Giełda wynalazków i projektów. Informatyka po łódzku


03-02-2017 21:21:05

W Politechnice Łódzkiej działają dwa znakomite ośrodki technologii cyfrowej: Instytut Informatyki oraz Instytut Informatyki Stosowanej. Pierwszy z nich został założony przez pioniera tej technologii, prof. Edwarda Kąckiego, który niedawno obchodził 60-lecie pracy akademickiej (gratulacje!), w drugim czołową postacią jest prof. Dominik Sankowski, znany z wielu osiągnięć wdrożeniowych. Oba instytuty zaznaczyły się w 2016 r. zdobyciem wielu cennych nagród za osiągnięcia wynalazcze.

Do najciekawszych należy inteligentny słownik języka polskiego oparty o wektorowe reprezentacje słów. Jest to znakomita pomoc dla badaczy języka oraz laboratoriów pracujących nad sztuczną inteligencją. Ale nie tylko; jest pożyteczny dla wszystkich, bo każdy prawie korzysta dziś z edytora tekstu w smartfonie.

Słownik pomyśli za autora

Ten program naprawia samoczynnie pomyłki i to pomyłki semantyczne! Związki między słowami wyznacza matematycznie. Twórcy – Marek Rogalski i prof. Piotr Szczepaniak – zbudowali sieć neuronową, która „przeczytała" polską Wikipedię i „nauczyła się" związków znaczeniowych i tematycznych między słowami. Powstał słownik, w którym każde słowo występuje jako punkt opisany setką liczb. Na ich podstawie system wylicza odległości między słowami, a więc wynajduje synonimy. Różne obszary przestrzeni odpowiadają różnym gramatycznym klasom słów. Znając „odległość" między dwoma słowami pokrewnym, można ją analogicznie przenosić, znajdując pokrewieństwa między innymi słowami tych samych klas. Ta inteligencja pozwala słownikowi na automatyczne prostowanie niektórych nielogiczności w tekście.

Słownik ma postać pliku tekstowego 1 GB. Kolejnym krokiem będzie wzbogacenie słownika o zależności semantyczne występujące w innych rodzajach języka niż stosowany w Wikipedii. Skorzystają w tym celu z Narodowego Korpusu Języka Polskiego uwzględniającego również mowę potoczną. Podobne słowniki stworzono już dla kilku innych języków, ale przeniesie ich metodyki wymagało zbyt skomplikowanych operacji na algorytmach. Naukowcy z Łodzi postanowili zbudować własny słownik i udostępnić go bezpłatnie. Rozwiązanie zostało nagrodzone złotym medalem z wyróżnieniem na wystawie wynalazków Geneva Innovations.

Młodzież z tego Wydziału nie chce być gorsza: zespół studencki Unicell zwyciężył w konkursie Imagine Cup 2016, największym konkursu technologicznym dla studentów. Tym samym studenci Politechniki Łódzkiej będą reprezentować Polskę w półfinałach światowych. Do finału piątki konkursu w tej samej kategorii Games zakwalifikowały się jeszcze dwa zespoły z tej uczelni. Zwycięzcy stworzyli projekt Unicell Manager - grę mobilną z elementami edukacyjnymi. Grający może sam przeprowadzić (oczywiście w symulacji cyfrowej) proces ewolucji komórki.
W skład zespołu wchodzą: Kamil Kozłowski, Mateusz Miągowski i Jakub Rogalski oraz Igor Derbis z Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi.

Tajemnice międzyfazowe

Zespoły z udziałem prof. Sankowskiego także dały o sobie znać oryginalnymi pracami. „Zintegrowany system do złożonych badań własności powierzchni w procesie zwilżania materiałów" przywiózł złoty medal z Geneva lnventions 2016. Jak się zachowują powierzchnie na granicy faz stałej i ciekłej? To jedno z zasadniczych pytań inżynierii materiałowej. Metale łączone ciekłym spoiwem - innym metalem ulegają zwilżeniu, które warunkuje połączenie. Może więc, dzięki temu systemowi, uda się dokonać przełomu w technologii lutowania bądź spawania. Opracowany system pozwala na przeprowadzenie pełnej analizy materiałowo-technologicznej, określenie wpływu parametrów procesu na właściwości materiałowe, jak również dokonywanie przekrojowych zestawień określonych parametrów. Zespół pracował w składzie: prof. Dominik Sankowski, dr inż. Rafał Wojciechowski, dr inż. Marcin Bąkała, dr inż. Adam Rylski – były wieloletni prezes Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów.

Biuro, gdzie chcesz

Inny hit z IIS to TomoTable „Tomograficzny Stolik: System wykrywania zbliżeniowego do tworzenia interakcji z wieloma urządzeniami mobilnymi", dzieło zespołu: inż. Przemysław Kucharski, dr inż. Andrzej Romanowski, dr inż. Krzysztof Grudzień, dr inż. Tomasz Jaworski, dr inż. Paweł Woźniak, prof. Dominik Sankowski. Jest to technologia do budowy systemów interaktywnych w kawiarniach, pubach i innych publicznych miejscach spotkań. Umożliwia wykrywanie telefonów, tabletów, smartfonów na powierzchni np. stołu, a także śledzenie i wykorzystanie informacji o zmianach ich wzajemnego położenia. To pozwala tworzyć aplikacje oparte na tzw. świadomości przestrzennej, które ułatwią i wzbogacą udostępnianie fotografii i dokumentów czy wspólną pracę nad projektami. Mobilne urządzenia mogą się ze sobą porozumiewać przestrzennie tak, jakby same były fragmentami większej powierzchni. TomoTable otwiera możliwości prowadzenia spotkań z dala od sieci wewnętrznej. Potrzeba tylko drobnego urządzenia: płaskiego sensora elektrycznej tomografii pojemnościowej pod powierzchnią blatu. Interakcja polega na detekcji obiektów fizycznych zakłócających pole elektrostatyczne w pobliżu czujnika. W podobnym celu działają już systemy optyczne, ale ten jest znacznie bardziej uniwersalny i odporny na zakłócenia, ponieważ działa na innej zasadzie.

jaz.

Komentuje Waldemar Rukść

19-20
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl