Z historii Towarzystw Technicznych (22). Rada Zjazdów i Zrzeszeń Techników Polskich


22-08-2021 15:27:29

Na V Zjeździe techników polskich we Lwowie poniesiono konieczność reorganizacji przyszłych Zjazdów oraz konieczność nawiązania łącznościpomiędzy poszczególnymi Towarzystwami technicznymi. „Przegląd Techniczny” nr 26 z 1913 roku opublikował „Komunikat Rady Zjazdów i Zrzeszeń Techników Polskich”, z którego przytaczamy ciekawe fragmenty, zachowując oryginalną pisownię.

Sprawy te były przedmiotem obrad Stałej Delegacyi V Zjazdu, która zorganizowała VI Zjazd w Krakowie już na podstawie nowej ordynacyi i przyszła na ten Zjazd z konkretnymi wnioskami w sprawie nowych statutów organizacyi zjazdowej oraz w sprawie zrzeszenia Tow. Technicznych. Myślą przewodnią nowej organizacyi, przyjętej przez VI Zjazd techników Polskich w Krakowie, jest autonomia poszczególnych zjazdów zawodowych. (V Zjazd Techników Polskich odbył się we Lwowie w dniach 8-11 września 1910 r. W obradach wzięło udział 450 uczestników, którzy wysłuchali ponad 60 referatów na posiedzeniach plenarnych i w 8 sekcjach: architektonicznej, komunikacji lądowej, budownictwa wodnego, mechanicznej i tekstylnej, elektronicznej, chemiczno-technicznej i gazowniczej, górniczo-naftowej i ogólnej. Sprawy szkolnictwa, terminologii, tłumaczeń dzieł naukowych i ekonomii przemysłu omawiano w trakcie obrad sekcji ogólnej. Realizację wniosków powierzono stałej Delegacji. – dop. B. H.)

Zjazd ogólny składa się z całego szeregu zjazdów zawodowych (a więc zjazdy techników: I) budownictwa wodnego, II) komunikacyi lądowej, III) hygieny i budowy miast, IV) mechaników, V) architektów i budowniczych, VI) gazowników, VII) chemików, VIII) górników i hutników, IX) elektrotechników i X) sekcyi ogólnej), które organizują się samodzielnie i wybierają swoją Stałą Delegacyę. Zadaniem tej ostatniej jest: przygotowanie i urządzenie Zjazdu zawodowego, wykonywanie rezolucyi tegoż Zjazdu oraz stanie na straży interesów zawodowych techników polskich. W celu utrzymania łączności tych poszczególnych Stałych Delegacyi i nadania jednolitego kierunku ich pracom oraz w celu zrzeszania nieposiadających dotychczas wspólnej organizacyi Towarzystw technicznych, utworzona została Rada Zjazdow i Zrzeszeń Techników Polskich, której kadencya ogranicza się czasem między dwoma po sobie następującymi Zjazdami ogólnymi i w skład której wchodzą: 1) delegaci poprzedniej kadencyi Rady, 2) delegaci ostatniego Zjazdu ogólnego, 3) reprezentanci Stałych Delegacyi Zjazdów Zawodowych w osobach przewodniczących delegacyi, 4) delegaci zrzeszonych Towarzystw technicznych w liczbie proporcyonalnej do liczby członków i 5) delegaci Wyższych Szkół technicznych.

Dzieło zrzeszania poszło dosyć raźnym krokiem i dzisiaj należy do Rady 12 towarzystw technicznych z ogólną liczbą ponad 4000 członków. Jest, niestety, jeszcze cały szereg stowarzyszeń technicznych, które z rozmaitych przyczyn do Rady dotychczas nie należą; sądzić jednak można, że wielka myśl zjednoczenia pracy technicznej weźmie górę i w prędkim czasie Rada Zjazdów i Zrzeszeń techników będzie emanacyą wszystkich bez wyjątku Stowarzyszeń technicznych polskich. Za czas od VI Zjazdu techników polskich odbyła Rada trzy posiedzenia. Na pierwszym z d. 15 września r. 1912 nastąpiło ukonstytuowanie się Rady w liczbie 50 członków wraz z zastępcami i uporządkowanie prac zjazdowych. Drugie posiedzenie odbyło się 8 listopada r. 1912, na którem przeprowadzono wybór Prezydyum, przekazano sprawę założenia Towarzystwa nauk technicznych osobnemu Komitetowi oraz załatwiono szereg spraw bieżących.

   Na posiedzeniu trzeciem, które się odbyło dnia 25 kwietnia r.b. w Krakowie, po załatwieniu spraw bieżących zastanawiano się nad sposobami wykonania uchwal zjazdowych.(...)W ten więc sposób, w myśl zasady „w jedności siła”, zainicyowane zostało dzieło zjednoczenia techników polskich.

(...)   (VI Zjazd Techników Polskich zorganizowano w Krakowie w dniach 11-15 września 1912 r. Uczestniczyło w nim ponad 550 osób, przede wszystkim z zaborów austriackiego i rosyjskiego. Zjazd ten zorganizowano na innej zasadzie niż poprzednie - w formie równolegle obradujących zjazdów branżowych: Zjazdu Techników Dróg Żelaznych, Zjazdu Inżynierów Budowli Wodnych, Zjazdu Techników Higieny i Budowy Miast, Zjazdu Inżynierów Mechaników, Zjazdu Architektów i Budowniczych, Zjazdu Chemików, Zjazdu Elektrotechników Polskich, Zjazdu Techników Gazownictwa, Zjazdu Górników, Hutników i Techników Wiertnictwa. Przewidziano jedynie wspólną Sekcję Ogólną, której program obrad obejmował problemy m.in.: szkolnictwa, terminologii, muzeów przemysłowych i instytutów popierania przemysłu, doskonalenia kadr inżynierskich. Najważniejszą uchwałą Zjazdu była decyzja o utworzeniu Rady Zjazdów i Zrzeszeń Techników Polskich, organu stałego, którego powołanie stanowiło widoczny krok w kierunku koordynacji działalności polskich stowarzyszeń technicznych. Rada ta przejęła zadania Stałej Delegacji, tworzonej przez kolejne zjazdy. – dop. B.H.)

W tym samym numerze „PT” z 1913 r. jest jeszcze jeden ciekawy i krótki komunikat: Z Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie. W lokalu Tow. Politechnicznego odbyło się zebranie organizacyjne Sekcyi miejskich. Liczny szereg mówców podnosił potrzebę zrzeszenia techników interesujących się sprawami miejskiemi i pracujących w magistratach miast polskich. Do zarządu Sekcyi wybrano: prof. Dzieślewskiego, d-ra Matakiewicza i d-ra Wątorka oraz inż. Rybczyńskiego i arch. Zb. Lewińskiego.

Rektor Hauswald podniósł myśl bardzo aktualną: „Ze względu na doniosłość kąpieli słonecznych i powietrznych, połączonych z gimnastyką lub inną pracą fizyczną, dla ludności miejskiej, jest rzeczą potrzebną i pilną, by władze miejskie wyznaczały na ten cel stosowne miejsca, wygodnie położone, ochronione od wiatrów, i zarządziły potrzebne ogrodzenie i wyposażenie tych placów, podobnie jak to uczyniło już wiele miast za granicą”.

Zakłady takie są dla miast naszych tem potrzebniejsze, że wiele z nich nie posiada dostatecznej ilości zakładow kąpielowych wodnych, a przeważna część ludności miejskiej wiedzie życie siedzące w niezdrowych i ciemnych lokalach i tem bardziej potrzebuje odświeżenia, jakie jej dać może zakład kąpieli powietrznych, ewentualnie połączony z zakładem kąpielowym wodnym.

                      Wybór i oprac.: Bronisław Hynowski

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl