W numerze 9/2022

INFOTECHNOLOGIE

IFA 2022: co przed nami?

Tegoroczne targi IFA w Berlinie (2–6.09.) przebiegały pod hasłem „Ready, Steady, Show”, gdyż – zdaniem organizatorów – były pierwszymi wielkoskalowymi od 2019 r., na które powróciły największe światowe marki elektroniki użytkowej i AGD oraz detaliści.

Jerzy Bojanowicz


Technika na co dzień

Kilka nowości z targów IFA 2022.

Jerzy Bojanowicz


GOSPODARKA

To będzie nasz wspólny sukces

Poparcie środowisk naukowych dla kandydatury prof.dr. hab. n. med. dr hc multi Henryka Skarżyńskiego w czerwcowych wyborach na stanowisko przewodniczącego Rady Głównej Instytutów Badawczych (RGIB), było imponujące – ani jednego głosu sprzeciwu. Rekomendacja prof. dr inż. Leszka Rafalskiego, który przez 15 lat przewodniczył RGIB, w której światowej sławy otochirurg, audiolog, foniatra i prekursor nowatorskich metod w leczeniu wrodzonych oraz nabytych uszkodzeń słuchu pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, była jedynie formalnością. Z nowym przewodniczącym RGIB, reprezentującej 91 instytutów badawczych, w tym 32 tworzące Sieć Badawczą Łukasiewicz, prof. Jerzym Skarżyńskim, twórcą i dyrektorem Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Światowego Centrum Słuchu w Kajetanachpod Warszawą, rozmawia Jolanta Czudak


Krakowski łazik najlepszy

8. edycję zawodów robotów marsjańskich European Rover Challenge 2022 rozgrywaną w formułach stacjonarnej i zdalnej na specjalnie przygotowanym torze na terenie kampusu Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach wygrali: w realu AGH Space Systems, a w wirtualu – drużyna DJS Antariksh z Indii.

boj.


Skarby polskiej ziemi (25): Czy uran powróci?

Można podawać różne daty, od których zaczęła się epoka atomu, ale równie dobra, jak inne, jest data 1 września 1939 r. Wówczas Werner Heisenberg i inni wybitni fizycy niemieccy zostali powołani do wojska. Musieli się zgłosić do Urzędu Uzbrojenia Armii w Berlinie w celu podjęcia prac nad technicznym wykorzystaniem energii jądrowej.

jaz.


Urządzenie do oczyszczania pojazdów ciężarowych w warunkach zimowych

Powszechnie akceptowanym faktem jest kluczowe znaczenie transportu dla wszystkich obszarów życia w państwach o rozwiniętej gospodarce i ekonomii, do których zaliczyć można również Polskę. W naszym kraju zdecydowanie najpoważniejszą gałęzią przemysłu transportowego jest i w dającej się przewidzieć przyszłości pozostanie transport lądowy, a w szczególności transport kołowy.

Projekt zrealizowany z EFRR przez Firmę Usługowo-Transportową Włodzimierz Paćko
kontakt: ludna@wp.pl
tel. 603-604-360
Jacek Cebula, kierownik projektu


Mechanizmy kształtowania cen energii

Ceny energii elektrycznej na polskim i europejskim rynku są kształtowane zgodnie z mechanizmami rynkowymi, ściśle określonymi w przepisach obowiązującego prawa. Wysokość hurtowych cen energii, po których kupują ją sprzedawcy, pozostaje pod presją wysokich cen gazu i węgla oraz kosztów zakupu uprawnień do emisji CO2. W konsekwencji firmy sprzedające prąd gospodarstwom domowym i gospodarce mają bardzo ograniczony wpływ na kształtowanie cen końcowych dla odbiorców.


Ginące zawody (33): Ameryka polskiego budnika

Stali czytelnicy cyklu „Ginące zawody” mogli się już przyzwyczaić do określonej jego konwencji. Tymczasem ten odcinek z powodu podejmowanej problematyki będzie się musiał diametralnie różnić od poprzednich, choć nawiązuje do artykułu z tego cyklu „Polscy budnicy...prekursorami gospodarki amerykańskiej?” (PT nr 6). Jego tytuł odwoływał się do faktów historycznych, ale w tymże tekśce i ich nie opisałem. Co nie musiało spotkać się z aprobatą czytających, i wywołać uczucie „niedosytu informacji.”

Marek Bielski


Z ŻYCIA FSNT

Zaproszenie na środkowoeuropejskie Forum Technologiczne – CETEF ’22


Wyścig technologiczny

Polska, a także pozostałe kraje Europy Środkowo-Wschodniej nie są już dziś jedynie biernym biorcą zdefiniowanych przez Unię Europejską reguł gry w zakresie badań i innowacji – coraz aktywniej uczestniczymy w ich wypracowywaniu. Także dlatego krajowe polityki przemysłowe, w których uwypuklone są dwa filary: zielona i cyfrowa gospodarka, doskonale wpisują się w kierunki rozwojowe na poziomie unijnym.

dr inż. Zygmunt Krasiński,

Prezes Polskiej Izby Gospodarczej Zaawansowanych Technologii


INŻYNIER

Podniebne hity... turystyki

Trudno uznać za tradycję, ale od dobrych już lat kilkunastu poczuwam się w obowiązku, aby z urlopowych eskapad zdawać relację Szanownym Czytelnikom, jeśli dotyczącą one obiektów będących interesującymi technicznie dziełami inżynierskimi.

Marek Bielski


Z KART HISTORII

Najcenniejszy samochód świata

Od dłuższego czasu krążyły plotki, że Muzeum Mercedesa Benza chce sprzedać egzemplarz z najcenniejszych oldtimerów: jednego z dwóch posiadanych modeli 300 SLR UhlenhautCoupe, w którym uwagę zwracają „skrzydła” drzwi. Wreszcie to się stało i po przeprowadzonej przez Sotheby’s aukcji prywatny kolekcjoner zakupił go za zawrotną sumę 135 mln euro, zobowiązując się jednocześnie do okazjonalnego prezentowania go publiczności.

Erwin Halentz, Józef Trzionka


Wielkie inwestycjhe II RP (5): Magistrala kolejowa Śląsk-Porty

Po odzyskaniu niepodległości Polska obejmowała ziemie scalone z 3 zaborów: rosyjskiego, pruskiego i austriackiego, w których każdy zaborca budował linie kolejowe przeznaczone i dostosowane do własnych celów. Taka sieć kolejowa nie odpowiadała potrzebom nowo powstałego państwa. To jedno z ważnych zadań, z jakim musiały się zmierzyć władze polskie.

Opr. Bronisław Hynowski


NAUKA

Czy kryptowaluty wpływają negatywnie na środowisko naturalne?

Blockchain definiowany jest jako zdecentralizowana baza danych wykorzystująca kryptografię do szyfrowania danych. Ma pewne algorytmy uzyskiwania konsensusu, tj. proof of work i proof of stake. Proof of work to dostarczenie dowodu określonej pracy opierającej się wykazaniu mocy obliczeniowej do ekosystemu w zamian za wynagrodzenie w postaci kolejnych bloków łańcucha. Proof of stake to algorytm osiągania konsensusu za pomocą posiadania. Najpopularniejszym algorytmem uzyskiwania konsensusu jest proof of work, używają go kryptowaluty takie jak Bitcoin. Istnieje korelacja między ceną kryptowalut a ilością zużywanej energii potrzebnej do ich wydobycia. Jedną z kryptowalut najbardziej pochłaniającą energię i produkującą znaczne ilości odpadów elektronicznych jest Bitcoin. Alternatywnym rozwiązaniem stojącym w opozycji do obecnie panującego status quo jest algorytm uzyskiwania konsensusu – proof of stake. W procesie wydobywania kryptowalut tą metodą nie potrzebne jest zaangażowanie tak ogromnych ilości energii elektrycznej, czego przykładem jest Cardano.

Hubert Bednarz, student Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie


STAŁE POZYCJE

Stal lepsza i własna

W ostatnich latach produkcja stali w Polsce spadała, za to szybko wzrastał import dochodząc do. 80% krajowego zużycia. Wpłynął na to wzrost cen emisji CO2 oraz energii elektrycznej. Jednocześnie wzrastał krajowy popyt na stal. Prace Łukasiewicz-Instytutu Metalurgii Żelaza w Gliwicach mogą przyczynić się do zahamowania tego niekorzystnego trendu oferując nowe technologie.


Wydarzenia


Wino dla inżyniera (267): Na jesienne wieczory – armaniak!


Filozofia pojęć technicznych (186): Butelka


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2022": Paweł Kapusta, Sławomir Jasiński, Krzysztof Ozdarski


Efekty-Defekty


Zarządzajmy przyszłością!

 

Uczynić Europę bardziej zieloną i bardziej cyfrową to największe wyzwania przed jakimi stoi nasza generacja i największe nasze zobowiązanie wobec następnych pokoleń. Od tego,w jakim stopniu zdołamy sprostać tym wyzwaniom,zależy ich przyszłość.

Parlament i Komisja Europejska, instytucje unijne, rządy krajów członkowskich Unii opracowały w ostatnich latach wiele dziedzinowych i regionalnychstrategii osiągnięcia tych celów. Europejski Zielony Ład jest najszerszym i najbardziej konkretnym programem dekarbonizacji gospodarki w świecie, mającym doprowadzić naszą część świata do neutralności klimatycznej. Program Cyfrowa Europa wytycza drogę dokonania w krótkim czasie transformacji cyfrowej gospodarki Europy iwarunków życia, edukacji i pracy jej mieszkańców. Na realizację tych programów w budżecie Unii Europejskiej przeznaczono wielomiliardowe środki.

Długoterminowy budżet UE na lata 2021–27, wynoszący 2.018 miliardów euro, to największy pakiet środków finansowych, jakim kiedykolwiek Europa dysponowała. Stowarzyszony z tym budżetem Plan Odbudowy i Rozwoju „NextGenerationEU” to więcej niż strategia odbudowy gospodarki europejskiej po kryzysie w pierwszych latach pandemii COVID-19. To niepowtarzalna szansa, by wyjść z tego kryzysu z mocniejszą gospodarką, dokonać głębokiej transformacji cyfrowej i energetycznej, zbudować Europę zrównoważoną, odporną na kryzysy i przyjazną dla wszystkich jej mieszkańców.

Jednak nawet najlepsze programy i wielkie środki finansowe, same w sobie, nie zapewniają osiągnięcia wyznaczonych przez nie celów. Pomimo ogromnego potencjału intelektualnego Europy dotychczasowe tempo realizacji jej strategii innowacyjnych jest niewystarczające. Nadal pozostajemy w tyle w wyścigu technologicznym za czołówką światową – Stanami Zjednoczonymi, Japonią i Chinami – w kilku krytycznych,dla skutecznej transformacji cyfrowej, technologiach. W niektórych z nich luka technologiczna uległa nawet zwiększeniu. Dotyczy to przede wszystkim produkcji mikroprocesorów i specjalizowanych przemysłowych układów scalonych, technologii Big Data,zastosowań sztucznej inteligencji, technologii 5G, czy biotechnologii przemysłowej i inżynierii biomedycznej.

Mikroprocesory i przemysłowe układy scalone stanowią rdzeń współczesnego przemysłu. Bez nich nie da się stworzyć nowoczesnej gospodarki. I to we wszystkich jej dziedzinach: wytwarzaniu produktów i energii, mobilności, agrotechniki, opieki zdrowotnej, usług komunalnych i innych. Ograniczenia dostępu do przemysłowych układów scalonych odbijają się natychmiast na produkcji i dostawach samochodów, lokomotyw, urządzeń medycznych oraz nowoczesnych urządzeńtechnologicznych, nie mówiąc już o przemyśle zbrojeniowym. Europa opracowała już długoterminowy, ambitny plan rozwoju produkcji wysoce zminiaturyzowanych „czipów” na potrzeby przemysłu, jednakże potrzebne jest przyspieszenie procesu podejmowania konkretnych decyzji inwestycyjnych.

Szybki i szeroki dostęp do informacji technologicznych i gospodarczych jest podstawowym warunkiem skutecznej transformacji cyfrowej i energetycznej. Jeśli chcemy, by nasze miasta były niskoemisyjne i niskoenergetyczne nie starczy posiadać nowoczesną infrastrukturę.Musimy mieć dostęp do informacji w czasie rzeczywistym o warunkach pogodowych, do wiarygodnych danych o tendencjach konsumpcyjnych i mobilnych ich mieszkańców w zależności od pory dnia i roku, do natychmiastowych informacji o sytuacjach losowych w sieciach transportowych czy energetycznych. Niestety, jak dotąd systemy informatyczne w Europie nie są zintegrowane i to nie tylko w skali całej Unii, lecz także w skali poszczególnych krajów. Ich dublowanie powoduje ogromne straty nakładów, a utrudniony dostęp do rozproszonych informacjijest istotną barierą  innowacyjności europejskiej gospodarki. Jeśli chcemy tę barierę pokonać, przyspieszenie rozwoju technologii Big Data i sztucznej inteligencji jest koniecznością.

Generacja 5G sieci teleinformatycznych pozwala na przesyłanie i odbiór wszelkiego rodzaju danych z ogromnymi szybkościami oraz ich analizę w czasie rzeczywistym i wykorzystanie do sterowania zarówno urządzeniami użytku powszechnego jak i wszelkiego rodzaju aparaturą profesjonalną –od turbin wiatrowych po roboty medyczne. Znaczenie technologii 5G w procesie transformacji cyfrowej i energetycznej trudno przecenić.  Jej rozwój jest wręcz warunkiem wstępnym przejścia do cyfrowego przemysłu i cyfrowej gospodarki.Niestety sieci 5G są w Europie są słabo rozwinięte, budowane wyspowo i chaotycznie, a w wielu regionach nie ma w ogóle do nich dostępu. Przyczyną tego między innymi jest duże rozdrobnienie, szczególnie w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi czy Chinami, operatorów telekomunikacyjnych. Na stosunkowo niewielkiej przestrzeni, jaką zajmuje Europa na mapie świata, działa ponad 150 operatorów, którym często brakuje odpowiedniej skali rynkowej, a co za tym idzie i finansowej, by budować zintegrowaną infrastrukturę teleinformatyczną przyszłości.

Jeśli chcemy być jednym z liderów technologicznych gospodarki światowej, przyspieszenie realizacji europejskiej strategii innowacyjnej i przezwyciężenie barier hamujących rozwój technologiczny europejskiego przemysłu jest jednym z najpilniejszych zadań. Krytycznym warunkiem jego realizacji jest zwiększenie spójności działań i synergii między programami europejskimi oraz programami krajów członkowskich, koncentracja kapitału materialnego i kapitału intelektualnego, jakim dysponuje Europa, na przyszłościowych technologiach, w tym znacznie szersze niż dotąd włączeniekrajów, o które „stara” Unia została rozszerzona, do realizacji jej programów rozwojowych.Te postulaty będą głównym nurtem obrad Forum Technologicznego organizowanego we Wrocławiu w dniach 24-25 listopada 2022 roku przez Polską Izbę Gospodarczą Zaawansowanych Technologii, Naczelną Organizację Techniczną i Politechnikę Wrocławską przy udziale wielu partnerów przemysłowych i naukowych z krajów Europy Środkowej i Wschodniej. W trakcie dwudniowych obrad Forum jego uczestnicy będą zastanawiać się nad kierunkami efektywnej alokacji środków europejskich przeznaczonych na wsparcie transformacji cyfrowej, nad doskonaleniem mechanizmów finansowania i realizacji podejmowanych w tym zakresie projektów oraz nad stanem i kierunkami rozwoju technologii, od których zależy sukces tej transformacji.Europa ma wszystko, czego potrzeba do osiągnięcia wyznaczonych w programach rozwojowych celów: prawie 2 miliony pracowników badawczych, tysiące uniwersytetów, instytutów naukowych i centrów badawczo-rozwojowych, rozbudowany przemysł i najszybciej w świecie rozwijającą się wielką grupę start-upów. Od tego jak uda się ten potencjał wykorzystać zależy nasza przyszłość. Zarządzajmy już dziś przyszłością!

prof. dr hab. inż. Jerzy Buzek


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl