By droga nas prowadziła


09-03-2020 16:52:19

Twarda technika, to znaczy konstrukcje dróg, mostów, nawierzchni, fundamenty filarów i przyczółków, geotechnika, to nie jedyny obszar działania Instytutu Badawczego Dróg i Mostów. Istotną częścią jest też inżynieria ruchu drogowego, gdzie powstało szereg ciekawych koncepcji, a nawet gotowych rozwiązań technicznych.

W Instytucie znajduje się m.in Zakład Systemów Zarządzania i Telematyki, pracujący nie tylko nad systemami telematycznymi i telemetrią drogową, ale także nad polityką transportową i systemami smart-city, które są obecnie istotnym kierunkiem tej polityki, ponieważ mogą decydować o drożności transportu miejskiego oraz bezpieczeństwie na drodze. Jednym z najbardziej znanych systemów tu opracowanych jest Projekt ISKIP – Inteligentny System Kompleksowej Identyfikacji Pojazdów.

Pożytki z Wielkiego Brata

To uniwersalny system automatycznej identyfikacji pojazdów, dokonywanej na podstawie równoczesnego rozpoznawania kształtu pojazdu (samochód osobowy, dostawczy, TIR itd.) oraz jego marki. Składa się z sieci Autonomicznych Punktów Pomiarowych, instalowanych głównie na drogach tranzytowych oraz Centralnego Systemu Statystycznego, który dokonuje obliczeń oraz porównania danych z poszczególnych punktów pomiarowych, a następnie automatycznie przesyła do odbiorców żądane dane i konfrontuje z danymi w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kolizji – CEPIK.

W ramach projektu kamery sfilmowały kilkaset tysięcy samochodów, które zostały następnie opisane w celu sporządzenia algorytmu do automatycznego rozpoznawania pojazdów. ISKIP został też połączony z kilkoma punktami ważenia pojazdów. System kontroluje także odcinkową prędkość. Ustawione wzdłuż drogi kamery rejestrują przejazd, a system oblicza średnią prędkość. Przewaga wobec rozwiązań zagranicznych polega na tym, że rozpoznaje on również markę czy kolor samochodu, a skuteczność takiego rozróżniania wynosi 99%. System już działa w ramach komercyjnego wdrożenia w kilkudziesięciu punktach w Polsce. Dzięki niemu odzyskano co najmniej 1000 skradzionych samochodów. Jest wykorzystywany również przez ABW, Policję, Straż Graniczną, Inspekcję Transportu Drogowego oraz CBŚ. Do ISKIP można włączyć kamery na przejściach granicznych, a nawet kamery do sterowania światłami. Kontrowersje wobec ISKIP wynikają z obawy o ochronę danych przy dużej liczbie instytucji, które mogą mieć do nich dostęp. Obowiązuje zgodność z wielokrotnie nowelizowaną Ustawą (ostatnia z 10 maja 2018 r., nowelizowana 2 maja 2019 r.) o ochronie danych osobowych.

Bariery inteligentne

Ponieważ bezpieczeństwo drogowe jest ciągle dotkliwym problemem, Instytut realizuje innowacyjny projekt Aktywne Inteligentne Bariery Drogowe i Mostowe”. Chodzi tu o zbudowanie „inteligentnej" bariery drogowej wyposażonej w układy elektroniczne. Dotąd stosowane są systemy pasywnej ochrony, tu celem jest system bariery aktywnej, dostosowującej poziom absorpcji energii uderzenia do pojazdów o różnej masie (samochód osobowy, autobus, samochód ciężarowy).
Na podstawie danych o wypadkowości obliczono, że koszty społeczne wypadków drogowych wynoszą kilkanaście miliardów złotych rocznie. Bariera aktywna może je zminimalizować. Czujnik wykrywa siłę uderzenia, co wyzwala odpowiednią reakcję bariery, zmniejszając negatywne skutki zderzenia pojazdu i obrażenia uczestników kolizji. Wykorzystano nowoczesne materiały oddziałujące na strukturę i układ bariery. Użycie w barierze automatycznej informacji o zdarzeniu skraca czas reakcji służb ratowniczych na wypadek, więc zwiększa szanse na uratowanie jego ofiar. W ten sposób bariera zostanie włączona w system zarządzania informacją w jednym z centrów zarządzania ruchem.

Skrzyżowanie niezwykle przyjazne

Projekt „Inteligentne skrzyżowanie przyjazne kierowcom-SPIK” jest dziełem konsorcjum z udziałem IBDiM oraz firmy D.A.Glass, Instytutu Optyki Stosowanej (INOS) oraz firmy PODKOWA Sp. j. Boguszewscy, Perkowscy. W ramach projektu firma D.A.Glass zaprojektowała układ optyczny do oświetlania linii prostej oraz łuku, widocznego w nocy i w dzień, przetestowany na modelowym skrzyżowaniu na terenie IBDiM. System został skorelowany z istniejącymi klasycznymi sygnalizatorami pionowymi, tzn. działa jednocześnie ze światłem zielonym uwalniającym wjazd na skrzyżowanie. System optyczny do oświetlania linii prostej to dodatkowy sygnalizator światła czerwonego w postaci linii, widocznej dla kierowcy. System odpowiednio wcześnie informuje również o braku możliwości wjazdu na skrzyżowanie. Łuk jezdni jest oświetlany światłem zielonym, informując kierowcę o dokładnym przebiegu trasy. Te pionierskie rozwiązania są wynikiem badań, które ustaliły, że wiele wjazdów na skrzyżowania stanowi trudność dla mniej doświadczonych kierowców i bywa przyczyną kolizji. Tego typu innowacje są jednak trudne do upowszechnienia. W komunikacji drogowej nie obowiązuje bowiem zasada „co nie jest zabronione, jest dozwolone", lecz odwrotna: „czego nie ma w przepisach, jest zabronione". A przecież przepisy nie mogą antycypować innowacji, których jeszcze nie wdrożono. Instytut Badawczy Dróg i Mostów certyfikuje od strony technicznej nowe rozwiązania w tej branży, lecz nie decyduje o wprowadzeniu ich do przepisów i warunków państwowych.  

jaz.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl