W numerze 5/2021

LAUREACI XXVII PLEBISCYTU CZYTELNIKÓW "PRZEGLĄDU TECHNICZNEGO"

LAUREACI XXVII PLEBISCYTU CZYTELNIKÓW „PRZEGLĄDU TECHNICZNEGO”

W roku jubileuszowym

Finał kolejnej, 27. edycji naszego plebiscytu o tytuł Złotego Inżyniera, który chcieliśmy obchodzić bardzo uroczyście ze względu na jubileusz 155-lecia Przeglądu Technicznego, oczekuje na możliwość zorganizowania go z osobistym udziałem laureatów i gości. Liczyliśmy, że będzie to możliwe w maju – dlatego listę tegorocznych laureatów i ich wypowiedzi postanowiliśmy opublikować w majowym numerze PT.

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Arkadiusz Mężyk - Diamentowy Inżynier 2020


Andrzej Jakubiak - Złoty Inżynier 155-lecia „Przeglądu Technicznego”


Sławomir Kasprzak - Złoty Inżynier 155-lecia „Przeglądu Technicznego”


Marek Roszak - Złoty Inżynier 155-lecia „Przeglądu Technicznego”


Jacek Baurski - Złoty Inżynier 2020, Kategoria „Energetyka”


Andrzej Czajkowski - Złoty Inżynier 2020, Kategoria „Konstrukcje”


Zdzisław Czaplicki - Złoty Inżynier 2020, Kategoria „Innowacje”


Krzysztof Hnatio - Złoty Inżynier 2020, Kategoria „Infrastruktura”


Jan Strzałka - Złoty Inżynier 2020, Kategoria „Zarządzanie”


Jan Kania - Srebrny Inżynier 2020, Kategoria „Nauka”


Elżbieta Kosydar - Srebrny Inżynier 2020, Kategoria „Ekologia”


Arkadiusz Kukliński - Srebrny Inżynier 2020, Kategoria „Zarządzanie”


Paweł Mularczyk - Srebrny Inżynier 2020, Kategoria „Konstrukcje”


Adam Rylski - Srebrny Inżynier 2020, Kategoria „Innowacje”


Kazimierz Wronkowski - Srebrny Inżynier 2020, Kategoria „Infrastruktura”


Miłosława Kujszczyk-Bożentowicz - Wyróżniony Inżynier 2020, Kategoria „Działacz Stowarzyszeniowy”


Hazem M. Kalaji - Wyróżniony Inżynier 2020, Kategoria „Nauka”


Henrik Krisch - Wyróżniony Inżynier 2020, Kategoria „Technika Medyczna”


Krzysztof Piotrowski - Wyróżniony Inżynier 2020, Kategoria „Konstrukcje”


Andrzej Suchecki - Wyróżniony Inżynier 2020, Kategoria „Zarządzanie”


Beata Pawlak - Młody Inżynier 2020


Sylwester Skwarczyński - Młody Inżynier 2020


ŚWIATOWY DZIEŃ SPOŁECZEŃSTWA INORMACYJNEGO 2021

Trochę historii


W stronę społeczeństwa wiedzy

Wypowiedź Roberta Kroplewskiego, pełnomocnika Ministra Cyfryzacji ds. Społeczeństwa Informacyjnego, eksperta konwergencji nowych technologii, radcy prawnego:


Trudniejsze czasy, stare wyzwania

17 maja, w Światowy Dzień Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDTiSI), Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP) organizuje po raz 22. doroczną Konferencję Okrągłego Stołu (KOS) „Polska w drodze do Społeczeństwa Informacyjnego”. Hasło tegorocznego ŚDTiSI „Przyśpieszenia transformacji cyfrowej w trudnych czasach” zawiera wezwanie współbrzmiące z ponad dwudziestoletnim dorobkiem SEP.

dr inż. Andrzej M. Wilk

Sekcja Technik Informacyjnych SEP


Przyspieszanie transformacji cyfrowej

O tegorocznych obchodach Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDTiSI) mówi dr inż. Jacek Nowicki, Sekretarz Generalny SEP, Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego XXII Konferencji Okrągłego Stołu – debaty na temat przesłania „Przyspieszenie transformacji cyfrowej w trudnych czasach”.


Cyfryzujemy polskie społeczeństwo

Wypowiedź Wiesława Paluszyńskiego, prezesa Polskiego Towarzystwa Informatycznego


INNOWACJE

Patenty w cieniu pandemii

Z Edytą Demby-Siwek, Prezesem Urzędu Patentowego RP, rozmawia Zygmunt Jazukiewicz.

 


NAUKA

Metrologia, czyli narzędzie wspomagające codzienność

Metrologia zasługuje na szacunek: na co dzień korzystamy z jej osiągnięć, dzięki temu żyje nam się lepiej, bezpieczniej i wygodniej.

Prof. dr hab. Ewa Bulska, Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego; członek Komitetu Chemii Analitycznej PAN; wiceprzewodnicząca Klubu POLLAB; przewodnicząca Rady Metrologii przy Prezesie Głównego Urzędu Miar.


GOSPODARKA

Automatyka wyższego stopnia

Temat hiperautomatyzacji może się w Polsce wydać nieco abstrakcyjny, podobnie jak temat Przemysłu 4.0 – jesteśmy bowiem ciągle (poza wyjątkami) na etapie Przemysłu 3.0, tzn. wprowadzania cyfryzacji sterowania maszynami oraz IT do planowania i kontroli produkcji. By się posunąć dalej, trzeba udoskonalić narzędzie, jakim jest automatyka i jego funkcje, podnieść je na wyższy poziom.

Erwin Halentz/Józef Trzionka


Roboty przyspieszają w pandemii

Szacunki największego na świecie Stowarzyszenia Robotyki (International Federation of Robotics – IFR) wykazują, że roboty przemysłowe znajdują się „w pozycji startowej”, jeśli chodzi o połączenie tradycyjnych metod produkcji z trendami cyfryzacji.

Erwin Halentz/Józef Trzionka


Skarby polskiej ziemi (11): Najlepszy surowiec – ciepło

Nie tylko w naszym kraju, po odkryciu jakichś niezmierzonych złóż, na początku wybucha sensacja – a  potem już tylko słychać o trudnościach i rozczarowaniach. Bo żeby sięgnąć po te złoża, trzeba zainwestować.

Zygmunt Jazukiewicz


Ginące zawody (15): Strzecharz – atrakcyjny zawód ...przyszłości?

Na określenie górnego przykrycia budynku przed wiekami na ziemiach polskich używano określenia strzecha (od staropolskiego strzeć – rozpostrzeć, rozpościerać). Prof. Aleksander Brückner w „Słowniku etymologicznym języka polskiego” zaznacza, że zaliczana do prasłów strzecha u wszystkich bez wyjątku Słowian oznacza dach.

Marek Bielski


ZDROWIE

Od czarnej śmierci do COVID-19

Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca i Johnson&Johnson. Kto dziś nie zna tych firm – producentów szczepionek przeciwko COVID-19? Wcześniej ostatnia z nich, założona w 1886 r., wielu osobom kojarzyła się głównie z kosmetykami, choć ma w swoim portfolio także farmaceutyki i sprzęt medyczny. A z kolei amerykański koncern farmaceutyczny Pfizer został założony w… 1849 r.

Jerzy Bojanowicz


INŻYNIER

Z historii Towarzystw Technicznych (18). Technicy a uczelnie pod zaborami

W poprzednim odcinku przypomnieliśmy m.in., że w wyniku długoletnich starań Towarzystwa Przyjaciół Nauk i jego poszczególnych członków Car Rosji Aleksander I podpisał 7.11.1816 r. decyzję o utworzeniu w Warszawie Szkoły Głównej – Królewskiego Uniwersytetu.

Wybór i oprac.

Bronisław Hynowski


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Felieton. Najpierw zaufanie potem cyfryzacja


Filozofia pojęć technicznych (170). Kompresja


Recenzja PT: „Klara i słońce”


Giełda wynalazków i projektów. Mistrzowie przyjaznej stomatologii


Wino dla inżyniera (251): Zieleniny i wino


Parlament 434 milionów. Konferencja w sprawie Przyszłości Europy. Mobilność w czasie pandemii


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2021": Roman Maria Długi, Agnieszka Sobczak-Kupiec, Witold Rzepiński


Wątpię, więc jestem. Kadry z wolnego wybiegu


Efekty-defekty


Technika na co dzień


Majowe wydarzenia

Dostajecie Państwo do ręki numer majowy Przeglądu Technicznego i jak już od lat dużą jego część poświęcamy obchodom Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDTiSI). W tym roku temat ten ma szczególne znaczenie, gdyż z powodu pandemii nagle musieliśmy się w przyspieszony sposób „scyfryzować” – zacząć żyć on-line i to od siedmiolatka poczynając, na seniorach kończąc. Plusów dużo, ale i minusów nie brak. Pracujemy zdalnie, kupujemy zdalnie, spotkania mamy zdalne, a młode pokolenie uczy się zdalnie, co chyba nie do końca wychodzi im na zdrowie – głównie psychiczne, że o efektach „naukowych” nie wspomnę. Jest to niewątpliwie temat do wielkiej społecznej dyskusji.

Po raz pierwszy od 27 lat nie udało się nam na przełomie lutego i marca wręczyć dyplomów i statuetek laureatom plebiscytu o tytuł Złotego Inżyniera Przeglądu Technicznego 2020. Znów czkawką odbija się pandemia, która na razie nie pozwoliła na osobiste wręczenie tych laurów, a jakoś nie bardzo widzieliśmy naszą tradycyjną galę w formie zdalnej, gdyż niezwykle cenimy sobie kontakty osobiste. Może jesteśmy w redakcji nieco staroświeccy, ale pamiętamy, iż ideą tworzenia stowarzyszeń, towarzystw, związków była m.in. chęć spotykania się w przyjaznym towarzystwie, przebywania i działania razem. Dla nas ten rok jest dodatkowo wyjątkowy, bo mija 155 lat od ukazania się pierwszego numeru Przeglądu Technicznego. Wiek słuszny i warty specjalnego podkreślenia. Gala Złotego Inżyniera Przeglądu Technicznego jest do tego wspaniałą okazją. Dlatego z nadzieją na osłabienie „zarazy”, a wzmocnienie zbiorowej odporności czekamy na możliwość spotkania „face to face”. Przepraszam za tę angielszczyznę, która wtargnęła do naszego języka, jak niegdyś łacina, a potem francuski.

O historii Przeglądu Technicznego i społeczności technicznej w różnych aspektach pisaliśmy wielokrotnie. A od kilku lat systematycznie przypominamy dzieje ruchu stowarzyszeniowego, ważne wynalazki i ich wpływ na codzienne życie i pracę ludzką. Korzystamy wówczas ze starych roczników Przeglądu Technicznego, które bardzo dokładnie relacjonowały i rewolucje przemysłowe, i wywoływane przez nie zmiany obyczajowe oraz działalność stowarzyszeń technicznych.

Zdaję sobie sprawę, że ostatnio jesteśmy mocno „bombardowani” historią, co mogło nas nieco zmęczyć, bo przed nami ciągle trudna do przewidzenia przyszłość. I chętnie odwołujemy się do wiersza Asnyka „trzeba z żywymi naprzód iść, po życie sięgać nowe, a nie w uwiędłych laurów liść z uporem stroić głowę”. Często to słyszę od ludzi młodych – wprawdzie wypowiedziane innymi słowy, ale sens ten sam. Myślę jednak, iż warto przypomnieć sobie, jak myśleli, jak przyjmowali nowe wynalazki i co mówili o rozwoju i postępie nasi poprzednicy. Bo chociaż technika i możliwości, jakie nam daje, jest dziś inna (czy lepsza?), to nasza mentalność, sposób myślenia z trudem za zmianami podąża.

W maju przypada Światowy Dzień Metrologii (22 V). Na przykładzie pomiarów długości możemy prześledzić zmiany w technice i ich wpływ na codzienność. Dziś sławetny wzorzec metra w Sèvres pod Paryżem to już eksponat muzealny. Obecnie do jego określenia służą skomplikowane równania mechaniki kwantowej, a sam wzorzec wydaje się być czymś niematerialnym, chociaż pomiary trudno oderwać od otaczającej nas materii. Służą ciągle temu samemu celowi – pomiarom rzeczy, które wytwarzamy i użytkujemy na co dzień. A bez precyzji w mierzeniu trudno byłoby wysłać pojazd na Marsa.

Bogaty w wydarzenia jest polski maj i jeśli już przy historii jesteśmy, to warto przypomnieć, iż 17 lat temu, 1 maja 2004 r., weszliśmy do rodziny europejskich demokratycznych państw i staliśmy się członkiem Unii Europejskiej. Jest to niewątpliwie ważna data w naszej historii, która nie zawsze – szczególnie w czasach nowożytnych – obfitowała w korzystne dla Polski wydarzenia.

230 lat temu, 3 maja 1791 r., Sejm Czteroletni uchwalił nowoczesną konstytucję. Niestety nie została wprowadzona w życie i nie zreformowała państwa polskiego, nie wzmocniła jego struktur i nie zmieniła mentalności większości społeczeństwa. Źle pojmowana wolność, jako brak obowiązków i poszanowania prawa, stworzyła warunki do rozbioru przez trzech sąsiadów mocno osłabionej Rzeczypospolitej. Jednakże Konstytucja 3 Maja zmobilizowała postępowe warstwy społeczeństwa do zbudowania wizji państwa nowoczesnego. Szkoda, że stało się to tak późno, iż nie starczyło czasu i sił na jego zreformowanie i obronienie go przed silnymi i agresywnymi sąsiadami.

 Dziś, przypominając sobie to wydarzenie sprzed 230 laty, warto chwilę zastanowić się, czy nie popełniamy tych samych błędów. Podzielone społeczeństwo, z podziałem przebiegającym nawet wśród najbliższych, niechęć do dialogu i zrozumienia racji drugiej strony nie są dobrym fundamentem, na którym buduje się silne państwo, mogące myśleć o wykorzystaniu tego wszystkiego, co tworzy nauka i technika dla rozwoju człowieka i społeczeństwa. Pandemia pokazała, jak ważne są kontakty międzyludzkie i to nie tylko w obrębie jednego kraju. Koronawirus nie uznaje granic i barier, żeby więc sobie z nim poradzić, potrzebna jest solidarność, porozumienie niezależne od poglądów politycznych czy ideologicznych. Projektując przyszłość, wyciągajmy wnioski z przeszłości. Niech ten pełen historycznych dat najpiękniejszy miesiąc w roku, jakim jest maj, przyniesie przełom w światowym zwalczaniu pandemii i pozwoli, byśmy znów mogli się spotykać w realu i nie koniecznie z zachowaniem dwumetrowej odległości.

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl