Czy w Polsce zaczyna brakować wody? Jak przygotować miasta na coraz częstsze susze i gwałtowne ulewy? Kto sfinansuje niezbędne inwestycje i czy obecne przepisy nadążają za zmieniającą się rzeczywistością?
Na te pytania próbowali odpowiedzieć eksperci, samorządowcy oraz przedstawiciele instytucji publicznych podczas III Forum Energia–Efekt–Środowisko, poświęconego gospodarce wodnej. Wydarzenie, zorganizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, skupiło się na wyzwaniach, które już dziś mają realny wpływ na bezpieczeństwo, rozwój gospodarczy i codzienne życie mieszkańców.
Forum otworzyli Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW, Robert Gajda, zastępca prezesa, oraz Anita Sowińska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Już na początku podkreślono, że gospodarka wodna staje się jednym z kluczowych obszarów polityki państwa – nie tylko w kontekście środowiskowym, ale także gospodarczym i społecznym.
– Jako Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej od 37 lat działamy na rzecz środowiska, w tym dobrego stanu wód w Polsce. Fundusz wspiera projekty związane z ochroną wód, adaptacją do zmian klimatu oraz rozbudową infrastruktury wodno-kanalizacyjnej – zaznaczyła Dorota Zawadzka-Stępniak.
– Woda jest zasobem strategicznym, o który musimy dbać i o który musimy dziś walczyć. […] tylko jeden procent zasobów wodnych jest dostępny jako woda zdatna do picia – mówił Robert Gajda.
Dyskusje prowadzone podczas forum potwierdziły, że problem niedoboru wody w Polsce jest realny i będzie się pogłębiał: U nas na jednego mieszkańca mamy 1600 metrów sześciennych wody na rok, natomiast w Unii to około 4500. To już pokazuje ogromny problem.
Retencja i odporność na zmiany klimatu
Pierwszy panel dyskusyjny, poświęcony retencji i zielono-niebieskiej infrastrukturze jako fundamentowi bezpieczeństwa wodnego Polski, poprowadziła Anna Siwek, kierownik w Departamencie Adaptacji do Zmian Klimatu NFOŚiGW.
W debacie udział wzięli:
- Anita Sowińska – podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska,
- Mateusz Balcerowicz – prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,
- Klara Ramm – ekspertka z Politechniki Warszawskiej i Polskiej Akademii Nauk,
- Ryszard Gajewski – prezes Gdańskich Wód,
- Michał Rudzki – przedstawiciel Unii Miasteczek Polskich, burmistrz Karczewa,
- Waldemar Miśko – prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie.
Uczestnicy panelu wskazywali, że kluczowe znaczenie dla przyszłości gospodarki wodnej mają zmiany legislacyjne, współpraca między instytucjami oraz stabilne finansowanie. Szczególny nacisk położono na rozwiązania oparte na naturze i konieczność zatrzymywania wody w krajobrazie.
– Kluczem jest retencja – jeżeli nauczymy się skutecznie magazynować wodę, wygramy jako społeczeństwo i gospodarka.
Infrastruktura, regulacje i finansowanie
Drugi panel, zatytułowany „Woda pod presją – wyzwania dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków”, poprowadził Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW.
W dyskusji udział wzięli:
- Renata Tomusiak – prezes zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie,
- Joanna Kidzińska – dyrektor Departamentu Gospodarki Wodno-Ściekowej w Wodach Polskich,
- Edyta Tuźnik-Kosno – dyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej w Ministerstwie Infrastruktury,
- Ewa Kamieńska – dyrektor Departamentu Ochrony Wód NFOŚiGW,
- Paweł Sikorski – prezes Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie,
- Stanisław Drzewiecki – prezes MWiK w Bydgoszczy.
Rozmowa koncentrowała się na stanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, przyszłości regulacji oraz możliwościach finansowania inwestycji. Eksperci byli zgodni, że skala potrzeb jest ogromna i wymaga zarówno zwiększenia nakładów, jak i zmian systemowych.
– Mówimy o kwocie między 200 a 300 miliardów złotych potrzebnych dla tej branży.
– Miliard trzysta milionów to kropla w morzu potrzeb – mówili uczestnicy panelu
Uczestnicy forum zwracali uwagę, że rozwój sektora wodnego nie będzie możliwy bez wykorzystania nowoczesnych technologii. Cyfryzacja systemów wodociągowych i kanalizacyjnych pozwala ograniczać straty wody, zwiększać efektywność i poprawiać bezpieczeństwo infrastruktury.
Wspólna odpowiedzialność
Wnioski z forum są jednoznaczne – skuteczne zarządzanie zasobami wodnymi wymaga zintegrowanego podejścia oraz współpracy administracji, samorządów, sektora prywatnego i instytucji finansujących.
III Forum Energia–Efekt–Środowisko po raz kolejny stało się przestrzenią wymiany wiedzy i doświadczeń, wspierając wypracowywanie rozwiązań odpowiadających na najważniejsze wyzwania stojące przed gospodarką wodną w Polsce.
Organizatorzy zapraszają na kolejne wydarzenia z cyklu – poświęcone transformacji energetycznej budynków (27 maja) oraz ciepłownictwu (23 czerwca).
