W numerze 6/2021

NAUKA

Polska myśl techniczna w Kosmosie

W ostatniej dekadzie głośno było o polskich urządzeniach zastosowanych w kilku misjach kosmicznych. Te początki są skromne, ale dają nadzieję na włączenie sie polskiej inżynierii kosmicznej do wyścigu światowego, którego nie wolno sromotnie przegrać.

Jerzy Bojanowicz


Praktyczne aspekty bezpieczeństwa przemieszczania ładunków wielkogabarytowych przy wykorzystaniu systemów hydrauliki siłowej w portach morskich

W artykule zaprezentowane zostały praktyczne aspekty bezpieczeństwa rozwiązania problemów związanych z przemieszczaniem sztuk ciężkich i ładunków wielkogabarytowych z wykorzystaniem systemów hydrauliki siłowej w portach morskich. Przemieszczanie ładunków o parametrach przekraczających możliwości tradycyjnych środków transportu nabiera coraz większego znaczenia gospodarczego i związane jest z dynamicznym rozwojem różnych gałęzi przemysłu. Drogą morską przewożone są największe z nich, a szczególnym wyzwaniem w tym zakresie jest wprowadzenie takiego ładunku na pokład statku lub barki. Każdy przewóz ładunku ponadnormatywnego stanowi duże wyzwanie logistyczne dla firm, które muszą posiadać odpowiednią wiedzę oraz środki do jego realizacji.

dr inż. arch. Adam Baryłka, ORCID: 0000-0002-0181-6226, Instytut Naukowy IBOA, Warszawa,  e-mail: biuro@crb.com.pl

dr Mirosław Chmieliński, ORCID: 0000-0001-8218-1703, Instytut Naukowy IBOA, Warszawa, e-mail: chmielinski@interia.eu


Niebo nad Głową / lato 2021. Letni repertuar na niebie

Zmęczeni szczególnie kapryśną pod względem pogody tegoroczną wiosną i pandemią, wyjątkowo niecierpliwie czekaliśmy na lato i więcej swobód w przebywaniu na świeżym powietrzu. U progu lata trudno wróżyć, jak dalej kształtować się będzie pogoda. Pewne są jedynie astronomiczne czynniki, mające zasadniczy wpływ na letnie warunki.

Jan Desselberger


INNOWACJE

Elektromobilność na Księżycu i Marsie

Wykorzystanie automatycznych sond międzyplanetarnych zdolnych do samodzielnego poruszania się po powierzchniach innych ciał niebieskich okazuje się prawdopodobnie najlepszym sposobem na poznanie innych światów, zanim jeszcze człowiek będzie w stanie przybyć do nich we własnej osobie.

dr inż. Jacek Nowicki

Sekretarz Generalny Stowarzyszenia Elektryków Polskich


Konkurs: Poznaj polskich wynalazców!

Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelna Organizacja Techniczna wspólnie z Przeglądem Technicznym kontynuuje program obchodów 100-lecia Niepodległej Polski. Nowym projektem, którym chcemy zainteresować młodzież, jest ogólnokrajowy konkurs na opracowanie  edukacyjnej  gry planszowej pod nazwą „Inżynierowie dla Niepodległej Polski”.


Prąd z powietrza i… próżni

Internet rzeczy (IoT) został pomyślany po to, aby świat stał się  lepszym miejscem do życia ludzi kiedy obiekty, które obecnie nie są skomputeryzowane zostaną włączone do cyfrowego świata.

Maciej Kamyk


Zmiana standardu naziemnej telewizji

Od 1 lipca 2022 r. sygnał naziemnej telewizji będzie kodowany w standardzie HEVC. Jeśli telewizor lub tuner w jednym z 13 mln gospodarstw domowych nie będzie go odbierał, to trzeba będzie kupić nowy sprzęt.

boj.


Patronat PT: KOKOS rozstrzygnięty


INŻYNIER

Wielkie przyspieszenie na KOS 2021

Dzień 17 maja i Światowy Dzień Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDTiSI) już za nami, a wraz z nim XXII Konferencja Okrągłego Stołu (KOS) „Polska w drodze do społeczeństwa Informacyjnego”. Odbywała się ona, podobnie jak w 2020r., w postaci telekonferencji, tym razem pod hasłem „Przyśpieszenia transformacji cyfrowej w trudnych czasach”.

dr inż. Andrzej M. Wilk

Przewodniczący STI SEP


Z historii Towarzystw Technicznych (19): Utworzenie NOI oraz NOST

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r., działające w trzech zaborach polskie organizacje techniczne znalazły się w granicach Polski. We wszystkich dziedzinach życia odziedziczyliśmy swoistą trójdzielność pochodzącą z państw zaborczych. Różne były również podstawy prawne istnienia i działania stowarzyszeń technicznych.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


GOSPODARKA

Nowe centrum polskich pomiarów

O realizowanym projekcie Kampusu Laboratoryjnego Głównego urzędu Miar w Kielcach mówi Prezes GUM-u, prof. dr hab. Jacek Semaniak


Gdy ruszamy do ogrodów

Uprawa drzew owocowych i warzyw jest polską specjalnością. Mimo, że Unia Europejska roztacza opiekę nad ogrodnictwem, są takie regiony, że przeważająca część właścicieli gruntów utrzymuje się – zazwyczaj na wysokim poziomie – z posiadania dużego sadu, plantacji truskawek czy malin lub nowoczesnego warzywnika.

Henryk Piekut


Ginące zawody (16): Cieszyńskie arcydzieło

Czy wytwarzanie broni palnej można zaliczyć do ginących zawodów? Na pewno nie masową jej produkcję. Jednak gdy ograniczymy się do dawnych okazów kolekcjonerskich np. rusznikarstwa artystycznego, to możemy mówić o rzemieślnikach artystach, a nie o produkcji na dużą skalę.

Marek Bielski


Skarby polskiej ziemi (12): Łupkowa niewiadoma

Większość złóż mineralnych w Polsce została dobrze rozpoznana i zakwalifikowana do którejś kategorii jak: zasoby perspektywiczne, bilansowe, udokumentowane, eksploatacyjne itd. Są jednak takie złoża, które znalazły się na początku tej drogi. Do niedawna nie były rozpatrywane w ogóle ze względów techniczno-eksploatacyjnych. Aż tu nagle....

jaz.


ZDROWIE

Inny model rolnictwa

Przemysłowy system żywieniowy to katastrofa dla naszych organizmów – nadciśnienie, otyłość u dzieci, gorsza koncentracja, zaburzenia krążenia etc. Większość konsumentów nie wie, jak produkowana jest żywność, ile jest w niej chemii, jakie są koszty produkcji przemysłowej standaryzowanej czy transportu żywności przez tysiące kilometrów. Działający od kilku lat Ruch Rolnictwa Wspieranego Społecznie praktycznie kompleksowo rozwiązuje zagrożenia żywnościowe.

Elżbieta Łysakowska


Lecznicza siła atomu

Izotopy stosowane w rozpoznawaniu i leczeniu chorób oraz w badaniach naukowych to druga, pozytywna strona promieniotwórczości, która budzi w nas tak wiele obaw. Ich wykorzystaniem, z pożytkiem dla naszego zdrowia, zajmuje się medycyna nuklearna.

Jerzy Bojanowicz


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Felieton. Obietnice Nowego Ładu


Filozofia pojęć technicznych (172). Mnemotechnika


Giełda wynalazków i projektów. Oręż akcji podziemnej


Wino dla inżyniera (252): Wino po chińsku (1)


Parlament 434 milionów. Horyzont Europa. Otwarty dostęp do badań. Kolej dla pasażera


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2021": Marek Ksepko, Dariusz Kruk, Adrian Różański


Efekty-defekty


Sygnały o technice


Mądrzy przed szkodą

U progu lata, gdy fala pandemii opadła, zachłysnęliśmy się luzowaniem obostrzeń i najchętniej zapomnielibyśmy całkiem o koronawirusie. Marzy się nam powrót do tego co było, nawet ze wszystkimi niedostatkami i ułomnościami czasu przedpandemicznego. Wielu uważa, iż jest to możliwe i wymazuje ten czas z pamięci. I może nie jest to złe dla naszego stanu psychicznego, ale czy dobre dla naszej przyszłości? Czy pandemia czegoś nas nauczyła?

Czy półtora roku stanu epidemicznego to jedynie czas przetrwania czy też lekcja na przyszłość i tę dalszą i tę najbliższą? Specjaliści ostrzegają – po lecie może przyjść czwarta fala pandemii. Jak się do niej przygotowuje – i czy w ogóle to robi – władza, a jak społeczeństwo? Mam niestety obawy, że w radosnym uniesieniu bezwarunkowej wolności ciepłych dni nie myślimy o możliwości jesiennego wzrostu zachorowań. „Może nie przyjdzie” – mówimy sobie w duchu, przecież się szczepimy, a wielu z nas koronawirus już przechorowało i nabyło naturalną odporność. Wraz z zelżeniem epidemii wzmagają się ruchy niedowiarków w istnienie COVID-19. „Przecież to zwykła grypa” – mówią.

Szybkie wyprodukowanie szczepionek potwierdziło, że wydatki ponoszone na naukę (w Polsce zawstydzająco niskie) są jedną z najpotrzebniejszych inwestycji. Ich rezultatem jest bowiem ochrona naszego życia i zdrowia. A podobno instynkt samozachowawczy jest najsilniejszy! Znakomitą większość badań potrzebnych do opracowania szczepionek i technologii niezbędnych do ich produkcji przeprowadzono wiele lat wcześniej, były znane od dłuższego czasu i sprawdzone wielokrotnie. Gdyby tych badań nie było, na szczepionkę czekalibyśmy kilka lat, a odporność zbiorową uzyskali w wyniku przechorowań i … niestety śmierci milionów ludzi.

Dlaczego wracam do tematu pandemii, która obecnie jest na krzywej opadającej i o której chcielibyśmy wszyscy zapomnieć? No właśnie, słowo zapomnieć jest tu kluczowe. Przerabialiśmy je już latem 2020 r., gdy – jak niektórzy twierdzili – zwyciężyliśmy koronawirusa. A potem przyszła jesień, druga fala, zima z trzecią falą i trzeba było „zamknąć” gospodarkę i życie społeczne po raz kolejny. Nadzieję dawały szczepionki, które w szczycie trzeciej fali chciała przyjmować większość społeczeństwa. Ale gdy fala zaczęła opadać znów odżyła kampania antyszczepionkowców, ludzi, którzy nie wierzą nauce, wynikom badań i opiniom specjalistów. Dla nich pojedyncze przypadki powikłań po szczepieniu są pretekstem do kwestionowania dorobku nauki. Toteż pomimo że wiele osób już się zaszczepiło, a wielu przechorowało, daleko jeszcze do pełnej odporności populacyjnej. Szczególnie, że tzw. ozdrowieńcy po pewnym czasie tracą odporność i też powinni się zaszczepić.

W majowym numerze Przeglądu Technicznego prześledziliśmy historię rozwoju szczepionek i praktycznie opanowania większości chorób szybko się rozprzestrzeniających. Historia ta powinna być najlepszym dowodem skuteczności szczepień w walce z epidemiami. Dostępność szczepionek i radykalny spadek liczby zachorowań nie oznacza jednak, że COVID-19 „spasował” i odszedł w niebyt. Zostanie z nami, już na zawsze, jak grypa, i tylko od nas zależy jak się przed nim zabezpieczymy.

Na początku epidemii wielokrotnie było powtarzane zdanie: „świat po pandemii nie będzie taki sam”. Nie miało to oznaczać jedynie negatywnych skutków ekonomicznych czy demograficznych wywołanych wirusem COVID-19, które z czasem zostaną usunięte. Chodziło o głębszą zmianę w sposobie życia i gospodarowania zasobami ziemi tak, by przygotować ludzkość do ewentualnych kolejnych epidemii, nieuchronnych zmian klimatycznych i społecznych.

Dziś, gdy nie straszą nas liczby zakażeń i zgonów, nie bardzo chcemy zmieniać stare porządki i z zachwytem powracamy do stylu życia, do którego byliśmy przyzwyczajeni. Historia zna wiele przypadków, gdy ludzkość zamykała oczy na dające się przewidzieć zagrożenia. Dlatego też, ciesząc się z lata i praktycznie braku obostrzeń, miejmy na uwadze, że jesień i zima mogą być gorsze. Spróbujmy się do tego gorszego mądrze przygotować

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl