przez koronę słoneczną trzykrotnie (w listopadzie 2018 r. oraz kwietniu i wrześniu 2019 r.). Sonda ma cztery zestawy instrumentów naukowych, które zbierają dane o cząstkach, plazmie, polu magnetycznym i elektrycznym, emisji radiowej i strukturach obecnych w koronie Słońca. W grudniu 2019 r. naukowcy z NASA opublikowali w Nature serię artykułów na temat wykrytej w polu magnetycznym Słońca „nieoczekiwanej i dziwnej serii odbić", gwałtownych zmian w polu magnetycznym oraz powolnego wiatru słonecznego. Zebrane dane pozwolą odpowiedzieć m.in. na pytanie, dlaczego korona słoneczna jest bardziej ciepła niż powierzchnia Słońca. Planowanych przelotów przez zewnętrzną część atmosfery Słońca będzie jeszcze 21. Kolejne rekordowe zbliżenie do Słońca nastąpi 29 stycznia 2020 r., a pod koniec swojej misji sonda przeleci nad Słońcem w odległości zaledwie 6 mln km. Misja sondy odbywa się w ramach programu Living with a star. if

Parszywa dziesiątka

27 marca Parlament Europejski ogłosił listę 10 przedmiotów jednorazowego użytku, które już za rok znikną z naszych sklepów.: słomki, plastikowe sztućce, talerzyki, kubki, mieszadełka, patyczki do uszu, patyczki do baloników, pojemniki na żywność, wyroby z tworzyw ulegających oksydegradacji oraz styropianowe kubeczki. Europa powiedziała „nie” zanieczyszczeniu mórz plastikiem jednorazowego użycia – 80% wszystkich odpadów na europejskich plażach oraz morzach to plastikowe sztućce, butelki i foliowe torby. Do organizmów żyjących w morzach zwierząt trafia coraz więcej mikroplastiku. Szacuje się, że od połowy XX w. wyprodukowaliśmy tyle tworzyw sztucznych, że można by nimi zafoliować całą Ziemię. if

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl