W siedzibie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zaprezentowano nową odsłonę jednego z kluczowych programów wspierających młodych naukowców – LIDER UP. Nowa formuła programu kładzie silny nacisk na wdrożenia, kompetencje biznesowe oraz skuteczne przejście od badań do komercjalizacji wyników.
Podczas konferencji prasowej w której udział wzięli prof. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBR oraz przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego: minister Marcin Kulasek i wiceminister prof. Marek Gzik, podkreślano, że LIDER UP ma być odpowiedzią na zmieniające się realia gospodarcze, technologiczne i geopolityczne oraz na potrzebę wzmacniania współpracy nauki z biznesem.
– To w programach takich jak LIDER UP młodzi naukowcy zdobywają pierwsze doświadczenia w realizacji projektów badawczych, uczą się zarządzania projektami i zespołami, a w nowej edycji także biznesowego podejścia do badań. Te kompetencje są dziś naszym najcenniejszym kapitałem – podkreślił Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego.
LIDER – 18 lat doświadczeń, nowy kierunek rozwoju
Program LIDER jest najdłużej realizowaną inicjatywą NCBR. W ciągu 18 lat odbyło się 15 edycji, w ramach których 643 laureatki i laureaci otrzymali łącznie niemal 830 mln zł na realizację autorskich projektów badawczo-rozwojowych. Program umożliwiał młodym naukowcom nie tylko prowadzenie badań, ale także zdobywanie doświadczeń w samodzielnym zarządzaniu zespołem i projektem.
Jak wskazywał dyrektor NCBR, ewolucja programu jest efektem pogłębionej ewaluacji.
– Analiza pokazała, że mimo szerokiego oddziaływania programu, jego wpływ na rozwój kompetencji wdrożeniowych i współpracę z otoczeniem gospodarczym był niewystarczający. Wdrożenia są kluczem do budowy innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy – dlatego nowa formuła LIDER UP silniej premiuje projekty o wysokim potencjale praktycznego zastosowania – wyjaśniał Jerzy Małachowski, dyrektor NCBR.
Trzy fazy wsparcia – od pomysłu do wdrożenia
Nowa odsłona programu została zaprojektowana jako kompleksowa ścieżka rozwoju liderów innowacji i obejmuje trzy etapy:
Faza I – szkoleniowo-mentoringowa
Uczestnicy wezmą udział w szkoleniach m.in. z zakresu przedsiębiorczości, zarządzania projektem i zespołem, komercjalizacji badań, autoprezentacji, marketingu i business developmentu. Każdy uczestnik otrzyma również mentoring dopasowany do indywidualnych potrzeb i planu rozwoju.
Faza II – projektowa
Najlepsi uczestnicy fazy szkoleniowej zrealizują projekty badawcze i prace rozwojowe we współpracy z organizacją badawczą. Maksymalne dofinansowanie projektu wynosi 2,5 mln zł.
Faza III – przedwdrożeniowa
Nowy element programu, umożliwiający dodatkowe wsparcie projektów o najwyższym potencjale rynkowym. Finansowanie tej fazy wyniesie do 15 proc. wartości projektu z fazy II i ma pomóc w przygotowaniu technologii do wdrożenia lub komercjalizacji.
Łączny budżet programu w trzech fazach to 100 mln zł.
Nabór do pierwszej edycji LIDER UP
Pierwszy konkurs w nowej formule ogłoszono 23 stycznia 2026 r.
Nabór formularzy do fazy I rozpocznie się 17 lutego i potrwa do 17 marca 2026 r. (do godz. 16:00).
Program skierowany jest m.in. do doktorantów, młodych nauczycieli akademickich, osób przygotowujących rozprawę doktorską oraz naukowców do 7 lat po uzyskaniu stopnia doktora, którzy nie byli wcześniej kierownikami projektu w programie LIDER.
Od lidera badań do lidera wdrożeń – doświadczenia laureatów
Podczas konferencji swoje doświadczenia zaprezentowali laureaci poprzednich edycji programu.
Dr hab. Rafał Archacki (Uniwersytet Warszawski), laureat VI edycji LIDER, opowiadał o projekcie dotyczącym projektowania cząsteczek chemicznych regulujących wzrost roślin. Efektem badań było zgłoszenie patentowe oraz powołanie spółki spin-off Upgrow sp. z o.o., która rozwija rozwiązania we współpracy z biznesem. Jak podkreślał, program dał mu nie tylko finansowanie, ale także kluczowe doświadczenie menedżerskie i kompetencje wdrożeniowe.
Dr hab. n. farm. Anna Sroka-Bartnicka, prof. Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, laureatka VIII edycji, zrealizowała projekt zakończony wdrożeniem ekologicznego preparatu wspomagającego wzrost roślin, który trafił do sprzedaży na podstawie licencji udzielonej firmie INTERMAG. Program LIDER – jak zaznacza – był dla niej pierwszym samodzielnym grantem i „trampoliną” do dalszych sukcesów naukowych.
Mgr inż. Dawid Florczak (Politechnika Warszawska), laureat XV edycji, realizuje projekt z zakresu zaawansowanych systemów nawigacji inercyjnej dla rakiet i dronów, odpornych na zakłócenia sygnałów satelitarnych. Testy demonstratora przeprowadzone na poligonie w Żaganiu przyniosły – jak relacjonował – bardzo obiecujące wyniki. Projekt ma potencjał dual-use i znaczenie dla bezpieczeństwa państwa.
Laureaci zgodnie podkreślali, że brak mentoringu jest jedną z największych barier dla młodych naukowców, a nowa formuła LIDER UP odpowiada na ten problem, oferując wsparcie kompetencyjne na każdym etapie projektu.
Inwestycja w ludzi i wdrożenia
LIDER UP realizowany jest ze środków przekazanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Celem programu jest nie tylko finansowanie badań, ale przede wszystkim wykształcenie nowego pokolenia liderów, którzy potrafią łączyć naukę, technologię i biznes oraz skutecznie wprowadzać innowacje do gospodarki.
Program LIDER UP realizowany jest ze środków przekazanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Więcej informacji oraz dokumentacja naboru LIDER UP dostępne są na stronie: gov.pl/ncbr
