Dieta a zdrowie


30-10-2020 21:27:26

O wpływie diety na zdrowie nie trzeba już chyba nikogo przekonywać. Powszechnie występujące choroby związane z niewłaściwym odżywianiem zyskały miano chorób dietozależnych i należy do nich wiele chorób cywilizacyjnych.

Otyłość zyskała miano „epidemii XXI wieku”. Następstwa otyłości to: choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby metaboliczne, choroby zwyrodnieniowe, nowotwory i depresja. Błędy żywieniowe skutkują otyłością, a w dłuższej perspektywie tzw. zespołem metabolicznym, który zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Osoby z zespołem metabolicznym jednocześnie chorują też np. na cukrzycę typu 2, miażdżycę czy nadciśnienie tętnicze. Nierozpoznany i nieleczony niesie ze sobą poważne powikłania, jak zawał serca i udar mózgu.

Warto więc przyjrzeć się temu, co znajduje się na naszych talerzach.

Sekret właściwego odżywiania

Przepis na zdrowe odżywianie jest indywidualny i dla każdego oznacza co innego. Pokarmy, które dla jednej osoby są właściwe, dla innej mogą być szkodliwe (powodować nietolerancje pokarmowe). Nie ma więc uniwersalnego przepisu na właściwą dietę, ale jest wiele zaleceń, które warto wziąć pod uwagę, aby utrzymywać swój organizm w zdrowiu. Szczupła sylwetka i dobre samopoczucie są tylko produktem ubocznym zdrowia.

Przede wszystkim dieta powinna być dostosowana do stanu zdrowia konkretnej osoby i  zmieniać wraz z wiekiem i trybem życia. W diecie powinny się znaleźć produkty lokalne, świeże i nieprzetworzone. Żywność przetworzona to żywność, którą kupujemy gotową i która skład się z co najmniej 5 składników. Żywność przetworzona jest mocno oczyszczona, zawiera cukier, węglowodany i szkodliwe przetworzone tłuszcze. Spożywanie jej powoduje zaburzenia mikroflory jelitowej, obniżoną odporność spowodowaną osłabieniem układu immunologicznego, przewlekle stany zapalne i w konsekwencji pogorszenie stanu zdrowia.

Warto też zrezygnować lub ograniczyć spożycie cukru. Cukier jest obecny praktycznie w każdym rodzaju gotowych produktów, które kupujemy np. keczupie, napojach gazowanych itp.

Do diety warto wprowadzić większe ilości warzyw i owoców – wg najnowszych badań powinno się jeść pięć porcji warzyw dziennie i dwie porcje owoców. Wyniki badań opublikowane w International Journal of Public Health pokazują, że wysokie spożycie owoców i warzyw powoduje zmniejszone prawdopodobieństwo utraty pamięci i współistniejącej choroby serca.

Instytut Żywności i Żywienia w zaleceniach opublikowanych w 2016 r. rekomenduje też wykluczenie węglowodanów jako podstawowego składnika zbilansowanej diety i zastąpienie ich warzywami w Piramidzie Zdrowego Żywienia. Spożycie węglowodanów wg najnowszych badań powinno być ograniczone, bowiem spożywane w nadmiarze powodują tycie. Węglowodany, które powinniśmy spożywać to: chleb pełnoziarnisty, razowy, makarony, kasze, ryż brązowy. Zwierają one błonnik, który poprawia metabolizm i oczyszcza jelita ze złogów.

Kontrowersyjnym tematem są tłuszcze. Należy unikać tłuszczów nasyconych (czerwone mięso, podroby, smalec, boczek, masło), a zwiększyć spożycie „dobrych tłuszczów”, czyli produktów zawierających kwasy tłuszczowe omega-3 i -6 (ryby, tłuszcze rybie, olej rzepakowy, lniany).

Największym mitem żywieniowym jest to, że cholesterol z pożywienia odpowiada za miażdżycę i choroby serca. Są one spowodowane m.in. przewlekłym stanem zapalnym, który może wywołać m.in. wysoki poziom cukru we krwi. Smakołyki możemy zjadać tylko i wyłączne „od święta”. W diecie należy również ograniczyć spożycie soli.

Należy pić codziennie 8 małych szklanek wody – woda pomaga w trawieniu i oczyszczaniu organizmu z toksyn. Warto też jeść owoce zawierające duże ilości wody, np. arbuzy.

Warto planować stałe pory posiłków oraz stosować tzw. okno żywieniowe – odstęp pomiędzy ostatnim a pierwszym posiłkiem powinien wynosić 12–16 godzin. Późne posiłki pogarszają tolerancję glukozy i zmniejszają ilość spalanego tłuszczu, przez co mogą przyczynić się do nadwagi i wysokiego poziomu glukozy we krwi.

Ewa Cesarz

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl