VDI, czyli stowarzyszenie niemieckich inżynierów


09-03-2020 17:06:13

Z okazji Światowego Dnia Inżyniera przybliżamy Czytelnikom, w jaki sposób zrzeszają się i działają na rzecz zrównoważonego rozwoju inżynierowie w innych krajach. Modelowym przykładem organizacji inżynierskiej jest VDI.

Według danych statystycznych VDI jest największym stowarzyszeniem skupiającym inżynierów i pracowników nauki w Niemczech. Jest postrzegane jako rzecznik interesów swoich członków. VDI, działając w otoczeniu gospodarczym, współpracuje w zakresie narodowej polityki naukowej, technicznej i gospodarczej, jak również angażuje się – także w skali międzynarodowej – w działalność organizacji takich jak FEANI (Europejska Federacja Krajowych Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych) czy WFEO (Światowa Federacja Organizacji Inżynierskich).

W dobie cyfryzacji osobiste kontakty okazują się być nie mniej ważne niż w przeszłości. Członkowie VDI tworzą wzajemną sieć wraz z jej „kręgosłupem”: lokalnym, regionalnym i w skali całego kraju. W zawodach inżynierskich osobiste kontakty oraz transfer wiedzy są podstawą: bez nich trudno sobie wyobrazić osiąganie sukcesów i karierę zawodową. Dlatego VDI stawia na tworzenie lokalnych i regionalnych sieci. Członkowie VDI zrzeszają się w 45 regionalnych oddziałach, w których aktywnych jest ok. 100 grup regionalnych. Liczba członków indywidualnych zbliża się do 150 000.

Oprócz inżynierów członkami VDI są także przedstawiciele innych zawodów, pracownicy nauki, przyrodnicy i informatycy.

Wiodącą rolę w stowarzyszeniu spełniają profesorowie i inni członkowie gremiów szkół wyższych. VDI, jako członek ASIIN, jest bezpośrednio zaangażowane w procesy akredytacyjne kierunków studiów w niemieckich szkołach wyższych.

VDI jest także aktywna poza granicami Niemiec.

Obecnie poza granicami Niemiec pracuje ok. 6000 członków VDI. Dlatego też VDI powołał własne „grupy koleżeńskie” w Argentynie, Australii, Brazylii, Francji, Włoszech, USA, Rumunii, Hiszpanii i RPA. Koledzy – członkowie VDI spotykają się i wzajemnie wspierają.

Stowarzyszenia w landach

Stowarzyszenia VDI reprezentują interesy inżynierów wobec polityki prowadzonej przez władze landów. Udzielają rad i pomocy politykom landów w decyzjach technicznych, zwracają uwagę na pojawiające się problemy, a także proponują metody ich rozwiązania, uczulając władze na wprowadzanie najnowszych rozwiązań. Aby osiągnąć te cele, pielęgnują wzajemne kontakty i organizują „wieczory parlamentarne”. Bardzo ważnym zadaniem stowarzyszenia w landzie jest także dbanie o właściwy „narybek” do środowisk technicznych. Jest to jeden z najważniejszych zagadnień dotyczących kształcenia zawodowego, podejmowanych przez stowarzyszenia regionalne.

Program Niemcy 2030 razem z VDI

Niemcy należą do wiodących gospodarek świata. Program „Niemcy 2030” ma za zadanie zająć się tematyką dotyczącą szans i ryzyka, odpowiadać na pytania i tworzyć nowe idee w takich obszarach, jak innowacje, cyfryzacja, mobilność, przemiana energii, zrównoważony rozwój, przestrzeń miejska i zdrowie.

Jako największe stowarzyszenie naukowo-techniczne w Niemczech, dzięki swemu zaangażowaniu, ekspertyzom oraz rozbudowanej sieci kontaktów, VDI jest włączane w szybkie ścieżki wdrażania innowacyjnych usług czy kreowanie nowych technologii produkcji. VDI wspiera władze w prowadzeniu polityki skoncentrowanej na kształceniu, badaniach i postępie technicznym. Poza tym określa zapotrzebowanie na odpowiednią infrastrukturę, ramowe zakresy obsługi, nowe modele przedsiębiorstw.

