Narodowe Centrum Badań i Rozwoju rozpoczęło drugi nabór do programu INNOSTART. Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, które dotąd nie realizowały projektów badawczo-rozwojowych finansowanych ze środków unijnych, mogą otrzymać do 320 tys. zł na przetestowanie swoich pomysłów i stworzenie nowych produktów lub technologii. Budżet naboru wynosi niemal 60 mln zł, a wnioski można składać do 30 września 2026 r.
INNOSTART ma ułatwiać przedsiębiorcom wejście w świat badań, rozwoju i innowacji. Instrument jest częścią programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki i został przygotowany z myślą o firmach dysponujących interesującym pomysłem, ale niemających jeszcze doświadczenia, kompetencji lub środków niezbędnych do samodzielnego prowadzenia prac B+R.
– Chcemy, aby polskie firmy nie bały się inwestować w innowacje. Bo siłą innowacyjnej gospodarki są również przedsiębiorcy. Dlatego uruchomiliśmy INNOSTART, który daje przedsiębiorcom możliwość postawienia pierwszego kroku w działalności badawczo-rozwojowej – mówi dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego.
Jak podkreśla, wsparcie powinno obejmować nie tylko doświadczone podmioty, lecz również organizacje mające duże ambicje i potencjał, którym brakuje praktycznego zaplecza badawczo-rozwojowego. Rozwijanie takich przedsiębiorstw sprzyja także zacieśnianiu współpracy między nauką a biznesem.
Od pomysłu do projektu badawczego
Droga do uzyskania grantu rozpoczyna się od udziału w bezpłatnej usłudze Innovation Coach, realizowanej przez Centrum Projektów Badawczych Unii Europejskiej w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN. Przedsiębiorca wspólnie z coachem analizuje potencjał swojej firmy, wypracowuje koncepcję innowacji i otrzymuje rekomendację dotyczącą dalszych prac.
Z programu skorzystało już ponad 2400 firm, a baza Innovation Coach obejmuje 222 specjalistów.
– Wierzymy, że potencjał do innowacji tkwi w wielu polskich firmach – trzeba tylko pomóc przedsiębiorcom go dostrzec i przełożyć na konkretny pomysł – podkreśla Katarzyna Walczyk-Matuszyk, zastępczyni kierownika Centrum Projektów Badawczych UE i kierowniczka projektu Innovation Coach w IPPT PAN.
Po otrzymaniu rekomendacji przedsiębiorstwo może ubiegać się w INNOSTART o grant w wysokości do 320 tys. zł. Pieniądze mogą zostać przeznaczone na badania przemysłowe i prace rozwojowe. Wymagany wkład własny wynosi 15 proc. kosztów projektu.
Efektem przedsięwzięcia powinien być nie tylko nowy produkt, technologia albo proces, lecz także zespół posiadający kompetencje pozwalające firmie realizować kolejne, bardziej zaawansowane projekty B+R.
Drugi nabór z budżetem niemal 60 mln zł
Drugi nabór wniosków potrwa do 30 września 2026 r. Jest skierowany do przedsiębiorstw z sektora MŚP, które:
- ukończyły udział w Innovation Coach i otrzymały rekomendację do prowadzenia dalszych prac B+R,
- nie realizowały wcześniej działalności B+R finansowanej ze środków Unii Europejskiej,
- prowadzą aktywną działalność gospodarczą w Polsce,
- spełniają warunki uzyskania pomocy de minimis.
Projekty muszą być kontynuacją pomysłu rozwijanego w Innovation Coach oraz wpisywać się w jedną z Krajowych Inteligentnych Specjalizacji.
Po doświadczeniach pierwszego naboru NCBR uprościło i doprecyzowało dokumentację konkursową. Dla przedsiębiorców przygotowano szczegółowe instrukcje wypełniania wniosków, materiały filmowe, warsztaty oraz dyżury ekspertów.
– Efektem pierwszego naboru jest podpisanie 30 umów o dofinansowanie projektów. W drugim naborze wyszliśmy naprzeciw postulatom wnioskodawców. Mocniej stawiamy również na działania informacyjne, które pomogą przedsiębiorcom lepiej przygotować się do aplikowania – mówi Bożena Lublińska-Kasprzak, zastępczyni dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Łączna wartość projektów wybranych w pierwszym konkursie wynosi 11,6 mln zł, z czego 9,3 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich. Ich tematyka obejmuje m.in. sztuczną inteligencję, edukację, ochronę zdrowia, gospodarkę obiegu zamkniętego, przemysł spożywczy i budownictwo.
Ochrona olejów przed utlenianiem
Jednym z beneficjentów pierwszego naboru jest firma EASYTECH Marcina Syperka z województwa podlaskiego. Na projekt „Golden Drop – PoC: walidacja MAP i monitoringu O₂ dla wydłużenia trwałości olejów tłoczonych na zimno” otrzymała ponad 319 tys. zł.
Oleje tłoczone na zimno są szczególnie podatne na utlenianie, a jednym z czynników przyspieszających utratę ich jakości jest tlen znajdujący się w opakowaniu. Firma zbada, czy zastosowanie atmosfery ochronnej oraz monitorowanie poziomu tlenu pozwoli wydłużyć trwałość produktu.
– INNOSTART jest dla nas szansą na przejście od pomysłu i obserwacji problemu do jego profesjonalnej weryfikacji w ramach prac badawczo-rozwojowych – mówi Marcin Syperek, właściciel EASYTECH i absolwent Innovation Coach.
Zaplanowane na 11 miesięcy prace obejmą badania różnych wariantów atmosfery ochronnej, laboratoryjną ocenę zmian zachodzących w olejach oraz opracowanie prototypowego sposobu monitorowania tlenu wewnątrz opakowania. Firma przyjrzy się również możliwości wykorzystania produktów ubocznych powstających podczas tłoczenia, aby ograniczyć ilość odpadów i efektywniej zagospodarować surowiec.
Sztuczna inteligencja pozna cały projekt
Gliwicka firma Ludus AI otrzymała ponad 307 tys. zł na opracowanie prototypu systemu wykorzystującego sztuczną inteligencję do multimodalnej analizy i przeszukiwania projektów tworzonych w Unreal Engine.
Złożone projekty wykorzystujące ten silnik mogą składać się z dziesiątek lub setek tysięcy elementów: kodu, schematów wizualnych, grafik, dźwięków oraz scen 3D. Obecne narzędzia AI analizują przede wszystkim kod tekstowy i nie tworzą trwałej wiedzy o całym przedsięwzięciu.
Ludus AI chce zbudować moduł Dynamicznej Wiedzy Projektowej, który będzie na bieżąco porządkował informacje o projekcie i udostępniał je sztucznej inteligencji. Dzięki temu system będzie mógł odpowiadać na pytania dotyczące całej struktury projektu, a nie tylko aktualnie analizowanego pliku.
– To rzeczywiście nasz pierwszy projekt badawczo-rozwojowy. Nie ma dziś opublikowanej wiedzy o tym, jak najskuteczniej opisać i udostępnić modelom AI zawartość projektu w silniku gier. Musimy ją najpierw wypracować eksperymentalnie, a dopiero później zbudować produkt – wyjaśnia Piotr Penar, prezes Ludus AI.
Prototyp zostanie zintegrowany z istniejącą wtyczką firmy do Unreal Engine, z której skorzystało już ponad 30 tys. użytkowników na całym świecie. Rozwiązanie może znaleźć zastosowanie nie tylko w produkcji gier, lecz także w motoryzacji, architekturze, filmie i systemach symulacyjnych.
Paski doustne zamiast tabletek
Wsparcie otrzymała również spółka NeuroSnax z Radomia. Firma przeznaczy grant w wysokości 319,6 tys. zł na opracowanie szybko rozpuszczających się pasków doustnych służących do dostarczania mikrodawkowanych substancji neuroaktywnych.
Substancje mają być wchłaniane przez błonę śluzową jamy ustnej. Projekt obejmie przygotowanie czterech wariantów funkcjonalnych pasków – BOOST, FOCUS, CALM i RESET – a następnie wyprodukowanie partii pilotażowych i przeprowadzenie badań laboratoryjnych.
Specjaliści ocenią m.in. stabilność i jakość produktów, ich bezpieczeństwo mikrobiologiczne oraz parametry uwalniania substancji aktywnych.
– Sama koncepcja produktu to za mało. Potrzebujemy badań, które pozwolą zweryfikować, jak opracowany przez nas system zachowuje się w praktyce – podkreśla Magdalena Szarek, prezes NeuroSnax.
Wyniki mają umożliwić ocenę technologii przed jej skalowaniem i wprowadzeniem na rynek. Docelowo niewielkie paski mogłyby stanowić wygodną alternatywę dla tabletek, kapsułek i napojów.
Warsztaty dla zainteresowanych firm
3 września 2026 r. odbędzie się hybrydowe spotkanie informacyjne dotyczące drugiego naboru INNOSTART. Uczestnicy poznają zasady aplikowania i kryteria oceny projektów. Program obejmuje również warsztaty dotyczące finansów oraz właściwego planowania prac badawczo-rozwojowych.
Szczegółowe informacje o programie, dokumentacja konkursowa i formularz rejestracyjny na warsztaty są dostępne na stronach INNOSTART oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
INNOSTART jest projektem grantowym realizowanym w ramach działania 02.20 „Środowisko sprzyjające innowacjom” programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
