IWIS wirtualnie


30-10-2020 20:18:12

XIV Międzynarodowa Warszawska Wystawa Wynalazków IWIS 2020 przejdzie zapewne do historii jako szczególnie nietypowa. Ostatnimi laty odbywała się w auli Politechniki Warszawskiej i trwała kilka dni. Tym razem w całości znalazła się w przestrzeni wirtualnej, a czas prezentacji nie został ograniczony.

Na stronie IWIS-u zagościli dotychczasowi starzy bywalcy – oprócz wielu ośrodków krajowych – reprezentanci 25 państw świata, m.in. z Arabii Saudyjskiej, Chorwacji, Egiptu, Iranu, Iraku, Kanady, Malezji, Korei Południowej, Turcji, Rumunii, Tajwanu. Łącznie zgłoszono ok. 400 wynalazków. Na razie (do 15 października ) nie poznaliśmy medalistów, ale jury pod przewodnictwem ppłk dr. inż. Mariusza Chmielewskiego, dyrektora Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cybernetycznego, kontynuuje prace, więc laureatów przedstawimy w dalszym terminie.

Rekord na największej w Polsce prezentacji osiągnięć innowacyjnych pobiło Chińskie Towarzystwo Innowacji i Wynalazków (Tajwan), przysyłając 42 rozwiązania, a tajwańska globalna organizacja non-profit WIIPA (50 krajów członkowskich) dodała jeszcze 10.

W tym roku zostaliśmy pozbawieni możliwości bezpośredniego kontaktu z twórcami, trudno więc ocenić potencjalne możliwości naszych ośrodków badawczych, i jak i indywidualnych twórców. Wiemy, że liczba zgłoszeń z Polski do Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO) niestety spadła w 2019 r. o 9,6% rok do roku i wyniosła 469. Jednocześnie Urząd otrzymał 181 tys. wniosków, najwięcej w historii i o 4% więcej niż wniosków złożonych rok wcześniej. Ten rok z powodu pandemii zapewne będzie dużo gorszy. Ale może niekoniecznie; w każdym kraju pojawiły się serie wynalazków związanych właśnie z przeciwdziałaniem pandemii. Na pociechę dodajmy, że w poprzednich latach polskie ośrodki notowały wyraźny wzrost liczby zgłoszeń.

Tegoroczny IWIS ma jednak zaletę: wielu zgłaszających przysłało krótkie prezentacje multimedialne, które można przejrzeć na youtube. To cenne, gdyż każdy wynalazek, aby dostrzeżony i zrozumiany, musi się pokazać w działaniu. Warto podać kilka ciekawszych przykładów tegorocznych rozwiązań. Ciekawe, czy znajdą one uznanie w oczach jury?

Diesel czysty ostatecznie

W gronie polskich faworytów znalazł się jak zwykle Instytut Chemii i Techniki Jądrowej. Wśród pięciu wartościowych rozwiązań mamy urządzenie do usuwania zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych z gazów odlotowych okrętowego silnika Diesla. Wiązka elektronów z niskoenergetycznego akceleratora eliminuje SO2 i NOx oraz VOC (duża grupa wielopierścieniowych związków organicznych), wiążąc zanieczyszczenia w produkty stałe. Może to uchronić floty przed kolosalnymi kosztami wynikającymi z konieczności usunięcia „brudnych" silników Diesla. Największy silnik Diesla na świecie jest silnikiem okrętowym.

Walizka elektrownią?

Wśród 23 wynalazków z Tajlandii znalazła się walizka Smart Air Purify, doprawdy magiczna. Obrót koła bagażowego zamienia energię mechaniczną w elektryczną jako czystą energię. Instalację uzupełnia 6 V panel fotowoltaiczny na skorupie walizki. Energia ta napędza silnik oczyszczacza powietrza z filtrem HEPA. Podróżni przemieszczając się z takimi walizkami po zamkniętych pomieszczeniach, oczyszczają wokół siebie atmosferę.

Doskonalimy szczelinowanie

W pakiecie wynalazków Instytutu Nafty i Gazu - PIB znalazło się pożyteczne udoskonalenie procesu hydraulicznego szczelinowania skał, czyli „zmuszania" złóż do zasilania odwiertu. Przedmiotem wynalazku jest sposób wyznaczania wysokości wycisku materiału skalnego dla szczeliny, w celu właściwej oceny rozwartości podsadzonej szczeliny po wykonanym zabiegu hydraulicznego szczelinowania w złożach węglowodorów. Pozwala to na dokładniejszą ocenę rozwartości szczeliny wypełnionej materiałem podsadzkowym dla każdego rodzaju złoża, gdzie będzie następowała eksploatacja węglowodorów po procesie szczelinowania.

Żołnierz naprawdę niewidzialny

Ukraińskie Narodowe Centrum Junior Academy of Science of Ukraine nadesłało 15 wynalazków, m.in. materiały i metody kamuflażu przed wykrywaczami podczerwieni i termowizją. Materiał kamuflażu składa się z Keramoisolu (farba termoizolacyjna), kruszonego węgla i specjalnie zaprojektowanego plastyfikatora. Przed eksperymentami wszystkie materiały zostały nałożone na tkaninę używaną do szycia mundurów wojskowych.

Prosty i skuteczny

Aleksander Lis jest autorem uchwytu łokciowego przedramienia do ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19 i innych patogenów przez dotyk. Ten typ klamki otwierany przedramieniem lub łokciem można stosować w szpitalach chorób zakaźnych, laboratoriach, toaletach publicznych, drzwiach wejściowych w sklepach czy instytucjach publicznych.

Jak kwitnie grafen

Tak nazwano jeden z 10 wynalazków z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (Katedra Chemii Materiałów, Adsorpcji i Katalizy). Autorzy proponują użycie 3D róż grafenowych (otrzymanych dzięki innowacyjnej technologii) jako materiału katodowego w ogniwach paliwowych, a także do konstrukcji baterii Zn-powietrze, superkondensatorów czy ogniw fotowoltaicznych. Opracowano metodę rozwijania powierzchni właściwej węgli do poziomu 2200 m2/g. Wynalazkiem jest nowa metoda otrzymywania róż grafenowych z wodnych zawiesin grafitu i bez tlenku grafenu. Projekt zdobył już 3 złote medale (iENA 2019, ARCHIMEDES 2020, INTARG 2020), 1 srebrny (KIDE 2019), wyróżnienia w konkursie UMK o nagrodę im. Stefana Mellera oraz w konkursie Student-Wynalazca Kielce 2020.

Stale wiruje i magazynuje

Z Politechniki Białostockiej (Wydział Elektryczny) pochodzi konstrukcja łożyskowanego magnetycznie zasobnika energii kinetycznej. Zasobnik przejmuje energię elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych. To efekt badań dr. hab. inż. Arkadiusza Mystkowskiego, prof. PB. Elementem oryginalnym konstrukcji jest kształt blach do pakietowania rdzenia magnetycznego stojana. Można uzyskać ułożenie skośne magnesów trwałych względem osi obrotu wirnika, co umożliwia sterowania ruchem wirnika w płaszczyźnie silnika/generatora, w kierunku osiowym wirnika oraz wymuszania ruchu precesyjnego wirnika celem napędzania/hamowania oraz stabilizacji położenia masy wirującej wewnątrz komory.

Czy kawa mango podbije świat?

Z indonezyjskich 10 wynalazków  z Brawijaya University Agriculture, Agribusiness zwraca uwagę Mango Peels Coffee (MASCO). Proszek ekstraktu ze skórki mango podang mieszany jest z proszkiem kawy arabica. Celem jest zmniejszenie ilości odpadów ze skórki mango i zwiększenie dochodów osób uprawiających mango w Kediri. Odpady z Mango Peels Coffee mogą być zwracane jako nawóz. Napój zawiera wtórne metabolity: polifenole, AHA (kwas alfa-hydroksylowy), antocyjany, flawonoidy, karotenoidy, a także witaminy C i E, które działają przeciwnowotworowo, przeciwcukrzycowo, przeciwutleniająco, zmniejszają ryzyko chorób serca. Kawa ma charakterystyczny smak i aromat indonezyjskiej kultury.

Fotopolimery coraz ciekawsze

Dr hab. inż. Joanna Ortyl, prof. PK, z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej, ma już poważny dorobek innowacyjny. Teraz zgłosiła dwa kolejne wynalazki: łączenie technologii luminescencyjnych czujników molekularnych i druku 3D w produkcji innowacyjnych czujników molekularnych do analiz środowiskowych oraz opracowanie nowych systemów foto-inicjujących opartych o pochodne stilbenów dedykowane do fotopolimerowych żywic do druku 3D i fotoutwardzalnych kompozytów polimerowych. Procesy fotopolimeryzacji odgrywają ostatnio znaczącą rolę zarówno w przypadku nanokompozytów, jak i kompozytów wzmacnianych włóknami.

Więcej wodoru na superkatodzie

Mołdawski Uniwersytet Państwowy (Instytut Chemii) nadesłał generator elektrochemiczny wody wodorowej. Wynalazek zmniejsza koszty generatora wodoru i zużycie energii oraz zwiększa wydajność elektrolizy w celu wytworzenia wodoru i nasyconej wody wodorowej. Zastosowano trójwymiarową katodę przepływową wykonaną ze spienionego metalu, zwiększając o 2 rzędy powierzchnię czynną katody, a tym samym ograniczając przepięcia rozkładu cząsteczek wody. Pokrycie wewnętrznej powierzchni katody stopami niklu lub kobaltu z renem, molibdenem bądź wolframem, pomaga zmniejszyć o rząd wielkości przepięcie wyładowania wodoru z 0,6 V do 0,04-0,06 V (n.v.e), dzięki czemu można uniknąć stosowania katody platynowej.

Zygmunt Jazukiewicz

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl