W numerze 10/2021

EDUKACJA

Ranking szkół wyższych

Rankingi na stałe weszły do zwyczajów naszego życia publicznego. Przeprowadzane są w wielu dziedzinach i obszarach, że nie sposób wyobrazić sobie bez nich podstawowych informacji o sytuacji różnych instytucji, wyników ich pracy, a także zajmowanego miejsca w obszarze ich działalności.

Janusz M. Kowalski


INNOWACJE

EISA 2021: Rekomendowane produkty

Tradycyjnie w połowie sierpnia przyznano nagrody EISA, które w branży elektroniki użytkowej są tym czym Oscary w filmowej. Zdaniem Paula Millera, prezesa EISA: przewodnikiem dla szukających innowacyjnych wyrobów.

Jerzy Bojanowicz


Pięta Achillesowa – akumulatory

Pojazdy elektryczne (EV) stają się coraz bardziej powszechne. Według Jato Dynamics, brytyjskiej firmy konsultingowej, w pierwszym kwartale 2021 r. sprzedano ich ok. 750 tys.

Maciej Kamyk


Poszukiwane czyste napędy

Branże transportowe poszukują pilnie rozwiązań napędów bezemisyjnych. Stało się to obowiązkiem wszystkich przewoźników: także wytwórców samolotów. Samolot z napędem bez emisyjnym ma być standardem w lotnictwie cywilnym.

Erwin Halentz, Józef Trzionka


Polska na EXPO

Odłożona o rok, ze względu na pandemię, Wystawa Expo 2020 Dubaj (1.10.2021-31.03.2022), odbywa się pod hasłem „Connecting minds, Creating the future - Łącząc umysły, tworzymy przyszłość”.

Oprac. boj. (na podstawie materiałów PAiH)


Z ŻYCIA FSNT

Młody Innowator z Ikarem w tle

Kolejna, 14 edycja dorocznego Konkursu FSNT NOT, Towarzystwa Kultury i Historii Techniki oraz Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów Młody Innowator 2020 zakończyła się (22.09.2021) uroczystością wręczenia nagród w sali balowej Warszawskiego Domu Technika. Tym razem - po „maseczkowej” Gali w 2020 r. atmosfera była znacznie swobodniejsza. Odczuwało się więcej optymizmu ze strony nagrodzonych, a także - może to wrażenie subiektywne - więcej nadziei na coraz wyższą rangę kształcenia technicznego.

jaz.


GOSPODARKA

Polskie miasta inwestują w tramwaje (1)

W Polsce w 15 miastach są linie tramwajowe, do których ma dostęp 21,6 % ludności kraju. Tramwaje nie cieszyły się przychylnością kolejnych rządów i epok. W latach 60-tych i 70-tych wiele miast zostało pozbawionych tego środka transportu: zastąpiły je kopcące autobusy.

Józef Trzionka


Transformacja polskiego ciepłownictwa

Z Robertem Więckowskim prezesem Polskiej Spółki Gazownictwa rozmawia Bronisław Hynowski


Retencja jak termomodernizacja?

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju uruchomiło program „Technologie domowej retencji”, finansowany z Funduszy Europejskich w ramach Programu Inteligentny Rozwój.

jaz.


Skarby polskiej ziemi (15): Cyna czeka na hossę

Znaczenie gospodarcze cyny stale rośnie. Mamy w pamięci opinię o języku francuskim z „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza: „Jakoby cynowe misy potrząsał” i odruchowo wiążemy ten metal ze średniowiecznymi prostymi technologiami (cyna jest łatwa w obróbce). Ale dziś o nią walczy przemysł elektroniczny, zbrojeniowy, chemiczny, szklarski. Nie tylko dobrze jest „mieć miedź”, ale także cynę.

jaz.


Ginące zawody (20): Małe i duże sekrety... konwisarstwa

Cyna nazywana ongiś „srebronośnym ołowiem” lub „białym ołowiem” - zawsze odgrywała dużą rolę gospodarczą. Jej użycie na naszym kontynencie wyraźnie wzrosło od momentu odkrycia w XIII w. w południowych Niemczech bogatych złóż kasyterytu (zawiera do 78,60% Sn).

Marek Bielski


ZDROWIE

Sztuczne serca

Choroby serca są jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie. Ratunkiem są przeszczepy serca, ale jego dawców brakuje, więc chorzy z niewydolnością obu komór serca muszą czekać...

Jerzy Bojanowicz


NAUKA

Budowa kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną

Budowa kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną nie jest ani nowym pomysłem, ani też odległym od natury. Zapisy historyczne i kartograficzne zawierają informacje, że Mierzeję przecinało kilka szlaków wodnych, zwanych cieśninami, rynnami wodnymi lub głębiami. Na mapach Bertrama wyznaczających linię brzegową z XIII w. uwidoczniony został przesmyk zwany Głębią Elbląską, którego natura zachowała jeszcze do połowy XV w. Potem tworzono wiele planów jego odbudowy – już w XVI w. za króla Stefana Batorego i Władysława IV oraz w XVII w. za Jana III Sobieskiego. Wreszcie, w najbliższej nam historii, powstały plany przekopu w 1913 i 1928 r. Jednak dopiero w lutym 2004 r. podpisano porozumienie – deklarację współdziałania przy m.in. wypromowaniu koncepcji budowy kanału żeglugowego na Mierzei Wiślanej.

Bronislaw Hynowski


INŻYNIER

KOS 2021 – Wnioski i postulaty

W kilku numerach PT prezentowaliśmy relacje z poszczególnych dyskusji i sesji tematycznych, jakie miały miejsce na dorocznej, majowej XXII Konferencji Okrągłego Stołu (KOS) „Polska w drodze do społeczeństwa Informacyjnego”. Przebieg KOS, która w 2021 r. po raz drugi zaistniała w przestrzeni wirtualnej, stał się pretekstem do sformułowania 12 wniosków i propozycji, które należy przełożyć na konkretne działania. Mimo iż w oryginalnej formie były one skierowane do organizatora KOS - Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP), to w równej mierze dotyczą one obszarów działań innych stowarzyszeń i całej Federacji.

dr inż. Andrzej M. Wilk


Polemika: To nie smog?

W PT 9/21 ukazał się artykuł Pana dr inż. A. Wilka pt. Cyfrowe, wakacyjne przemyślenia. Treścią są refleksje Autora na temat rzeczywistości cyfrowej, jej blasków i cieni. Ciekawe przemyślenia na temat suwerenności cyfrowej czy pomiarów radarowych zostały uzupełnione wypowiedzią na temat „smogu elektromagnetycznego”. W tym momencie przedstawicielowi nauk technicznych włącza się światło ostrzegawcze, bo tytuł rozdziału jest niepoprawny.

prof. em. Andrzej Krawczyk 


Gleba porolna

Gleba jest tworem przyrody ukształtowanym poprzez procesy glebotwórcze ze skały macierzystej w wyniku oddziaływania klimatu i organizmów żywych. Została uformowana w charakterystyczne poziomy profilu, okrywającym Ziemię cienka warstwą.

Dr inż. Ireneusz Olejarski


Z KART HISTORII

Polonia Technica

Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Polskich w USA Polonia Technica zostało zarejestrowane  16 maja 1941r. w stanie Nowy Jork jako organizacja non profit. Stowarzyszenie założył inż. Walery Starczewski, absolwent Politechniki Gdańskiej. Członkami założycielami, którzy wsparli inicjatora byli także:  Wiktor Przedpełski, Zbysław Roher oraz Kazimierz Krasicki, ówczesny konsul II RP w Nowym Jorku. Głównym celem stowarzyszenia w początkowym okresie jego istnienia, było umożliwianie przyjazdu do USA inżynierom i technikom z terenów objętych działaniami wojennymi w Europie.

Janusz Romański, Prezes Honorowy Polonia Technica


Z historii Towarzystw Technicznych (23): Kiedy pojawili się technicy w Polsce?

Na posiedzeniu Stowarzyszenia Techników w Warszawie w dniu 3 października 1913 r. ciekawy odczyt p.t. „Kiedy pojawili się technicy w Polsce i którymi z poprzedników naszych pochlubić się możemy?” wygłosił Feliks Kucharzewski. Odczyt ten opublikował „Przegląd Techniczny” nr 42 z 1913 r., z którego w poprzednim PT przytoczyliśmy ciekawe fragmenty, zachowując oryginalną pisownię. Poniżęj kontynuujemy temat.

Oprac.: Bronisław Hynowski


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to, inżynierze? Władze FSNT-NOT na nową kadencję


Felieton. Stan permanentnej zmiany


Filozofia pojęć technicznych (176). Nawigacja


Giełda wynalazków i projektów. By chronić powietrze


Wino dla inżyniera (256): Pożegnanie z białymi


Parlament 434 milionów: Unia dla zdrowia, Integracja po brexicie


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2021": Arkadiusz Kamiński, Jan Franciszek Lemański, Kamil Edward Nawirski


Recenzja PT: Dylematy e-learningu


Efekty-Defekty


Sygnały o technice

Jerzy Bojanowicz


„Bez zdalnej nauki?”

Tegoroczne październikowe „Gaudeamus igitur” śiewane na inauguracjach roku akademickiego przysłoniły inne wydarzenia o różnym ciężarze gatunkowym. A przecież w tym roku inauguracje miały, a na pewno powinny mieć, szczególny charakter. Po półtorarocznej przerwie w normalnym życiu akademickim (nauka zdalna) spowodowanej nawracającymi falami pandemii koronawirusa studenci powrócili w mury uczelni. Dwa roczniki młodzieży, a więc studenci trzeciego i drugiego roku praktycznie nie mieli do tej pory okazji poznać się osobiście. Nie mieli wspólnych wykładów, ćwiczeń, warsztatów, laboratoriów, czy wspólnych wypadów do pubu, mówiąc nieco górnolotnie – nie mieli możliwości „zanurzenia się” w studenckie życie, będące niepowtarzalnym okresem w zdobywaniu wiedzy. To wtedy bowiem rodzą się przyjaźnie na całe życie; i wtedy często odkrywa się swoje dodatkowe umiejętności, hobby i zainteresowania wykraczające poza wybrany kierunek studiów. A oferta jest duża: chóry, zespoły taneczne, teatry, kabarety, sport, turystyka itp. itd. Również wówczas ma się okazję pogłębić wiedzę działając w studenckich kołach naukowych.

Trudno ocenić, czy wiedza, którą w czasie stanu epidemicznego studenci „pobierali” za pośrednictwem teleinformatycznych narzędzi „weszła” im na dobre do głowy. Opinie specjalistów są w tej materii podzielone. Wydaje mi się jednak, że brak kontaktu osobistego z wykładowcami i asystentami ma mniejsze oddziaływanie na przyswajanie informacji i rozwój naukowy niż bycie „face to face”. Na tym, co mówi do nas osoba z ekranu komputera jest się na pewno trudniej skupić niż wówczas, gdy możemy nawiązać z nią kontakt wzrokowy i nie tylko. Myślę, że nie dotyczy to jedynie starszego pokolenia, które komputera „uczyło się” już w poważniejszym wieku, ale także młodzieży, która od dziecka korzysta ze smartfonów i laptopów.

Kolejna czwarta już fala pandemii zaczęła narastać wraz z początkiem roku akademickiego. Jak na razie rośnie wolniej niż poprzednie. Na co z pewnością mają wpływ szczepienia. I chociaż ciągle poddało się im za mało osób, by osiągnąć tzw. odporność zbiorową, to miejmy nadzieję, że uda się  tym razem nie zamykać szkól i uczelni. Oczywiście nie chcemy także kolejnego lockdownu w gospodarce, bo pomimo optymizmu władz, może ona już go nie wytrzymać. A na pewno nie wytrzyma go wiele przedsiębiorstw, szczególnie małych i średnich, działających m.in. w sektorze usług, kultury, turystyki, organizacji wydarzeń, imprez, targów. A nie jest to sektor mały i jego zapaść może spowodować upadek dużej liczby przedsiębiorstw. A co nie mniej ważne objawi się też pogorszenie kondycji psychicznej społeczeństwa. Dlatego tak trudno zrozumieć sprzeciw wcale niemałej liczby osób wobec szczepień!

Zastanawiający jest w XXI w. ten brak wiary w naukę i przecież potwierdzone w praktyce pozytywne rezultaty badań naukowych w wielu dziedzinach życia, w tym niezaprzeczalnie w medycynie. Zastanawia mnie, czy przeciwnicy szczepień również w razie choroby nie używają żadnych lekarstw, nie robią badań, analiz?. Uważam, że powinni zająć się tym zjawiskiem psychologowie i socjologowie. Może nie należy ciągle epatować nas wynikami sondaży wyborczych i kolejnymi ich interpretacjami, a zbadać czy przeciwnicy szczepień nie korzystają z żadnych dobrodziejstw nauki i techniki, i uzyskać odpowiedź na pytanie: dlaczego są dla nich niewiarygodne wyniki badań uzyskiwane przez specjalistów, potwierdzone m.in. przez pozytywne rezultaty wcześniejszych szczepień, które praktycznie wyeliminowały wiele zakaźnych chorób.

Pierwsza dekada października przyniosła też i inne wydarzenia, które nas niepokoją,  jak choćby rosnąca inflacja, czy kryzys gazowy oraz trudny do zrozumienia spór z Czechami o Turów, czemu można było zapobiec. Dziś przeniósł się on na forum UE i zamiast rozwiązywać go merytorycznie udaliśmy się z nim do polityki, co spowodowało wykroczenie sporu poza przyczynę merytoryczną. W początkowej fazie mogli go rozwiązać inżynierowie, a obecnie chcą to zrobić politycy, często kierujący się emocjami swoimi i swoich zwolenników, a nie racjonalnym myśleniem. Czy więc uda się nam w tej i innych gorących sprawach znaleźć wspólny język tak, aby je rozwiązać, a nie przerzucać się coraz mniej parlamentarnymi inwektywami, z czego rodzi się agresja oraz kolejne konflikty.

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl