Sztuczna inteligencja analizująca dane rozpoznawcze, autonomiczna broń laserowa do zwalczania dronów, bezzałogowe platformy chroniące infrastrukturę krytyczną, roje pojazdów lądowych czy nowoczesne osłony balistyczne – to tylko część projektów, które otrzymały wsparcie w kolejnej odsłonie programu PERUN. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju podpisało 14 nowych umów o dofinansowanie o łącznej wartości blisko 351 mln zł. W całym programie na rozwój polskich technologii dla obronności i bezpieczeństwa państwa przeznaczono 723,8 mln zł.
W konferencji prasowej, która odbyła się 23 lipca br. w Muzeum Wojska Polskiego zaprezentowano zwycięskie projekty bieżącej edycji programu PERUN. W wydarzeniu uczestniczyli: Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów, Władysław Kosiniak-Kamysz, wiceprezes Rady Ministrów i minister obrony narodowej, dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, prof. dr hab. inż. Marek Gzik, sekretarz stanu w MNiSW, Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w MON, gen. bryg. Marcin Górka, dyrektor Departamentu Innowacji MON oraz prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Premier Donald Tusk podkreślił strategiczne znaczenie inwestycji w technologie obronne: – Każda taka umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Ten, kto ma więcej pomysłów, lepsze technologie, będzie wygrywał przyszłe konflikty albo – co dla nas najważniejsze – będzie zniechęcał tych, którzy mieliby zamiary zrobić nam jakąkolwiek krzywdę.
Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zwrócił uwagę na długofalowy charakter programu: – PERUN to mechanizm długoterminowy, wykorzystujący siłę naszej polskiej nauki oraz możliwości polskiego przemysłu. To strategiczne wdrażanie polskich rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa.
Minister nauki i szkolnictwa wyższego dr inż. Marcin Kulasek podkreślił rolę współpracy nauki z sektorem obronnym: – Wojsko definiuje potrzeby technologiczne, a polskie ośrodki badawcze opracowują rozwiązania odpowiadające na te wyzwania.
Prof. Marek Gzik przypomniał, że rozwój innowacji wymaga odpowiedniego zaplecza badawczego i wykwalifikowanych kadr, natomiast sekretarz stanu w MON Cezary Tomczyk zaznaczył, że inwestowanie w krajowe technologie wzmacnia zdolność państwa do samodzielnego rozwijania rozwiązań o strategicznym znaczeniu.
Dyrektor Departamentu Innowacji MON gen. bryg. Marcin Górka zwrócił uwagę, że wszystkie zakresy konkursu zostały określone zgodnie z rzeczywistymi potrzebami Sił Zbrojnych RP i od początku zakładają praktyczne wykorzystanie rezultatów badań.
Z kolei dyrektor NCBR prof. Jerzy Małachowski przypomniał, że wiele znanych dziś konstrukcji wojskowych rozpoczynało swoją historię właśnie jako projekty badawczo-rozwojowe:
Innowacje dla obronności
Największe zainteresowanie budzi lista projektów wybranych do dofinansowania. Obejmują one rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji, autonomicznych systemów, nowych materiałów, technologii laserowych, ochrony infrastruktury krytycznej oraz medycyny pola walki.
Jednym z najbardziej zaawansowanych przedsięwzięć jest VIDEMUS, realizowany przez Wojskową Akademię Techniczną wraz z partnerami. Projekt zakłada stworzenie sieciocentrycznego systemu analityczno-rozpoznawczego integrującego dane obrazowe i sygnałowe oraz wykorzystującego algorytmy sztucznej inteligencji do automatycznej analizy informacji i wsparcia procesu dowodzenia.
Równie interesująco zapowiada się SpecterAir, który połączy bezzałogowe statki powietrzne, georadar InSAR FMCW oraz AI do wykrywania min lądowych. To rozwiązanie może znacząco zwiększyć bezpieczeństwo zarówno działań wojskowych, jak i operacji rozminowywania terenów.
W obszarze ochrony przed zagrożeniami z powietrza znalazł się projekt ASBL. Konsorcjum pod kierownictwem Wojskowej Akademii Technicznej opracuje autonomiczny system broni laserowej przeznaczony do wykrywania, śledzenia i neutralizacji bezzałogowych statków powietrznych, chroniący obiekty wojskowe i infrastrukturę krytyczną.
Znaczące środki otrzymał również projekt SPEEDJET (70,7 mln zł), którego celem jest budowa manewrujących bezzałogowych celów powietrznych do szkolenia systemów obrony przeciwlotniczej.
Coraz większe znaczenie zyskują także technologie autonomiczne. Projekt OSKAR zakłada opracowanie systemu kontroli autonomicznego roju bezzałogowych pojazdów lądowych, natomiast TROJAN doprowadzi do powstania bezzałogowej platformy nawodnej przeznaczonej do monitorowania i ochrony morskiej infrastruktury krytycznej.
Lżejsza ochrona i nowoczesne materiały
Znaczną część finansowania przeznaczono na rozwój materiałów nowej generacji.
Projekt DEEPDRAW ma doprowadzić do opracowania technologii produkcji lekkich hełmów balistycznych z polietylenu UHMWPE.
Z kolei CEBA skoncentruje się na wdrożeniu krajowych ceramicznych modułów opancerzenia spełniających wymagania norm STANAG 4569, a IntactHit pozwoli opracować nowe kompozyty ceramiczne, cermetale i struktury komórkowe wykorzystywane w nowoczesnych osłonach balistycznych.
Medycyna i bezpieczeństwo żołnierzy
Program obejmuje również projekty zwiększające bezpieczeństwo żołnierzy podczas działań operacyjnych.
Betaflight wykorzysta bezzałogowe statki powietrzne do wsparcia medycznego pola walki, transportu materiałów medycznych oraz rozpoznania zagrożeń CBRN.
Projekt C-DRONE zakłada budowę bezzałogowego systemu rozpoznawania skażeń chemicznych, radiologicznych i jądrowych wraz z możliwością pobierania próbek bez narażania ludzi.
Natomiast GNOFOS doprowadzi do opracowania przenośnego zestawu umożliwiającego szybką diagnostykę zatruć związkami fosforoorganicznymi bezpośrednio w warunkach polowych.
Inwestycja w przyszłe zdolności
W ostatnim etapie konkursu wybrano 14 projektów o wartości blisko 351 mln zł. Łącznie program PERUN obejmie realizację 29 przedsięwzięć z dofinansowaniem wynoszącym 723,8 mln zł. Liderem czterech projektów jest Wojskowa Akademia Techniczna, natomiast dwa przedsięwzięcia koordynuje Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji.
Lista dofinansowanych projektów pokazuje, że polska obronność coraz wyraźniej opiera się na technologiach podwójnego zastosowania: sztucznej inteligencji, autonomicznych systemach, zaawansowanych materiałach oraz rozwiązaniach zwiększających bezpieczeństwo żołnierzy. Choć efekty badań pojawią się dopiero za kilka lat, to właśnie one mogą w przyszłości stać się fundamentem nowych zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych RP.
Źródło: NCBR
