Pierwsze F-35 w Polsce
Polska – jako pierwsze państwo wschodniej flanki NATO – dołączyła do elitarnego grona 20 państw posiadających wielozadaniowe samoloty F-35 amerykańskiej firmy Lockheed Martin. Będą stacjonować w 32. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku (w 2030 r. – 32 samoloty, za które zapłacimy 4,6 mld euro), w której – co premier Donald Tusk zapowiedział 12.06. podczas obchodów Święta Służby Ochrony Państwa – będzie centrum szkolenia ich pilotów.
F-35, nazwany „Husarzem”, łączy technologię obniżonej wykrywalności (stealth), sensory działające w zakresie 360o oraz bezpieczną komunikację z sojusznikami, dzięki czemu działa jak powietrzne centrum dowodzenia i rozpoznania. Samolot został zaprojektowany jako kluczowy węzeł wymiany informacji, zmieniając sposób prowadzenia operacji powietrznych.
Źródło: KPRM
70. instytut Polskiej Akademii Nauk
Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej z siedzibą w Toruniu będzie – o czym poinformował prezes PAN prof. Marek Konarzewski (na zdjęciu) – wydzielony z Kujawsko-Pomorskiego Centrum Naukowo-Technologicznego im. Jana Czochralskiego. Formalnie zacznie działać jesienią br., a jego szefem będzie prof. Bogusław Buszewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
– Wśród instytutów Polskiej Akademii Nauk będzie wyróżniał się szczególną bliskością z podmiotami gospodarczymi. Oczywiście, zgodnie z ustawą o PAN, instytut w znaczącej części będzie się zajmował badaniami podstawowymi, ale część aktywności będzie też nakierowana na partnerów gospodarczych. Rozwój chemii analitycznej to dziś m.in. nowe techniki detekcji zanieczyszczeń środowiska, chemia leków i chemia żywności. Właśnie te dziedziny wiedzy, zarówno w zakresie badań podstawowych, jak i ich wdrożeń, będą domeną działalności nowego instytutu – powiedział prof. Konarzewski.
Przypomniał też, że na początku br. powstał Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek PAN (Astrocent), który ma się zajmować badaniem tzw. ukrytego wszechświata – od ciemnej materii i neutrin po fale grawitacyjne. I „wciąż ma nadzieję” na utworzenie Międzynarodowego Instytutu Nauk Obliczeniowych i Matematycznych poświęconego algorytmice i sztucznej inteligencji.
źródło: Nauka w Polsce
Rakieta R7 Together na podium
W organizowanych przez stowarzyszenie Friends of Amateur Rocketry międzynarodowych zawodach konstrukcji rakietowych FAR-OUT 2026, które odbyły się w maju na pustyni Mojave w Kalifornii, rywalizowały rakiety z napędem hybrydowym i ciekłym. W tym roku zaprezentowało się 12 zespołów z USA, Meksyku i Polski: SimLE SimBa (Politechnika Gdańska), PUT Rocketlab (Politechnika Poznańska), zespół – AGH Space Systems, SKA Rocketry (Politechnika Warszawska) i PWr in Space (Politechnika Wrocławskiej).
Zbudowana przez studentów z tego zespołu wygrała 3. konkurencje (za najbardziej wydajny silnik na paliwo ciekłe na zawodach, przygotowanie, zorganizowanie, komunikację w zespole i efektywność przy przygotowaniu konstrukcji do lotu oraz najlepsze osprzętowanie naziemne), a w obejmującej starty pomiędzy 3 tys. a 15 tys. stóp klasyfikacji generalnej zajęła II miejsce.
Rakieta R7 Together ma 4,58 m długości, masę ponad 57 kg i osiąga prędkość do 258 m/s, a maksymalny ciąg silnika wynosi 3600 N. W 2025 r. zdobyła 3. miejsce w kategorii Payload podczas European Rocketry Challenge.
źródło: Politechnika Wrocławska
Komputer kwantowy na Politechnice Poznańskiej
Oficjalnie uruchomiając 25.05., kupiony ze środków uczelni i środków publicznych za ponad 10 mln zł, komputer IQM Radiance 5-kubitowy prof. Teofil Jesionowski, rektor uczelni, podkreślił, że mając tak unikalną infrastrukturę, z trzema różniącymi się technologicznie komputerami kwantowymi (dwa inne ma Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe) oraz publicznymi i prywatnymi centrami obliczeniowymi, Poznań jest najmocniejszym, najbardziej rozwiniętym ośrodkiem naukowo-technicznym w tym obszarze w Europie. – Komputer ma wspierać rozwój badań naukowych i edukację na najwyższym światowym poziomie. Uruchomiliśmy nowy kierunek inżynierski, a od lutego będzie kolejny: informatyka kwantowa. Poza tym stajemy się najlepszą uczelnią w tej części Europy.
Obecny na uroczystości Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, podkreślił, że: – Moc obliczeń kwantowych pozwala projektować leki nowej generacji z dokładnością do pojedynczego atomu, optymalizować efektywność sieci energetycznych i systemów przesyłowych, pomagając w osiągnięciu neutralności klimatycznej. Umożliwia także opracowywanie systemów cyberbezpieczeństwa i tworzenie algorytmów kryptograficznych, których nie będzie można złamać.
źródło: Nauka w Polsce
