Polskie satelity na orbicie
Pod koniec listopada z Vandenberg w Kalifornii wystartowała rakieta Falcon 9 m.in. z satelitami: MikroSAR – wyprodukowanym przez polsko-fińską firmę ICEYE Sp. z o.o., konstelacją trzech satelitów PIAST (Polish ImAging SaTellites) S1, S2 i PIAST-M przygotowanych m.in. przez inżynierów z Wojskowej Akademii Technicznej oraz nanosatelitą wrocławskiej firmy SatRev. Wszystkie mogą być wykorzystane w zaawansowanych eksperymentach „dual use” – w wojskowości i przemyśle cywilnym.
Realizacja projektu PIAST ma zagwarantować pierwsze, stworzone w Polsce instrumenty narodowego systemu satelitarnej obserwacji Ziemi na potrzeby Sił Zbrojnych RP. Projekt jest współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu SZAFIR zainicjowanego przez Ministerstwo Obrony Narodowej.
źródło: MRiT
Budowa najgłębszego szybu górniczego w Polsce
Zlokalizowany na terenie gminy Grębocice (Dolnośląskie) szyb Retków osiągnie głębokość ok. 1360 m (na razie rekord głębokości w Polsce – 1348 m ma należący do KGHM szyb GG-1), a jego średnica w świetle obudowy wyniesie 7,5 m. Będzie szybem zjazdowo-materiałowym i wdechowym dla Zakładów Górniczych Rudna.
Pierwszym etapem budowy są wiercenia geologiczno-hydrogeologiczne. W połowie listopada w wizycie studyjnej na placu budowy uczestniczył m.in. premier Donald Tusk. Podkreślił, że miedź jest surowcem absolutnie strategicznym. Od jego wydobycia będzie zależało nasze bezpieczeństwo. Budowa nowego szybu daje nadzieję na bardzo poważne zyski. Co istotne, KGHM przestrzega naszej idei repolonizacji, to znaczy, że nasze firmy będą w 90% odpowiedzialne za tę budowę. I mówimy tutaj o pracy dla kilkunastu tysięcy ludzi.
KGHM odpowiada za niemal 50% produkcji miedzi w UE i należy do grona 10 największych jej producentów na świecie. A według rankingu World Silver Survey 2025 zajmuje 2. miejsce w globalnym rankingu największych producentów… srebra.
źródło: KGHM
Laureatka konkursu FameLab
Natalia Izdebska, doktorantka z Politechniki Warszawskiej, zdobyła nagrodę publiczności w światowym finale konkursu komunikacji naukowej, który odbył się pod koniec listopada w siedzibie CERN w Genewie w Szwajcarii. Biorący udział w konkursie naukowcy mają po 3 min., aby opowiedzieć o swoich badaniach lub zagadnieniach naukowych. Jej wystąpienie dotyczyło baterii magnezowych, które – jak ma nadzieję – będą bezpieczniejsze, wydajniejsze i tańsze niż litowo-jonowe, będące obecnie standardem w urządzeniach mobilnych i samochodach elektrycznych..
Zwyciężczynią konkursu została Tammy Lee z Australii, a dwa równorzędne drugie miejsca otrzymały: Spatika Jayaram z Wlk. Brytanii i Saein Lee ze Szwajcarii.
źródło: PAP
Powstanie Centrum Technologiczne ESA
Na posiedzeniu Rady Ministerialnej Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Bremie, w którym uczestniczył minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, Polska zadeklarowała przeznaczenia łącznie blisko 550 mln euro na programy opcjonalne ESA na lata 2026–2028 w zakresie obserwacji Ziemi, bezpiecznej łączności, transportu kosmicznego, serwisowania na orbicie, bezpieczeństwa kosmicznego, eksploracji robotycznej oraz rozwoju technologii i aparatury dla przyszłych misji. To inwestycje w kompetencje, bezpieczeństwo państwa i rozwój nowoczesnej gospodarki.
Podkreślono kluczową rolę odporności, bezpieczeństwa i strategicznej autonomii Europy w przestrzeni kosmicznej. Mają je wzmacniać nowoczesne zdolności kosmiczne, stanowiące ważną część szerszego pakietu programów ESA – European Resilience from Space, w który Polska jest zaangażowana.
Podczas posiedzenia Josef Aschbacher, prezes ESA (na zdjęciu po lewej) i Andrzej Domański, podpisali list intencyjny dotyczący utworzenia Centrum Technologicznego ESA w Polsce.
źródło: MRiT
