Dobiega końca 2025 r., który w FSNT-NOT miał szczególny charakter. Przypadało w nim wiele ważnych dat, wytyczających historię ruchu stowarzyszeniowego. Rada Krajowa FSNT-NOT podjęla uchwałę ustanawiając rok 2025 jubileuszowym rokiem zrzeszania się polskich techników i inżynierów. Najważniejszym wydarzeniem wpisującym się w obchody roku jubileuszowego był XXVIII Kongres Techników Polskich (XXVIII KTP) zorganizowany wspólnie z VI Światowym Zjazdem Inżynierów Polskich (VI SZIP) w Politechnice Poznańskiej (9-11.06.2025).
Jego przebieg, bardzo wysoko oceniony przez uczestników z Polski i Polonię – relacjonowaliśmy szczegółowo na łamach Przeglądu Technicznego. Jednak podsumowując wydarzenia, które miały miejsce w 2025 r. nie sposób nie przypomnieć tego wydarzenia poświęconego temu, co dziś dla społeczeństwa ma bardzo ważne znaczenie. Jest nim bezpieczeństwo rozumiane w wielu aspektach i to nie tylko militarnych. Hasło XXVIII KTP i VI SZIP brzmiało „Technika dla zdrowia i bezpieczeństwa”. Dyskutowano więc o tym, co technika wniosła dobrego do medycyny i to zarówno w diagnostyce, jak i terapii. Wskazywano również na zagrożenia wiążące się z rozwojem techniki i to w dziedzinach, które nie kojarzą się nam z niebezpieczeństwem, jak np. światło.
My, ludzie XXI w. nie wyobrażamy sobie życia bez wynalazku Edisona i żarówek, dzięki którym ciemność nas nie przeraża, bo umiemy ją rozjaśnić i pozbawić grozy. Nie zdajemy sobie jednak sprawy, że światłem można zanieczyszczać otoczenie. Niegasnące światła w rejonach zamieszkałych przez skupiska ludzi, oświetlone drogi spowodowały, że na świecie w wielu miejscach przyroda nie ma odpoczynku, bo nie ma okresów bez światła. Najmniej zanieczyszczonym światłem miejscem w Polsce są Bieszczady, ale i tam nie ma 100% ciemności. Okazuje się, że taki stan jest bardzo niezdrowy dla człowieka, zwierząt i roślin.
Był to tylko jeden z wielu tematów, którym poświęcone były dyskusje na 2 plenarnych oraz 10 sesjach tematycznych. Tradycyjnym zagadnieniem poruszanym na większości debat technicznych było kształcenie inżynierów wobec dynamicznych zmian, jakich doznajemy na co dzień. Przebieg XXVIII KTP i VI SZIP pokazały, że środowisko techniczne polskie i polonijne jest nie tylko realizatorem tego, co dziś, ale wybiega w przyszłość. Znalazło to wyraz na sesjach poświęconych m. in. kwantowym komputerom i badaniom kosmicznym, czy prezentacji prac studenckich kół naukowych. Trzydniowe dyskusje panelowe i kuluarowe potwierdzały ogromny potencjał polskich twórców techniki.
Obchody Roku Jubileuszowego były więc poświęcone nie tylko historii, ale głównie dniu dzisiejszemu i przyszłości.
W przygotowaniu uroczystości i publikacji jubileuszowych ogromną pomocą były roczniki Przeglądu Technicznego. Blisko 160-letnia jego historia to zapis dokonań inżynierów i ich organizacji. To w Przeglądzie Technicznym przemawiają do nas twórcy świata pełnego rzeczy, bez których nie wyobrażamy sobie codziennego życia, pracy, wypoczynku.
W dobiegającym końca 2025 r. przypominaliśmy, że już w XIX w., bez własnej państwowości, pomimo przegrywanych powstań, wykrwawiających dosłownie i intelektualnie kraj, staraliśmy się przenosić na jego grunt wynalazki kolejnych rewolucji przemysłowych. Wzorem inżynierów niepodległych państw polscy inżynierowie tworzyli organizacje i tworzyli plany budowy własnego państwa z nowoczesnym przemysłem, wykorzystującym postęp naukowo-techniczny. Plany te wdrażali inżynierowie Polski międzywojennej, realizując wielkie inwestycje II RP. Przerwała to II wojna światowa, w czasie której polscy inżynierowie oddawali życie, walcząc o Polskę na wielu frontach, często od niej bardzo odległych. Ale walczyli nie tylko zbrojnie, lecz także opracowując wiele wynalazków, które znacząco wsparły aliantów w walce z hitlerowskimi Niemcami.
Po wojnie, kiedy decyzją mocarstw Polska znalazła się w tzw. bloku krajów Demokracji Ludowej z ograniczoną suwerennością, żelazna kurtyna rozdzieliła świat na 2 obozy, co spowodowało że duża część polskich inżynierów znalazła się na emigracji, tworząc w różnych krajach, w których przyszło im żyć, polonijne organizacje techniczne. Około 7 tys. inżynierów i ponad 20 tys. techników, którzy po pożodze wojennej znaleźli się w PRL, uznało za najważniejsze odbudowanie kraju z ruin. 12 grudnia 1945 r., a więc 80 lat temu, inżynierowie zawiązali komitet organizacyjny Naczelnej Organizacji Technicznej, będącej następcą działających przed wojną organizacji NOI RP (Naczelna Organizacja Inżynierska RP) oraz NOST RP (Naczelna Organizacja Stowarzyszeń Technicznych). Po przemianach ustrojowych w 1990 r., a więc 35 lat temu NOT dokonała samooceny i przekształciła się w Federację.
Z okazji Jubileuszowego Roku życzymy wszystkim działaczom stowarzyszeń i federacji, a także polskiej społeczności technicznej, aby ich twórczość inżynierska i działalność stowarzyszeniowa służyła Polsce, a im dawała zadowolenie.
Ewa Mańkiewicz-Cudny, prezes FSNT-NOT