Wykorzystując program „Niemcy 2030”, VDI w bardzo szerokim zakresie dostarcza idee oraz informacje odpowiadające na szybkie przemiany cywilizacyjne. Inicjuje i podejmuje dyskusję na najważniejszy temat: co zrobić, by kraj także w 2030 r. pozostał wiodący w rozwoju techniki i innowacji.

Dyskusje są prowadzone za pośrednictwem wydawnictw, wykorzystując blogi, media społecznościowe, a także na spotkaniach z ekspertami. Aktywność ta ma za zadanie wywołać społeczny i polityczny dyskurs dotyczący szans i ryzyka, jakie niesie za sobą rozwój technologii.

W przyszłości?

Niemcy uchodzą za mistrzów wytwarzania produktów wysokiej jakości, ale przespały skok w kierunku cyfryzacji. Dla inżynierów oznacza ona, że ich wyobrażenie o zawodzie ulegnie daleko idącym zmianom. Co będzie ich czekało w następnej dekadzie? Czy cyfrowe procesy transformacyjne są przekleństwem czy błogosławieństwem?

Informatyka nadal będzie zwiększała swe znaczenie. Już dziś największa wartość dodana przy maszynach jest po stronie oprogramowania, a nie samych urządzeń. To interdyscyplinarne zrozumienie głęboko ingeruje w klasyczną działalność inżynierską. Także rodzaj pracy ulegnie zmianie. Wynalazki i nowe opracowania muszą znaleźć się jak najszybciej na rynku.

Dosyć szybko rozpoczęto prace nad digitalizacją – np. układy scalone do sterowania akumulatorami litowymi powstały w rodzimych laboratoriach. Ale wytwórcy przegapili moment, by wyjść ze swoimi produktami na zewnątrz. Teraz próbują nadgonić stracony czas. W pierwszej kolejności muszą stworzyć techniczne warunki ramowe do osieciowania swoich produktów.

Osieciowanie to magiczne słowo w każdym pakiecie warunków technicznych: podwykonawcy dostarczają pojedyncze części zgodnie z harmonogramem do zakładu produkcyjnego (magazynowanie należy już do przeszłości). To, co dziś jeszcze przebiega jako pionowe osieciowanie w formie wzajemnych zależności, musi stać się jak w Silicon Valley osieciowaniem poziomym: wymiana danych, otwarcie i wielostronność kształtują obecnie strukturę innowacyjnych koncernów. Dotyczy to także inżynierów.

Mieszane kwalifikacje

Wielu inżynierów specjalizuje się w coraz bardziej wąskich dziedzinach, ich kariera oparta jest na umiejętnościach z jednego zakresu. Na przykład w przemyśle samochodowym aż do emerytury są oni wierni układom elektrycznym, karoserii lub napędowi. Także architekci, planiści czy zarządcy znają swój zawód na wylot, jednak nie nadążają za spełnianiem życzeń swych klientów.

Wąska specjalizacja w jakiejś dziedzinie nie ma w zasadzie prawa funkcjonować w czasach cyfryzacji. Innowacyjne przedsiębiorstwa potrzebują interdyscyplinarnych kompetencji łączących różnorodne umiejętności i wiedzę. Żywot cykli produkcyjnych jest coraz krótszy. Transformacja cyfrowa powoduje, że trzeba tworzyć poziome sieci między różnorakimi profesjami. Ma to wiele następstw: inżynierowie potrzebują coraz więcej wiedzy spoza swojej specjalności.

Wobec młodych kadr

VDI robi wszystko, by zainteresować dzieci, młodzież, a także studentów naukami ścisłymi i techniką, wykorzystując różnorakie kluby, spotkania i programy wspierające. W VDIni-Klubach w zajęciach uczestniczą dzieci od czwartego roku życia. Tam  poprzez zabawę zapoznają się kompleksowo z różnymi dziedzinami techniki. Młodzież, która w czasie wolnym interesuje się zagadnieniami podróży kosmicznych, lotnictwem, budową maszyn lub pojazdów, może być aktywna w klubach pilotażowych VDI. Tu można spróbować eksperymentalnie zrealizować własne pomysły. Poza tym kluby pilotażowe umożliwiają nawiązanie kontaktów z przedsiębiorstwami, a także doradzają co do kierunku studiów lub wyboru zawodu.

Programy pomocowe fundacji VDI służą uzupełnianiu regularnych lekcji projektami, którymi fascynują się uczniowie i jednocześnie w sposób przyjemny rozbudzają ich zainteresowania w zakresie techniki i nauki. VDI chce jak najwcześniej wyławiać talenty i ułatwić młodym ludziom wybór zawodu. Każdy może ubiegać się o przyznanie grantu w wysokości 2500 euro, przyznawanego przez Fundację VDI.

Niemieckie stowarzyszenie inżynierskie wspiera uczniów, studentów i absolwentów, aby dokonując wyboru zawodu, otrzymali jego najpełniejszy obraz. Pomaga to w wyborze najlepszej oferty pracy. Doradztwo świadomie skierowane jest bezpośrednio do uczniów, zainteresowanych dalszym kształceniem w określonej dziedzinie. Studenci otrzymują wsparcie w uzyskiwaniu stypendiów, zagranicznych staży, jak również w zakresie finansowania studiów. Nauczyciele mogą otrzymać od VDI wsparcie podczas organizacji imprez z zakresu orientacji zawodowej, w których biorą udział studenci i inżynierowie, gotowi udzielać informacji i odpowiedzieć na każde pytanie. VDI pośredniczy w takich kontaktach.

Program „Młodzież bada” (Jugend förscht) to chyba najbardziej znane współzawodnictwo dla młodych badaczy w Niemczech: kuźnia talentów. W realizacji swoich projektów młodzież otrzymuje optymalne ramy, aby móc swoje zdolności indywidualnie przetestować i zgodnie z założonym celem rozwijać. Jednocześnie młodzi badacze zostają obeznani z naukowymi aspektami działalności. To bardzo ważne w przyszłej karierze inżynierskiej. VDI, przy pomocy swojej Fundacji, pokrywa koszty wszystkich nagród w dziedzinie techniki, a także jako główny finansuje prace jurorów na szczeblu regionalnym, landów oraz ogólnokrajowym sponsor.

Z technicznej praktyki do politycznych decyzji

Jako jedno z największych stowarzyszeń naukowo-technicznych w Niemczech VDI dysponuje bardzo szeroką bazą ekspertyz. Nie zależnie od tego, czy są to wzywania związane z mobilnością, zaopatrzeniem w energię w przyszłości, cyfrową transformacją przemysłu lub budową gospodarki zamkniętego obiegu, sztucznej inteligencji, nowoczesnego kształcenia inżynierów – każda z tych dziedzin wymaga politycznych decyzji. A te, aby były właściwe, muszą uwzględniać fakty. Podejmowane rozstrzygnięcia muszą być wypracowywane w dialogu między polityką, gospodarką, nauką i społeczeństwem. VDI w dużej mierze współpracuje z władzami, które korzystają z kompetencji inżynierskich.

Prowadzi również „poufne rozmowy okrągłego stołu” (Round Table), a przedstawiciele stowarzyszeń spotykają się z najważniejszymi politykami i członkami Bundestagu oraz prowadzą otwarte dyskusje (VDI Innovation Talks) z zaproszonymi gośćmi z polityki, gospodarki i społeczeństwa. Zapotrzebowanie na niezależne ekspertyzy i dialog stale rośnie i VDI wnosi tu zorientowane na osiągnięcie celu kompetencje.

Centrum Technologiczne VDI w Dusseldorfie, jak również berlińskie VDI/VDE-IT, są wiodącymi jednostkami w zakresie ukierunkowywania zastosowań badań naukowych. Jako zleceniodawcy projektów współpracują ściśle z różnymi ministerstwami federalnymi. Ministerstwo Środowiska, Ochrony Przyrody oraz bezpieczeństwa pracy reaktorów atomowych ściśle współpracują w Berlinie z centrum VDI wykorzystywania zasobów naturalnych (ZRE).

Wpływ nauk przyrodniczych i techniki na przyszłość w sensie pozytywnym, jak i negatywnym, może być znaczny. Zatwierdzone przez Prezydium VDI „Etyczne podstawy zawodu inżyniera” mają dać inżynierom jako twórcom techniki orientację i wspierać ich w wydawaniu opinii w przypadku konfliktów związanych z odpowiedzialnością. Te podstawy zostały opracowane przez „VDI filozofów techniki” we współpracy z przedstawicielami innych dyscyplin w zakresie „Człowiek i technika”.

Oprac. Erwin Halentz, Józef Trzionka

 

Stowarzyszenie niemieckich inżynierów jest zarejestrowanym niemieckim stowarzyszeniem naukowo-technicznym, postrzeganym publicznie jako stowarzyszenie VDI e.v. (Verein Deutscher Ingenieure). Grupa VDI składa się z właściwego stowarzyszenia użyteczności publicznej (w skrócie VDI e.v.), jak również VDI- pomoc inżynierska, służąca dobru powszechnemu, a także VDI Sp. o.o. ze swoimi aktywnościami w zakresie działalności gospodarczej.

Stowarzyszenie korzeniami sięga 1846 r. i Królewskiego Instytutu Rzemiosła w Berlinie. Powstało 12 maja 1856 r. w Alexisbad (Harz), powołane do życia przez grupę inicjatywną z Akademickiego Stowarzyszenia Hütte e.v. W tymże roku powstały pierwsze regionalne stowarzyszenia w Düsseldorfie, Berlinie, Aachen, Saarbrücken i Dortmundzie. W 1857 r. powołano do życia czasopismo stowarzyszenia niemieckich inżynierów.

W 1866 r. VDI zainicjowało powstanie stowarzyszenia nadzoru nad kotłami parowymi – był to poprzednik dzisiejszego nadzoru technicznego (TŰV). Pierwsze niemieckie prawo patentowe z 1877 r. zostało przygotowane przy współpracy z VDI, a w 1884 r. opublikowano pierwszą Dyrektywę VDI.

Z Dadomo Marco, rzecznikiem prasowym VDI, rozmawia Erwin Halenz.

- Dlaczego tylko 10% ogólnej liczby niemieckich  inżynierów jest członkami VDI? Jakie są ich prawa i obowiązki?

- Nie jesteśmy związkiem, lecz stowarzyszeniem użyteczności publicznej. Mamy ok. 150 000 członków i stale pracujemy nad tym, by powiększać ich liczbę. Jesteśmy największym stowarzyszeniem inżynierów w Europie. Członkostwo w VDI przynosi wiele korzyści np. w ubezpieczeniach. Członkowie uczestniczą w zespołach inżynierów oraz mają możliwość włączenia się w dyskusje i opiniowanie wielu tematów inżyniersko-naukowych w ponad 600 gremiach. Członek stowarzyszenia jest zawsze na bieżąco z najważniejszymi zagadnieniami cywilizacji technicznej, jak zmiany klimatyczne, przemiana energii, cyfrowa transformacja, mobilność, sztuczna inteligencja itp.

VDI jest reprezentacją inżynierów w Niemczech. Członkowie VDI i stowarzyszeń branżowych mogą wyrażać swoje poglądy w publikacjach, na zjazdach, kongresach, a także w mediach społecznościowych. Cyfrowy i klasyczny PR reprezentuję te grupę zawodową wobec opinii publicznej, mediów i polityków. Jest neutralną i niezależną platformą wymiany poglądów w zakresie wszystkich tematów inżynieryjno-naukowych i nie reprezentuje jakichkolwiek podmiotów gospodarczych (nie mogą one także zostać członkami VDI, jest ono przeznaczone wyłącznie dla osób fizycznych).

- Jak wygląda współpraca VDI ze stowarzyszeniami zagranicznymi?

- Działają środowiska koleżeńskie i kooperacja z różnymi krajami, takimi jak Włochy, Brazylia, USA. Poza tym VDI jest członkiem Europejskiej Federacji Inżynierskiej FEANI, istnieją też związki z polskim NOT.

- Jak jest finansowane stowarzyszenie?

- Finansuje się ze składek członkowskich, sprzedaży dyrektyw VDI oraz przekazywanych zysków z działalności spółek VDI (3 centra technologiczne, Forum Wiedzy VDI, VDI Sp. z o.o. i in.)

- Jak wygląda oddziaływanie na młodzież?

- Istnieją różnorakie sieci adresowane do dzieci i młodzieży, prowadzące bardzo różnorodną aktywność: VDIni Club (4-10 lat), Piloci Przyszłości (10-18 lat), SUI – Studenci i Inżynierowie (18-30 lat). Funkcjonuje Fundacja VDI wspierająca młode talenty. VDI jest także bardzo zaangażowana w program „Jugend Förscht”.

Komentuje Waldemar Rukść

12-13
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl