mObywatel zaufany i praktyczny


22-08-2021 14:58:01

Od początku roku Polacy założyli już ponad 3 mln profili zaufanych (PZ). W sumie korzysta z niego 11,9 mln osób. Dzięki niemu możemy, załatwiając przez internet sprawy urzędowe, potwierdzać swoją tożsamość.

Powstał w 2011 r. To przypisany do naszego numeru PESEL zbiór danych o nas, więc każdy może mieć tylko jeden. Założenie go jest bezpłatne. Ważny jest 3 lata, ale w dowolnym momencie można przedłużyć jego ważność.

Do 2016 r. korzystało z niego ok. 400 tysięcy osób, w większości urzędników. Przez 2 lata przybyło niespełna 1 mln użytkowników, ale od 2018 r. notowany jest stały i dynamiczny wzrost jego popularności. Niewykluczone, że ten rok będzie rekordowy, bo w kwietniu PZ założyło 621 911 osób. To najlepszy miesięczny wynik w całej jego 10-letniej historii.

Po co ten profil?

Co nam daje PZ? – To klucz do e-usług, otwiera dostęp do e-administracji. Dzięki profilowi zaufanemu szybko i bezpiecznie możemy kontaktować się z urzędami. Profil zaufany najszybciej można założyć przez internet. W czerwcu uruchomiliśmy kolejny, wygodny sposób na potwierdzenie PZ - wideospotkanie z urzędnikiem. Pracujemy nad tym, aby przybywało spraw, które można załatwiać online – mówi minister Janusz Cieszyński, sekretarz stanu ds. cyfryzacji w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Najszybszym sposobem na zdobycie profilu zaufanego jest założenie go za pośrednictwem banku, bo nasze dane w nim są wiarygodne (zostały uwierzytelnione podczas zakładania konta), więc nie trzeba dodatkowo ich potwierdzać w trakcie wizyty w jednym z ponad 1500 punktów potwierdzających.

Przydatne aplikacje

- Telefon od dawna nie służy nam już tylko do dzwonienia. To obecnie niemal centrum zarządzania naszym życiem. Aplikacje to szybki dostęp do informacji, kontakt z bliskimi. Umożliwiają robienie zakupów, rozwijanie pasji, dają szybko dostęp do rozrywki. Wydane przez nas aplikacje także pomagają w życiowych, choć nieco innych, sytuacjach. Warto je znać i z nich korzystać – zachęca minister Marek Zagórski, sekretarz stanu ds. cyfryzacji w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Dzięki PZ dane zapisane w telefonie są zaszyfrowane i podpisane certyfikatem. Podczas aktywacji aplikacji dostaniemy certyfikat, który potwierdza autentyczność danych i jest przypisany wyłącznie do naszego telefonu. Dlatego nawet po jego zgubieniu są one bezpieczne.

Do kontaktu z różnymi urzędami służy bezpłatna Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP), a do podpisu elektronicznych dokumentów służy PZ. Najpopularniejszą jest mObywatel, która zastąpiła ważną tylko do końca br. mTożsamość. Przygotowana przez zespół NASK bezpłatna i bezpieczna aplikacja, nazywana cyfrowym portfel na dokumenty i usługi, odzwierciedla dane z dowodu osobistego, z którego można korzystać, np. podczas kontroli biletów w pociągu lub przy odbiorze przesyłki poleconej na poczcie.

- Tworzymy ją z myślą o wszystkich Polakach – starszych i młodszych. mObywatel przyda się seniorom – znajdą w niej swoje e-recepty, rodzinom – które dzięki aplikacji mają szybki dostęp do Karty Dużej Rodziny, młodzieży – która może korzystać z mLegitymacji. mObywatel to aplikacja dla tych, którzy po prostu cenią wygodę i bezpieczeństwo – mówi minister Adam Andruszkiewicz. – Szybko rosnąca liczba Polaków korzystających z naszej aplikacji mObywatel to najlepszy dowód na jej jakość i użyteczność. Jeszcze rok temu z naszej aplikacji korzystało nieco ponad 1,3 miliona osób. Dziś to już ponad 4,3 miliona. To najlepszy dowód na to, że Polacy doceniają możliwości, jakie daje im nasza aplikacja.

Dla kierowców

W zależności od telefonu można ją pobrać ze sklepów Google Play lub AppStore. Ale… aplikacja nie zastępuje okazania dowodu osobistego lub paszportu na lotniskach, u notariusza, w bankach, czy podczas rejestracji karty SIM. Z mObywatela nie skorzystamy jeśli nasz dowód osobisty jest nieważny.

Na stronie https://www.gov.pl/web/mobywatel/mobywatel-dokument jest lista aplikacji, które ułatwiają nam poruszanie się wśród przypisanej nam dokumentacji.

Wśród nich m.in. mPrawo jazdy - cyfrowy dokument z odwzorowaniem naszych uprawnień do prowadzenia pojazdów (korzysta z aktualnych danych, które znajdują się w rejestrach państwowych), podczas ktorego aktywowania automatycznie dodawana jest – dostępna również osobno - usługa Punkty karne. Z kolei mPojazd odzwierciedla dane z dowodu rejestracyjnego, polisy OC i karty pojazdu (markę i model, rok produkcji, numer rejestracyjny, numer VIN, termin badania technicznego). Pokazuje informacje o obowiązkowym ubezpieczeniu OC pojazdu (nazwę, serię i numer polisy, okres ubezpieczenia i jego wariant), a 30 dni przed terminem wygaśnięcia OC lub przed końcem ważności badania aplikacja wyświetli nam komunikat z przypomnieniem! Ale aby korzystać z mPojazdu trzeba być „wpisanym w dowód rejestracyjny”.

Przede wszystkim zdrowie

Chyba najczęściej używaną aplikacją jest eRecepta, dzięki której w aptece wystarczy tylko wybrać w telefonie, którą e-receptę chcemy zrealizować i pokazać farmaceucie ekran telefonu z wyświetlonym kodem QR. Albo podać numer PESEL (swój lub osoby, na którą recepta jest wystawiona) i kod.

Na czasie jest zaświadczenie o szczepieniu przeciw Covid-19, które jest wystawiane po otrzymaniu pełnej dawki szczepienia. To kod QR i informacja o jego, a także nasze zdjęcie pochodzące z mObywatela/mTożsamości. Natomiast dzięki aplikacji STOP COVID, która wysyła powiadomienia o kontakcie z koronawirusem, można m.in. szybko i wygodnie zapisać się na test. Otrzymanie takiego ostrzeżenia nie oznacza, że jesteśmy chorzy lub że powinniśmy odbyć obowiązkową kwarantannę. To sygnał, że w ostatnich 14 dniach mogliśmy mieć kontakt z osobą, która ma pozytywny wynik testu na COVID-19. Podczas pobierania aplikacji nie trzeba podawać żadnych swoich danych. Nie śledzi lokalizacji, nie ma dostępu do plików i dokumentów w telefonie.

Kolejna aplikacja, to Kwarantanna domowa, którą zobowiązani są zainstalować wszyscy, którzy – w związku z podejrzeniem zakażenia koronawirusem - zostali skierowani na obowiązkową kwarantannę domową (nie dotyczy osób przebywających w izolacji, które otrzymały pozytywny wynik testu). Ułatwia i usprawnia przeprowadzenie obowiązkowej kwarantanny w warunkach domowych oraz umożliwia potwierdzenie miejsca odbywania kwarantanny i podstawową ocenę stanu zdrowia oraz ułatwia kontakt z pracownikiem socjalnym lub z psychologiem.

Nie wiem jak jest popularna aplikacja Ministerstwa Zdrowia Internetowe Konto Pacjenta, dostępna na portalu pacjent.gov. Uruchomione w maju 2018 r., kiedy rozpoczął się jego pilotaż, zawiera m.in. historię leczenia (wszystkie wizyty, zabiegi i hospitalizacje, zarówno finansowane w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia jak i realizowane w placówkach prywatnych od 2008 r. i koszt ich refundacji), e-recepty, zwolnienia, listę wszystkich leków na receptę wykupionych od stycznia 2019 r. Niestety, nie ma na nim wyników badań, które moja przychodnia gromadzi w… formie elektronicznej!

„Nie podlega digitalizacji”

Warto jeszcze wspomnieć o usługach dla obywatela (https://www.gov.pl/web/gov/uslugi-dla-obywatela), jak eSkrzynka umożliwiająca odbiór w domu elektronicznych listów poleconych z trzech różnych adresów korespondencyjnych. Jednak w ten sposób nie odbierzemy przesyłek nadawanych przez Sądy i Trybunały, prokuraturę, komorników sądowych oraz oznaczonych przez nadawcę napisem: „Nie podlega digitalizacji”. Natomiast do przedsiębiorców oraz osób, które chcą zarejestrować działalność gospodarczą, albo szukających informacji na temat firm i przedsiębiorców adresowany jest portal informacyjny: Centralna Ewidencja Działalności Gospodarczej (CEIDG).

21.06. w aplikacji pojawił się Unijny Certyfikat COVID, który do 1 lipca pobrało ponad milion osób.

Nowe regulacje

6 lipca Rada Ministrów przyjęła przedłożony przez ministra cyfryzacji projekt ustawy o zmianie ustawy o dowodach osobistych, ustawy o ewidencji ludności, ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

- Wszystko, co robimy ma jeden cel: zależy nam, aby Polacy możliwie najwięcej spraw urzędowych mogli załatwiać bez wychodzenia z domu. Pracujemy nad tym, aby nasze e-usługi były proste i intuicyjne. Wszystko po to, by mogły z nich korzystać także osoby dopiero stawiające swoje pierwsze kroki w internecie – podkreśla minister Janusz Cieszyński. – Wszystkie dostępne obecnie e-usługi można znaleźć na portalu GOV.pl. Wkrótce pojawią się kolejne, w tym te, na które czekało wielu Polaków. A to wszystko dzięki przyjętym przez Radę Ministrów przepisom.  

Pojawi się e-usługa, dzięki której każdy będzie mógł pobrać informację o odbiorcach swoich danych z Rejestru Danych Osobistych i Rejestru PESEL. Usługa będzie umożliwiać sprawdzenie zdarzeń, które miały miejsce w ciągu 5 lat od ich zaistnienia. Co ważne, tylko my będziemy mogli sprawdzić, kto odbiera nasze dane lub dotyczące dziecka pozostającego pod naszą władzą rodzicielską. Takiej możliwości nie będzie miał nikt postronny. Choć już teraz każdy ma prawo poprosić o takie informacje, a państwo ma obowiązek je przekazać, ale uzyskanie ich nie jest zautomatyzowane i pomimo zawnioskowania o nie elektronicznie wymaga udziału urzędnika. Po wejściu w życie nowych przepisów informację o odbiorcach danych dostaniemy od ręki.

Przypomnę, że odbiorcą naszych danych z Rejestru Dowodów Osobistych i Rejestru PESEL, zgodnie z art. 4 pkt. 9 RODO, może być osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, jednostka lub inny podmiot, któremu ujawnia się dane osobowe, niezależnie od tego, czy jest stroną trzecią, np. Narodowy Fundusz Zdrowia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Poczta Polska itp. Ale… wśród odbiorców nie będą wykazywane służby i organy publiczne, które pozyskują dane do prowadzonych postępowań. Zgodnie z przepisami ustaw dedykowanych poszczególnym służbom  mogą one przetwarzać dane osobowe bez wiedzy i zgody osób, których dane dotyczą.

8.07. projekt ustawy trafił do Sejmu RP, a 14.07. został skierowany do I czytania w komisjach  Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Nowe usługi zaczną wchodzić w życie sekwencyjnie od 3 marca 2022 r.

Zaproponowane rozwiązania, zaimplementowane w witrynie gov.pl, przyspieszą załatwianie spraw oraz zredukują papierową dokumentację. Oczywiście, wymagane będzie uwierzytelnieniu obywatela w systemie, a więc posiadanie np. profilu zaufanego lub profilu osobistego (wydawanego z dowodem osobistym).

Jestem pewien, że rosnące korzystanie z aplikacji jest efektem niedawnego lockdownu, który zmusił nas do pozostania w domu i zdalnej pracy. Ale to zainteresowanie pozostanie, bo wygoda korzystania z tych aplikacji jest bezdyskusyjna.

Jerzy Bojanowicz

Korzystałem z materiałów dostępnych na stronie Cyfryzacja KPRM - Portal Gov.pl (www.gov.pl).

Zdjęcia: Ministerstwo Cyfryzacji

 

Korzystając z Profilu Zaufanego możemy w serwisach administracji publicznej załatwiać sprawy urzędowe online, m.in.: zalogować się do Internetowego Konta Pacjenta, Platformy Usług Elektronicznych ZUS (sprawdzić informacje o dochodach, wysokości składek, otrzymanych zwolnieniach lekarskich czy wyliczyć hipotetyczną emeryturę, złożyć deklarację rozliczeniową oraz pobrać zaświadczenie o niezaleganiu), korzystając z usługi Twój e-PIT rozliczyć podatki, złożyć deklarację do karty podatkowej, podatku od spadków i darowizn oraz podatku od czynności cywilno-prawnych, pobrać zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, odpis aktu urodzenia, małżeństwa i inne dokumenty wydawane przez Urząd Stanu Cywilnego, zameldować się lub wymeldować na/z pobyt stały/czasowy, złożyć wniosek o dowód osobisty dla siebie lub dziecka, kartę dużej rodziny i inne świadczenia rodzinne, o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (eKUZ), zarejestrować działalność gospodarczą, zgłosić sprzedaż samochodu w wydziale komunikacji, złożyć wniosek, sprawdzić swoje dane w Rejestrze Dowodów Osobistych lub Rejestrze PESEL.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl