Nowa, trudna kadencja


03-10-2020 18:09:33

Prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, rektor Politechniki Śląskiej, przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich:

- Jednym z najważniejszych zadań w nowej kadencji będzie integracja środowiska akademickiego, współpraca, wspólne tworzenie potencjału badawczego i dydaktycznego. Niezwykle ważne, szczególnie teraz w warunkach epidemii, jest wzajemne wsparcie środowiska w kwestiach bieżących działań i optymalizacji zasobów, upowszechnianie dobrych praktyk i wiedzy zarządczej. Dalszy rozwój szkolnictwa wyższego wymaga budowania autorytetu i prestiżu polskich uczelni w kraju i za granicą. Niezbędne jest kształtowanie dobrego wizerunku KRASP w środowisku akademickim i otoczeniu społeczno-gospodarczym, reprezentowanie interesów i poglądów środowiska, działalność opiniotwórcza i opiniodawcza. W kontekście wdrażania zapisów ustawy 2.0 i początku kadencji rektorów, kluczowym zadaniem jest dbałość o zachowanie autonomii uczelni, kultywowanie dobrych tradycji akademickich i zasad etyki zawodu. Osiągnięcie tych szczytnych celów wymaga jednak zapewnienia właściwego finansowania i warunków do rozwoju badań naukowych oraz systemu kształcenia w Polsce.

Epidemia stała się sprawdzianem nie tylko ludzkiej solidarności, ale także zdolności do adaptacji w nowej rzeczywistości. Zaangażowanie poszczególnych uczelni w opracowanie rozwiązań pomagających zmniejszyć skalę zachorowań, ugruntowało wizerunek nauki umiejącej odpowiedzieć na wyzwania codzienności. Dobre praktyki w tym zakresie stanowią zasób, który powinien nadal pozostawać dobrem wspólnym, współdzielonym nie tylko przez uczelnie, ale transferowanym również do partnerów z otoczenia społeczno-gospodarczego. Prace zespołu antykryzysowego w tym zakresie będą zatem kontynuowane.

KRASP chce konsultować działania i wdrażać je we współpracy z podmiotami, takimi jak Polskie Forum Akademicko-Gospodarcze, Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacja Rektorów Polskich czy Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Wzajemna wymiana doświadczeń i wiedzy między środowiskiem naukowym a przemysłem to inwestycja w przyszłość, która pozwala na uwolnienie potencjału polskiej nauki i stworzenie interdyscyplinarnych ścieżek jej rozwoju. Tym samym realizowany jest jeden z celów określonych w „Konstytucji dla Nauki”.

Wysoki wskaźnik internacjonalizacji nauki i kształcenia to wyższa rozpoznawalność polskich uczelni na arenie europejskiej i światowej, a tym samym szansa na utworzenie międzynarodowej sieci wymiany wiedzy, praktyk, infrastruktury i kadry. Chcemy zatem podjąć współpracę również z konferencjami rektorów innych krajów i międzynarodowymi stowarzyszeniami uczelni, tak, by móc obustronnie czerpać z doświadczeń i wypracować stanowiska korzystne dla systemu edukacji. Ponadto należy dążyć do wysokiej jakości badań naukowych, które mogą być prowadzone w skali międzynarodowej. Uczelnie polskie powinny być aktywne w zakresie wdrażania innowacji. Taka działalność znajduje odzwierciedlenie w rankingach międzynarodowych, a tym samym buduje prestiż polskiego systemu edukacyjnego.

Profesjonalne zarządzanie szkołami wyższymi wymaga korzystania z nowoczesnych narzędzi informatycznych. Można mówić tutaj o informatyzacji procesów zarządzania zasobami finansowymi i materialnymi, narzędziach związanych z operowaniem zasobami intelektualnymi i naukowymi czy o odpowiednim systemie, który pozwoli na usprawnienie wewnętrznych procesów administracyjnych i kadrowych.

Pokolenia, które kształcimy będą mieć wpływ na rozwój naszego kraju. Ważne jest ugruntowanie postrzegania uczelni nie tylko jako miejsca poszanowania tradycji naukowych, ale także kształtującego przywiązanie do wartości.

Polskie uczelnie powinny cechować się nowoczesnym podejściem do nauczania studentów i doktorantów, wykorzystującym potencjał systemów informatycznych, dlatego będą wdrażane elementy Smart University. Koncepcja ta ma na celu dostrzeżenie i zmianę tych przestrzeni, które wymagają modyfikacji, aby stać się bardziej efektywnymi. Oznacza to m.in. udoskonalanie procedur administracyjnych i informatyzację powtarzalnych działań.

Nowa ustawa stwarza lepsze możliwości wykorzystania kompetencji nauczycieli akademickich poprzez realizację indywidualizowanych ścieżek kariery zawodowej, dostosowanych do różnych form aktywności każdego pracownika. To wymaga opracowania programów wsparcia w zakresie podnoszenia umiejętności, zgłoszeń patentowych, komercjalizacji wyników badań, programów projakościowych na cele publikacyjne. Należy pamiętać, że prace te powinny zachowywać ideę wolności badań i światopoglądu, która przyświeca ustrojowi szkolnictwa wyższego w Polsce.

Z kolei włączenie studentów i doktorantów w badania naukowe oraz w opracowanie innowacyjnych rozwiązań, to sposób na uwolnienie tkwiącego w nich potencjału, tak jak przewiduje to „Konstytucja dla Nauki”. Wysokiej jakości kształcenie opiera się na udostępnieniu środowisku akademickiemu przestrzeni do urzeczywistniania naukowej teorii. Dlatego też będziemy dążyć do upowszechniania takich praktyk w polskich szkołach wyższych, m.in. poprzez popieranie tworzenia studiów dualnych na coraz większej liczbie kierunków.

Również ewaluacja działalności naukowej stanowi fundament jakości systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Pierwsza taka ocena według nowych zasad „Konstytucji dla Nauki” zostanie przeprowadzona w 2021 roku. KRASP będzie obserwować procesy zachodzące na uczelniach w tej kwestii i pośredniczyć w kontakcie z Ministerstwem w przypadku napotkania trudności czy wątpliwości. Przy KRASP zostanie powołany zespół ds. wydawnictw.

Dla prognozowania zmian na gruncie szkolnictwa wyższego w ciągu najbliższej dekady z pewnością nie bez znaczenia będzie obecna sytuacja epidemii. Sama nauka odpowiedziała na wyzwanie towarzyszące obecności wirusa i wykorzystała własne zasoby – intelektualne, infrastrukturalne – dla jego zwalczania.

Bieżące sprawy środowiska akademickiego to tematyka, którą nieustająco monitorujemy i będziemy kontynuować działania KRASP w tym zakresie. Planujemy rozwijanie programów doskonałości naukowej i dydaktycznej, w tym powołanie komisji ds. Programów „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” oraz „Regionalna Inicjatywa Doskonałości”. Chcemy także podejmować trzecią misję uczelni, w tym powołać komisję ds. kultury i popularyzacji nauki.

Komentuje Waldemar Rukść

20-21
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl