Debata Techniczna na Konferencji Okrągłego Stołu 2021


25-07-2021 15:11:28

Ważnym punktem programu odbytej niedawno  XXII Konferencji Okrągłego Stołu „Polska w drodze do Społeczeństwa Informacyjnego” była debata techniczna, przygotowana i prowadzona przez płk. dr hab. inż. Zbigniewa Piotrowskiego, profesora WAT.

W wprowadzeniu zasygnalizował on jej tematykę nawiązującą do hasła dnia i wpisującą się w treść wcześniejszego wystąpienia Rektora -Komendanta WAT płk. prof. dr hab. inż. Przemysława Wachulaka oraz wprowadzenia  do KOS dokonanego przez prof. dr hab. Marka Niezgódkę. Sformułował także wiele tematów szczegółowych, które powinny jego zdaniem być poddane szerokiej dyskusji.

Gorące tematy

Obejmowały one takie zagadnienia jak:

 1. Próba definicji podstawowych pojęć, jak np: „trudne czasy” i „przyśpieszenie transformacji cyfrowej”, szczególnie w aspekcie uczelni i firm.

2. Wyzwania techniczne w trudnych czasach.

3. „Nowy Porządek Świata” vs „Nowy Ład” (lub nowy „Polski Ład”), który ma zwiększyć dobrobyt i zniwelować skutki pandemii.

4. Rozwój startup-ów a rozwój korporacji.

Według prowadzącego, każde z tych zagadnień stanowi swoisty obszar dziedzinowy, któremu można by było poświęcić odrębną konferencję. Jednakże  w jakiejś, nawet sygnalnej formie, powinny one wybrzmieć na KOS. Płk Piotrowski przypomniał, że trudne czasy mieliśmy w Polsce od wojny i powojnia, a ostatnio w kolejnych latach transformacji, aż do czasów dziś.

 Formułując pytanie, co dla uczelni i firm oznacza przyśpieszenie transformacji cyfrowej oraz jakie stawia  wyzwania i wymusza zmiany - uzupełnił je pytaniem o cel tych przemian, a także o to, kto nad procesem przemian będzie sprawował kontrolę.

Doświadczenia już były

Odpowiadając, reprezentujący środowiska naukowe uczelni technicznych profesorowie, generalnie stwierdzali, że ich uczelnie dosyć szybko dostosowały się do nowych warunków i rozwinęły na szeroką skalę zdalne nauczanie.
 Prof. Woźniak z PG stwierdził, że niektórzy z wykładowców, jeszcze przed pandemią wykorzystywali narzędzia ICT i techniki pracy zdalnej w procesie edukacyjnym, a ośrodek PW „OKNO” i osobiście prof. Galwas, już od dwudziestu lat rozwijał prace nad kształceniem na odległość. Również aktywność w obszarze cyfryzacji poprzedniego rektora PG, profesora Henryka Krawczyka, przygotowała uczelnię do nowych wyzwań i zaowocowała szybką adaptacją PG do nowych warunków nauczania.
Prof. Dąbrowski stwierdził natomiast, że z pracą zdalną spotkał się na początku ery Internetu w Szwajcarii oraz, że od lat dostępne są interesujące wykłady zdalne, przygotowywane i udostępniane przez różne uczelnie, tak jak MIT ze swoim serwisem OCW. Zwrócił uwagę, że tego typu formy przygotowywania zajęć stosuje on również od dłuższego czasu w swoim zespole.

Prof. Moncarz wspomniał, że Uniwersytet Stanforda, od lat prowadził kursy zdalne dla wybranych grup studentów. W jednym z takich projektów, zwanym „Global Project”, od lat uczestniczą również studenci z Polski, wyróżniający się zawsze świetnymi wynikami. Przejście na masowe nauczanie wymagało jednak dokształcenia kadry dydaktycznej i okazało się dla wszystkich poważnym wyzwaniem, wymagającym wsparcia nie tylko studentów, ale i nauczycieli. Wobec osłabionej motywacji i problemów psychicznych studentów niezbędne jest poświęcenie im większej uwagi i dostrzeganie ich indywidualnych problemów.  W przypadku firm obserwowany jest, jak stwierdził prof. Moncarz, wzrost efektywności . Prace wymagające badań laboratoryjnych, ze względu na ograniczenia reżimu sanitarnego, musiały być jednak zdecydowanie lepiej przygotowywane i sprawniej przeprowadzane.

Konieczne laboratoria i ruch

Dużym wyzwaniem dla wszystkich uczelni było prowadzenie zdalne zajęć laboratoryjnych, rzadko możliwych do zastąpienia współczesnymi metodami zdalnymi. Jak się wydaje, istnieje wiele użytecznych narzędzi, ale brakuje dobrze przygotowanej metodyki ich stosowania do prowadzenia różnego rodzaju zajęć. O prowadzonych w tym obszarze pracach informował w dyskusji zarówno prof. Dąbrowski jak i dr Markowski.

Niezależnie od pozytywnych ocen zajęć zdalnych, w wielu wypowiedziach pojawiało się stwierdzenie, że siedzenie przed komputerem musi być odpowiednio przerywane na niezbędny ruch, ćwiczenia fizyczne lub  chwilowy relaks. Nawet przy zachowaniu niezbędnych warunków BHP, sam brak kontaktów interpersonalnych jest jednak bardzo uciążliwy psychicznie i powoduje szereg niekorzystnych zjawisk. Zauważył to również w swojej wypowiedzi prof. Jakubiak z PW, który stwierdził jednocześnie, że w kształceniu inżyniera konieczny jest „kontakt z metalem”. Potwierdził to dr Markowski z PW, mówiąc, że jego zdaniem celem transformacji cyfrowej jest ograniczenie kosztów operacyjnych, ale należy również zadbać o jakość dydaktyki i zdrowie psychiczne studentów. Wszyscy wypowiadający się spodziewają się również, że przyszłością w nauczaniu i na wielu stanowiskach pracy będzie tryb hybrydowy.

Cyfryzacyjne przewagi

Zagadnienia wpływu procesu cyfryzacji na przemiany w życiu i gospodarce stało się przedmiotem wypowiedzi prezesa Sławomira Pietrzyka. Jego firma rozwija oprogramowanie systemu 5G i ma  dostęp do kodów źródłowych i dobrą znajomość tej kluczowej dla przyszłości technologii. Podkreślając, że jej posiadanie  przez firmy krajowe daje lepszą pozycję w światowym łańcuchu budowy wartości i w światowych przepływach strategicznych, zaapelował, aby wykorzystać w tym względzie kompetencje jego firmy. Możliwe jest, powiedział, w oparciu o własną technologię 5G, zbudowanie w kraju silnej pozycji na wszystkich etapach budowy łańcucha wartości, a nie tylko na ostatnim, najmniej atrakcyjnym biznesowo. To kolejna ogromna szansa, przed jaka stoimy - powiedział prezes Pietrzyk i dodał, że od poprawy sytuacji i wykorzystywania tego rodzaju szansy zależy los naszych dzieci i wnuków. Podsumowując swoją wypowiedź stwierdził, że nie należy kopiować gotowych rozwiązań a antycypować rozwój techniki i technologii oraz przygotowywać rozwiązania z obszaru, do którego inni dopiero zmierzają.

Szansa na przeskok technologiczny

Płk Piotrowski, nawiązując do tej ostatniej wypowiedzi przypomniał o koncepcji „przeskoku technologicznego” dyskutowanego na WAT i idei koncentracji na technologiach wschodzących. Polskie firmy AT walczą na trudnym rynku i opierając się na krajowym potencjale dynamizują gospodarkę. Zasługują na poważne wsparcie nie tylko na poziomie B+R, ale i na etapie wspierania technologii, która może wpłynąć na zabezpieczenie infrastruktury krytycznej państwa.

W ramach krótkich wypowiedzi dotyczących aktualnych wyzwań technicznych, prof. Woźniak podkreślił z jednej strony masową inwigilację,  a z drugiej wymuszoną ascezę w obszarze materialnym i j przeżycia w obszarze wirtualnym. Stwierdził, że transformacja cyfrowa ma wymiar nie tylko techniczny, ale i wielodziedzinowy. Za kluczowe wyzwanie uznał komunikację „machine to machine” oraz poinformował o świeżo wydanej dzięki prof. Piotrowskiemu i SEP monografii „Tendencje rozwoju polskiej i światowej telekomunikacji i teleinformatyki” stanowiącej pokłosie debaty na III Kongresie Elektryki Polskiej.

Bardzo trafne i mobilizujące były krótkie słowa prof. Moncarza, aby w skali całego społeczeństwa nie stracić tego pędu (przemian cyfrowych), jaki został uzyskany w czasie pandemii. Wcześniej sformułował  pytania o przyszłość demokracji, jeśli wybranym politykom zamyka się dostęp do mediów oraz o stabilność walutową, kontrolowaną przez centra danych.  Zaproponował, aby jak największą liczbę centrów danych ściągnąć do Polski, bo mogą one w przyszłości pełnić rolę „banków centralnych”.

Prof. Dąbrowski podkreślając znaczenie startup- ów w szybkim dostosowaniu się do zmian, zwrócił uwagę na szczególne znaczenie takich obszarów jak sztuczna Inteligencja (AI), odnawialne źródła energii, monitoring środowiska, nowoczesne pojazdy, rolnictwo i budownictwo jednorodzinne. Spodziewając się hybrydowej postaci przyszłego świata ostrzegł, aby AI nie okazała się dla nas zbyt dużym wyzwaniem.

Wykorzystać pieniądze unijne

Prof. Jakubiak apelując o kontynuowanie uzyskiwanych w związku z pandemią oszczędności, zwrócił się równocześnie o „humanizację” inżynierów, gdyż jak stwierdził, „technika bez aspektu humanistycznego po prostu nas zniszczy.” Wtórując mu, dr Markowski stwierdził, że „nowoczesne metody nie mogą spowodować odhumanizowania człowieka.”

Prezes Pietrzyk zaapelował, aby nie zmarnować kryzysu, porzucić mentalność podwykonawców i podjąć próbę wybicia się na nową pozycję w nauce i gospodarce. Zwrócił uwagę na malejący potencjał startup-ów i masowy ubytek małych firm, co może zagrozić wielu deklarowanym obecnie celom.

Zamykając debatę płk Piotrowski w swojej wypowiedzi zwrócił uwagę na konieczność efektywnego zagospodarowania i zainwestowania zapowiadanych 770 mld zł środków, które wcześniej czy później będą musiały być spłacone. W jakie obszary należy inwestować i które z nich będą strategiczne w nadchodzącej przyszłości? Czy nadal priorytetem jest elektromobilność? Czy, we właściwy sposób zostanie doinwestowany obszar AI, dający narzędzia przebudowy i rozwoju każdej bez mała dziedziny? Nawiązując do wypowiedzi prof. Moncarza dotyczące stabilności finansowej zwrócił uwagę, że o 95% obrotu pieniądza w Polsce odbywa się z użyciem kart bankowych, a więc bez użycia gotówki, emitowanej przez NBP. Jak stwierdził płk Piotrowski, odpowiedź na te i szereg innych ważnych pytań przyniesie przyszłość, a wynik obserwacji rozwoju techniki, sytuacji startup-ów oraz małych i średnich firm tworzących bazę naszej gospodarki a także spojrzenie na inne sprawy związane z odbudową, powinny być tematem kolejnej debaty technicznej, już w ramach KOS 2022.

Andrzej M. Wilk, Przewodniczący STI SEP

W debacie wzięli udział:

  • prof. dr hab. inż. Adam Dąbrowski z Politechniki Poznańskiej, Przewodniczący Polskiej Sekcji IEEE,
  • prof. dr hab. inż. Andrzej Jakubiak i dr inż. Konrad Markowski z Politechniki Warszawskiej,
  • prof. Piotr D. Moncarz ze Stanford University CA, USA, zasłużony dla Polonii i współpracy polsko amerykańskiej, twórca firmy eksperckiej Exponent,
  • prezes Sławomir Pietrzyk z IS-Wireless, jednej z nielicznych polskich firm wdrażających rozwiązania OpenRAM swobodnego dostępu do interfejsu 5G i systemu 5G
  • prof. dr hab. inż. Józef Woźniak z Politechniki Gdańskiej, Przewodniczący Sekcji Telekomunikacji Komitetu Elektroniki i Telekomunikacji PAN.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl