Nie tylko pandemia


08-05-2020 16:39:34

W kwietniu 2020 r. uczeni technolodzy w dziedzinie medycyny i badań środowiskowych kontynuowali prace nad wieloma innymi projektami niż "koronwirusowe". Sprzyja temu otwarcie III edycji Funduszy Norweskich, które wspomogą zapewne już obiecujące prace.

Czym zaskoczyć nowotwory

POLNOR 2019 i POLNOR CCS 2019 to konkursy finansowane w ramach III edycji Funduszy Norweskich i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) na lata 2014-2021 w ramach programu „Badania stosowane”. Jego operatorem jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

W dotychczasowej współpracy z partnerami norweskimi zaawansowany jest m.in. Profesor Jacek Otlewski, kierownik Zakładu Inżynierii Białka na Wydziale Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego.

 Z badaczami z Uniwersytetu w Oslo współpracuje od wielu lat. Już w poprzedniej edycji Funduszy Norweskich partnerzy z obu krajów realizowali projekt istotny z punktu widzenia celowanej terapii onkologicznej. Opracowali nowe cząsteczki będące połączeniem białka (ludzki czynnik wzrostu fibroblastów 2) oraz bardzo silnego związku cytotoksycznego. Takie cząsteczki są skierowane wobec komórek nowotworowych nadprodukujących na swojej powierzchni receptor tego czynnika wzrostu. Oddziaływanie tych receptorów z podanym do krwiobiegu koniugatem selektywnie dostarcza do wnętrza komórek nowotworowych cytotoksyczny związek, który jest zdolny do ich zabicia na zasadzie konia trojańskiego. Pokazali, że cząsteczka-koniugat rzeczywiście zabija selektywnie komórki nowotworowe posiadające ten receptor, a nie niszczy komórek zdrowych. Co najważniejsze, wstrzyknięcie do krwiobiegu myszom, które posiadały ludzki guz nowotworowy, prowadziło do zniszczenia tego guza. Jak mówi prof. Otlewski,  W dalszych pracach chcą analizować koniugaty zawierające dwa związki cytotoksyczne o odmiennym mechanizmie działania, aby zminimalizować szanse komórki rakowej na uzyskanie lekooporności. Podobna lekooporność znana jest w przypadku oporności bakterii na antybiotyki. Zwiększa to bardzo szanse na zabicie wszystkich komórek nowotworowych i całkowite wyleczenie pacjentów. Złożyli w tym celu projekt w ramach III edycji Funduszy Norweskich wspólnie z partnerami norweskimi 

Jak spożytkować dwutlenek węgla

W poprzednim konkursie realizowanym w ramach Programu Polsko-Norweskiej Współpracy Badawczej Sukcesem zakończył się również projekt, którym kierowała prof. dr hab. inż. Urszula Narkiewicz (zdjęcie: Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej ZUT) z Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Partnerskie zespoły pracowały nad wychwytywaniem CO2 ze spalin.

Celem było otrzymanie i zbadanie stałych sorbentów, które umożliwiałyby skuteczne wychwytywanie dwutlenku węgla z gazów spalinowych. Obecnie w praktyce stosowana jest głównie sorpcja tego gazu cieplarnianego w roztworach. Jest to proces wymagający znacznych nakładów energii i nie jest przyjazny dla środowiska. Dlatego opracowanie skutecznych sorbentów stałych może stanowić alternatywę, która służy jednocześnie ochronie środowiska, ograniczeniu szkodliwych zmian klimatycznych oraz ograniczeniu zużycia energii .Dotychczasowe efekty przerosły oczekiwania. Udało się nam opracować tanie i skuteczne sorbenty, zdolne do sorpcji ponad 6 mmol CO2/g/h (pod ciśnieniem atmosferycznym i w temperaturze 0oC), czyli na poziomie najlepszych wyników osiąganych na świecie. W projekcie brało udział trzech uczonych z Norwegii: prof. Kaiying Wang, ekspert w dziedzinie nanomateriałów z Uniwersytetu Południowo-Wschodniej Norwegii oraz dwóch naukowców z SINTEF-u, czyli największej organizacji badawczej w Norwegii – dr Richard Blom, specjalista w zakresie reaktorów chemicznych z Departamentu Materiałów, oraz dr Andy Booth z Departamentu Morskiego, ekspert w zakresie oceny wpływu nanomateriałów na środowisko. To, co udało się zrobić w poprzednim projekcie, czyli skuteczne wychwytywanie CO2, to dopiero pierwszy krok. Magazynowanie CO2 nie jest optymalnym pomysłem. Zespół  zaproponował więc przerób dwutlenku węgla do użytecznych produktów, w drodze  fotokatalitycznej i elektrokatalitycznej redukcji dwutlenku węgla.

oprac. jaz.

Komentuje Waldemar Rukść

18-19
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl